Ngày 03.01.2001, Ngày 03.01.2001, một nhân viên áp tải tiền của ngân hang Brink’s (Bơ-rinhx) bị giết tại ngoại ô Paris trong khi
3. Triển vọng của sự kiện
2.1 Xem băng quay và chọn phỏng vấn
Phóng viên xem băng quay (rough) với kỹ thuật viên dựng băng. Các phân cảnh trên băng quay được ghi ra giấy.
MỘT NGÀY THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH
Việc đầu tiên mà phóng viên phải làm là đọc lại toàn bộ các ghi chép và xem lại các băng hình, đánh dấu ngay những gì quan trọng nhất (các bút đánh dấu rất tiện cho việc này). Sau đú ghi lại tỷ mỷ đến từng giõy vị trớ ẽne Code (mã thời gian ghi trên dây băng) và độ dài các hình ảnh hay âm thanh quan trọng.
Trong trường đại học báo chí, sinh viên được khuyên là nên chia tờ giấy A4 thành 3 cột, 77zme Code, Mô tả hình và Ghi chú, và ghi lại từng pian' hình một theo thứ tự trên băng. Trên thực tế, gần như không phóng viên truyền hình nào làm theo lời khuyên riày. Đa số không chia cột, chỉ ghi lại những plan họ cảm thấy dùng được, cạnh đó ghi số Time:
Code, và đánh dấu * vào cdc plan quan trọng nhất. :
Các chị tiết thông tin này sẽ được sắp xếp tuỳ theo tầm quan trọng, độ mới, sức nặng, và mối quan lệ giữa chúng. Băng được quay theo thứ tự thời gian diễn ra sự việc, nhưng khi dựng không nhất thiết phải theo đúng trình tự khi quay. Một phóng sự được kể lại bằng một chuỗi các cụm cảnh (séquence’ ) được sắp xếp theo thứ tự lô-gích, mỗi cụm .cảnh gồm nhiều plan.
Dựng theo cụm cảnh làm cho phóng sự trở nên rõ ràng mạch lạc hơn, ngoài ra còn tạo thuận Idi cho
' Mot plan (plang) 14 mot hinh anh nam giita hai lan bam ndt Record khi quay, hoặc giữa hai lần nhấn Auto Edit khi dựng. Trong một phóng sự thời sự, hiếm khi thấy một plan ngắn hơn 2 giây và dài hơn 10 giây.
? Một séqạwence (xê-căng-xơ) là một đoạn phim kể lại sự việc diễn ra tại một địa điểm nhất định. Ví dụ một phóng sự quay tại trường học có các cảnh trong lớp, các cảnh ngoài sân, các cảnh ngoài cổng trường, tức là có ba cụm cảnh.
Khi dựng băng, người dựng không thể cho vài cảnh trong lớp, sau đó vài cảnh ngoài cổng trường, rồi lại vài cảnh trong lớp, làm như vậy người xem sẽ có cảm giỏc đang ở trong lớp, bị đưa ra ngoài rồi lại bị đưa vàử lớp Học. Theo lụ- gích, phóng viên sẽ kể câu chuyện điển ra trong lớp học trước, sau đó ra sân mà không quay vào trong lớp nữa, hoặc ngược lại.
-093-
MỘT NGÀY THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH
những thay đổi ở phút chót: khi có một sự kiện quan trọng khác xảy ra và phải dành thêm thời gian cho sự kiện đó, một vài phóng sự sẽ được chuyển thành offf.
Kỹ thuật viên chỉ cần chạy băng cụm cảnh đầu tiên khi người dẫn nói đến chủ đề đó.
Với các phỏng vấn, phóng viên thường chọn hai đến ba đoạn mấu chốt nhất, mỗi đoạn không dài quá 25 giây.
Nếu đoạn phỏng vấn quá dài thì nên khai thác các thông tin trong đó và đưa vào bài viết. Chính phóng viên sẽ là người kể lại câu chuyện. Phóng viên có trách nhiệm dẫn đắt người xem hiểu sự kiện. Một quy tắc tuyệt đối được tôn trọng : không để một người nói quá hai lần trong một phóng sự, trừ trường hợp làm phóng sự về chân dung một nhân vật.
Phỏng vấn là một chỉ tiết rất ngắn xen vào bài viết, như một câu trích dẫn trong ngoặc kép. Chỉ 10 đến 20 giây là đủ : câu quan trọng nhất trong bài diễn văn, những câu nói bất ngờ của nhân chứng. Bài viết phải nói rõ hoàn cảnh và dẫn dắt đến câu nói này.
Phóng sự chỉ là một câu chuyện có thực được nén lại : cần phải chú ý đến yếu tố thời gian để đảm bảo sự hợp lý của sự kiện, vì độ dài của sự kiện bao giờ cũng lớn hơn độ dài của phóng sự.
Thật vậy, theo các nghiên cứu tâm lý học, người xem truyền hình không thể tập trung chú ý quá vài phút —tối đa là từ 2130 đến 3’. Độ dài phóng sự phải được tính toán sao cho không vượt quá các con số trên.
Càng ngắn càng tốt
Một phút rưỡi. Đó là khuôn khổ trung bình của một phóng sự truyền hình. Không một kênh nào đi ra ngoài quy tắc này, kể cả đối với.-những sự kiện quan
' Xem khỏi niệm ứ#ở Chương V
- 94 -
MỘT NGÀY THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH
trọng nhất. Làm thế nào để giải thích một cuộc khủng hoảng chính trị, một cuộc chiến, trong vòng có ngần ấy thời gian? Các phóng viên dĩ nhiên là ý thức được lượng thời gian hạn hẹp đó. Nhưng họ cũng biết rằng dài hơn chưa chắc đã hiệu quả hơn
Vì thời gian là thế mạnh của truyền hình (so với : báo in), nhưng thời gian cũng là hạn chế lớn nhất của truyền hình. Lý do rất đơn giản, khán giả không thể
xem lại và nghe lại những gì vừa phát. Không hiểu
ngay, có nghĩa là không hiếu, có thế thôi. Đại đa số người Pháp xem truyền hình để biết thông tin. Thông tin còn có nghĩa lý gì khi người ta không hiểu ? Công việc của phóng viên sẽ trở nên vô ích.
Để khắc phục hạn chế này, khuôn khổ ngắn trở thành điều kiện bắt buộc. Vì không ai thay đổi được dòng thời gian, người ta đành phải thay đổi cách xử lý thông tin cho phù hợp. Chủ đề ngắn có lợi thế là thu hút được sự chú ý, và nếu không thể nêu tất cả các chỉ tiết của sự kiện thì cũng chẳng sao. Điều quan trọng là nói rõ ràng dễ hiểu, làm cho khán giả muốn nghe. Không để cho họ cảm thấy chán. Các thống kê đã chỉ rõ: trong thời gian một phút, sự chú ý của người nghe sẽ giảm xuống nếu chỉ nghe thấy giọng nói của một người duy nhất. Cung cấp thông tin có hiệu quả hoá ra lại chính là xử lý tốt nhịp độ thông tin.
Một phút rưỡi. Thà là ngắn và được mọi người hiểu hết, còn hơn là dài và không ai hiểu. Một phút
rưỡi cũng chính là thời gian tối đa các bạn bỏ ra để xem hết bài báo này.
(Arnaud Bihel (Ac-nô Bi-hen), Sinh viên ESJ khoá 74. Bài đăng trên tạp chí Internet của Trường đại hoc bdo chi Lille. www.esj-lille fr)
-95-
MỘT NGÀY THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH
| 14: 20: 00 | | | |