Chương 1: Cơ sở lí luận về tài chính công
2.2. Tài chính công là công cụ quan trọng trong quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế- xã hội
2.2.3. Tài chính công có vai trò quan trọng trong ổn định nền kinh tế vĩ mô
Thành tựu đạt được
- Tốc độ phát triển kinh tế:
Trong những năm gần đây, do phải đối mặt với làn sóng của dịch Covid-19 đến nay, đã cho thấy sự thiếu bền vững và bộc lộ nhiều điểm yếu, thiếu khả năng chống chịu với các thảm họa như thiên tai, dịch bệnh, số ca mắc Covid – 19 tăng mạnh “kìm chân” kinh tế phát triển. Thành phố đã triển khai 15 chính sách hỗ trợ cho DN đã được HĐND thông qua. Cụ thể, đối với chính sách khuyến khích xã hội hóa, đến nay Sở KH&ĐT đã phối hợp với tất cả sở, ngành, đã hoàn thành dự thảo trình UBND TP và hiện đang xin ý kiến UBND TP về việc xem xét hình thức văn bản để ban hành chính sách, đồng thời trình HĐND TP trong thời gian sắp tới. Trong khi đó, chính sách hỗ trợ lãi suất vay vốn để đầu tư phát triển thì hiện nay Sở Tài chính đang dự thảo nghị quyết và lấy ý kiến các sở ngành liên quan. Chính sách miễn giảm thuế, phí và lệ phí, 4 tháng năm 2022 đã hỗ trợ 324 tỷ đồng. Về hỗ trợ tài chính cơ cấu lại thời gian trả nợ, miễn giảm lãi phí và giữ nguyên nhóm nợ, lũy kế đến 31/3/2022, TP Đà Nẵng đã thực hiện được 20.203 tỷ đồng với hơn 9.000 khách hàng. Giá trị nợ được miễn giảm lãi và giữ nguyên nhóm nợ được 3.815 tỷ đồng, với số lãi là 20 tỷ đồng. Doanh số cho vay mới lũy kế đến nay là 309.748 tỷ đồng. Ngoài ra, Ngân hàng Chính sách xã hội đã giải quyết cho các DN vay theo Nghị quyết 68 của Chính phủ là 98 lượt DN, với hơn 45 tỷ đồng. Về thực hiện giảm giá điện và tiền điện, 2 năm qua, TP đã thực hiện 5 đợt giảm giá điện với tổng kinh phí hơn 289 tỷ đồng. Về triển khai các nhóm chính sách hỗ trợ DN ngành du lịch, bên cạnh giảm phí thẩm định cấp phép kinh doanh, dịch vụ lữ hành; giảm tiền ký quỹ kinh doanh, dịch vụ lữ hành, miễn phí tham quan…, Đà Nẵng đã triển khai những chính sách hỗ trợ riêng, như hỗ trợ lãi suất đối với những DN nhỏ và vừa.
- Việc sử dụng lao động:
Bằng nhiều giải pháp đồng bộ, trong những năm qua công tác giải quyết việc làm, quản lý lao động nước ngoài trên địa bàn và phát triển thị trường lao động ở Đà Nẵng có những kết quả đáng ghi nhận. Dân số trung bình năm 2021 toàn thành phố Đà Nẵng ước đạt 1.195,5 nghìn người, tăng 26 nghìn người, tương đương tăng 2,22% so với năm 2020,
trong đó dân số thành thị 1.044,3 nghìn người, chiếm 87,4%; dân số nông thôn 151,2nghìn người, chiếm 12,6%. Theo kết quả sơ bộ điều tra lao động việc làm năm 2021, lực lượng lao động trong độ tuổi của thành phố Đà Nẵng tiếp tục giảm so với năm 2020, sơ bộ đạt 584,5 nghìn người, giảm hơn 1,6 nghìn người, tương ứng giảm 0,3% so với năm 2020.Lao động 15 tuổi trở lên làm việc trong các ngành kinh tế năm 2021 khoảng 539,9 nghìn người, tăng 5,4 nghìn người so với năm 2020.Hoạt động sản xuất kinh doanh bị ảnh hưởng, nhiều lao động bị mất việc hoặc phải nghỉ giãn việc, tỷ lệ thất nghiệp tại Đà Nẵng tiếp tục ở mức cao. Theo kết quả điều tra, tỷ lệ thất nghiệp của lực lượng lao động trong độ tuổi năm 2021 sơ bộ là 8,76%, thấp hơn tỷ lệ 9,41% của năm 2020, song còn rất cao so với nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.
- Tỉ lệ lạm phát được kiểm soát:
Trước tình hình giá xăng điều chỉnh tăng khiến giá hàng hóa tăng theo, Cục Quản lý thị trường tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, trong đó tập trung kiểm tra các hoạt động đăng ký, kê khai, niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ và bán theo giá niêm yết các mặt hàng thiết yếu tại các trung tâm thương mại, siêu thị, chợ, doanh nghiệp… để kịp thời phát hiện hành vi đầu cơ găm hàng, tăng giá bất hợp lý và thu lợi bất chính, các tin đồn thất thiệt gây khan hiếm hàng hóa, dịch vụ, làm bất ổn thị trường. Sở cũng yêu cầu các trung tâm thương mại, siêu thị, chuỗi cửa hàng tiện lợi, các công ty thương mại đầu mối lớn cung ứng lương thực, thực phẩm và một số hàng hóa thiết yếu tăng cường dự trữ, cung ứng hàng hóa theo kế hoạch, bảo đảm xuyên suốt, cung ứng kịp thời hàng hóa thiết yếu với giá cả hợp lý cho người dân; tránh đứt gãy chuỗi cung ứng, sẵn sàng nguồn hàng phục vụ nhân dân.
Cụ thể, năm 2021 kinh tế Đà Nẵng đối mặt với rất nhiều khó khăn, tuy nhiên với những nỗ lực của Chính phủ, nhiều biện pháp tích cực của thành phố, cùng với cả nước, tốc độ tăng giá đã được giảm bớt, tỷ lệ lạm phát của Đà Nẵng luôn được kiểm soát và duy trì ở mức thấp. Chỉ số giá tiêu dùng các tháng trong năm và bình quân năm luôn ở mức dưới 4%, phù hợp với mục tiêu duy trì lạm phát do Quốc hội đặt ra. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI)
trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng 1,26% so với cùng kỳ năm trước, bình quân quý IV và cả năm 2021 tăng lần lượt 1.47% và 2.26% so với cùng kỳ năm 2020.
Ngoài ra, Đà Nẵng chi 230.732,41 tỷ đồng cho những dự án ưu tiên đầu tư được đề xuất để ưu tiên các phát triển cần thiết để hỗ trợ sự tăng trưởng của thành phố. Những dự án này được coi là quan trọng để thúc đẩy quá trình đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế của tất cả các lĩnh vực tại Đà Nẵng, và xúc tác quá trình trở thành một thành phố bền vững và đậm bản sắc của Đà Nẵng.
Thách thức và hạn chế - Phát triển kinh tế:
Đà Nẵng đang gặp khó khăn trong vấn đề về quy hoạch quỹ đất cho sản xuất nông nghiệp đô thị, đầu tư hạ tầng, kiến trúc; ứng dụng khoa học công nghệ; xây dựng, nhân rộng các mô hình, sản phẩm nông nghiệp đô thị bảo đảm chất lượng, quảng bá thương hiệu, sản xuất theo chuỗi liên kết…
- Việc sử dụng lao động:
Hầu hết lao động trong các doanh nghiệp du lịch là người địa phương (chiếm 69,9%) - điều đó chứng tỏ sự hạn chế về mặt thu hút các nguồn nhân lực chất lượng cao từ bên ngoài thành phố. Công tác đào tạo ngoại ngữ cho sinh viên, nhân viên còn rất hạn chế, nếu không kịp thời đào tạo, bổ sung kịp thời sẽ dẫn đến việc thiếu hụt nguồn lao động chất lượng cao và không đáp ứng được nhu cầu trao đổi, phục vụ của khách quốc tế.
Nguyên nhân và giải pháp
Nguyên nhân: sự bất ổn kinh tế, chính trị trên thế giới, giá nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào tăng cao, ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh, tác động trực tiếp đến các giải pháp phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội của thành phố và đời sống của nhân dân
Giải pháp:
Tập trung triển khai có hiệu quả Kế hoạch thực hiện Chủ đề năm 2022 và Kế hoạch phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới, thích ứng an toàn, linh hoạt với dịch bệnh Covid-19. Thực hiện hiệu quả giải pháp phục hội và phát triển kinh tế, tạo tiền đề hoàn thành thắng lợi chỉ tiêu tại Nghị quyết Đại hội lần thứ XXII Đảng bộ thành phố. Trong đó, tậ trung đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công; lựa chọn các dự án động lực, trọng điểm để tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; Đẩy mạnh thu hút đầu tư trong nước và nước ngoài.
Cắt giảm các chi phí không cần thiết, cải tổ hệ thống quản lý và chia sẻ khó khăn với các doanh nghiệp đối tác. Cần bình tĩnh, xem xét, phân tích “đầu vào”, “đầu ra” … để cơ cấu lại mặt hàng chiến lược, cơ cấu kinh doanh. Cần phải triệt để tiết kiệm và đầu tư hợp lý. thiết lập cơ chế phản ứng nhanh và chuẩn xác để tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp. Thực hiện ngay việc miễn giảm hoặc giãn thuế cho một số ngành hàng, ngành nghề khó khăn. Rà soát lại các văn bản quy phạm pháp luật, giúp đỡ các doanh nghiệp bằng các cơ chế chính sách phù hợp.
Đà Nẵng cần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế là một mục tiêu ưu tiên vừa mang tính cấp bách, vừa mang tầm chiến lược và cũng là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong thời gian còn lại năm 2022 và những năm tiếp theo
KẾT LUẬN
Tài chính không gắn liền với hoạt động của nhà nước. Nó vừa là nguồn lực để nhà nước thực hiện tốt chức năng của mình, vừa là công cụ để thực hiện các dịch vụ công, chi phối, điều chỉnh các mặt hoạt động khác của đất nước. Trong tiến trình đổi mới, thực hiện cải cách nền hành chính Quốc gia, Đảng và Nhà nước coi đổi mới quản lý tài chính công là một trong những nội dung quan trọng hàng đầu.