“Bài Đồng chí là lời tâm sự viết ra để tặng đồng đội, tặng người bạn nông dân của mình. Bài thơ viết có đối tượng. Tôi hiểu và quý mến người đồng đội của tôi nên tiếng nói thơ ca giản dị và chân thật.”.
1. Theo em, dòng thơ thứ bảy trong bài thơ “Đồng chí” có gì đặc biệt? Mạch cảm xúc và suy nghĩ trong bài thơ được triển khai như thế nào trước và sau dòng thơ đó? (1,5 điểm)
2. Chính Hữu viết bài thơ Đồng chí để “tặng người bạn nông dân” của mình. Trong chương trình Ngữ văn THCS, em còn được học một bài thơ khác cũng viết về tình bạn. Đó là bài thơ nào? Của ai? (1,0 điểm)
3. Từ lời chia sẻ của Chính Hữu, kết hợp với những hiểu biết xã hội, em hãy viết một đoạn văn khoảng ẵ trang giấy thi nờu suy nghĩ của em về một tỡnh bạn đẹp. (1,5 điểm)
Phần 3 Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.
(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục, 2007) Câu 1. Đoạn thơ trên trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai?
Câu 2. Trong các từ vai, miệng, chân, tay, đầu ở đoạn thơ, từ nào được dùng theo nghĩa gốc, từ nào được dùng theo nghĩa chuyển? Nghĩa chuyển nào được hình thành theo phương thức ẩn dụ, nghĩa chuyển nào được hình thành theo phương thức hoán dụ?
Câu 3.
Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
Từ đoạn thơ trên, nêu ngắn gọn suy nghĩ của em về hình ảnh anh bộ đội trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Phần 4. Mở đầu bài thơ “Đồng chí”, nhà thơ Chính Hữu có viết:
Quê hương anh nước mặn, đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau Súng bên súng đầu sát bên đầu, Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
Đồng chí!
Câu 1: Em hãy giải nghĩa từ “đồng chí”. Theo em, cách người lính gọi nhau là “đồng chí” như trong đoạn thơ trên có ý nghĩa gì ? (1 điểm)
Câu 2: Từ những cảm nhận về đoạn thơ trên và bằng những hiểu biết xã hội, hãy viết một đoạn văn khoảng nửa trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về một tình bạn đẹp. (3 điểm)
Phần 5: Đọc đoạn thơ sau:
Quê hương anh nước mặn, đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi hai người xa lạ Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu, Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
Đồng chí!
(Ngữ văn 9 – tập 1) Câu 1: Đoạn thơ trên trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai?
Câu 2: Trong đoạn thơ trên có một từ bị chép sai. Theo em đó là từ nào? Hãy chép lại chính xác câu thơ đó. Việc chép sai như vậy có ảnh hưởng đến giá trị biểu cảm của câu thơ như thế nào?
Câu 3: Hãy viết một đoạn văn tổng – phân – hợp (khoảng 10 – 12 câu) trình bày suy nghĩ của em về khổ thơ trên. Trong đoạn văn có sử dụng một câu ghép, một lời dẫn trực tiếp (gạch chân và ghi chú thích).
Câu 4: Trong chương trình Ngữ văn 9 có một tác phẩm cũng viết về đề tài người lính, em hãy kể tên tác phẩm đó (ghi rõ tên tác giả).
Phần 6
Mang vẻ đẹp của một loài hoa đồng nội, bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu được bắt đầu bằng những câu thơ thật giản dị:
“Quê hương anh nước mặn, đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá”…
(Trích Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục VN, 2015) 1. Em hãy chép chính xác 5 câu tiếp theo để hoàn thành phần đầu của bài thơ “Đồng chí” và nêu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm?
2. Tìm và giải thích thành ngữ được sử dụng trong đoạn thơ trên? Thành ngữ đó cho em hiểu điều gì về cơ sở hình thành tình đồng chí của người lính trong bài thơ?
3. Câu thơ “Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ” trong bài Đồng chí gợi cho em liên tưởng đến cái chung nào được nói tới trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật? Hãy ghi lại câu thơ có hình ảnh đó.
4. Từ cái “chung” trong hai bài thơ trên và những hiểu biết của bản thân, em hãy trình bày suy nghĩ (khoảng 2/3 trang giấy thi) về mối quan hệ giữa cái riêng và cái chung trong xã hội hiện nay.
III. NGHỊ LUẬN XÃ HỘI ( 2 điểm )
Từ hình ảnh người lính luôn kề vai sát cánh beeb nhau vượt qua bao khó khăn gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ, em có suy nghĩ gì về tinh thần đoàn kết trong cuộc sống
IV. 1 SỐ CÂU HỎI LIÊN HỆ
Bài thơ
Câu hỏi Nội dung liên hệ
Thông tin cụ thể, chép thơ, tác giả, tác phẩm
- Bài thơ được sáng tác vào năm nào, kể tên 1 văn bản cũng sáng tác cùng năm đó, cho biết tên tác giả
- Năm sáng tác:
- 1 văn bản cũng sáng tác cùng năm:
- Chép câu thơ có từ “tri kỉ” trong bài đồng chí, giải nghĩa từ “tri kỉ”.
- Kể tên 1 bài thơ khác cũng có từ này, chép lại câu thơ và cho biết tên tác giả.
- Chép thơ:
- Tri kỉ:
- 1 bài thơ khác:
- Chép thơ:
Đồng chí
- Hình ảnh “tay nắm lấy bàn tay” khiến ta nghĩ tới hình ảnh tương tự trong một bài thơ về đề tài người lính. Hãy ghi lại chính xác câu thơ có hình ảnh đó và cho biết câu thơ nằm trong bài thơ nào, của ai?
- Chép thơ: