viên, cục phản gián. Nhưng trước kia tôi là trinh sát nội thành, cho nên đủ khả năng trả lời lại bạo lực. Tôi xuống cầu thang. Tôi chờ trường hợp xấu nhất, là chạm trán với
Hắn. Nhưng tôi không gặp Hắn. Tôi gặp đồng chí Trần B.
Dồng chí Trần B nói: “Ông cụ gớm nhỉ. Đêm hôm vượt tường, vào nhà người ta. Phi gian tac dâm”. Tôi cười:
“Không thế thì không bắt được anh, quả tang”. Đồng chí Trần B nói: “Hlỏng rồi. Bọn mình chậm“. Và dẫn tôi ra sân
sau, rồi bật đèn nhà vệ sinh. Tôi thấy một xác người, nằm trên miệng hố vệ sinh, đầu đốc ngược xuống thềm gạch bên dưới. Tôi không trông thấy mặt. Tợ hồ người này đi vệ sinh, bị ngộ cảm chết. Chìa khóa buồng rơi bên cạnh.
Đồng chí Trần B nói: “Tình Bếp”. Trong giọng đồng chí có gì, như tự phề bình. Đúng là chúng tôi cham.
Một ngày tím. Nhật kí tiếp tục: thằng Đoành rên rỉ: “Thế
là xong đời Tình Bếp. Không còn gì nữa cả. Hồi nhỏ, ba
thằng di hoc cing nhau, ba thằng con chấy cắn ba. Sầu thật. Tất nhiên, bọn chúng thịt lẫn nhau. Nhưng tao cứ tự hỏi, không biết tao và mày, nhất là mày, có trách nhiệm gì, trong cái chết của nó? Từ sáng, tao nghe đân phố bàn
tán. Có người đặt đấu hỏi to tướng, về mày. Vô lí sự đời.
Việc gì cũng có cái sầu của nó, cã việc tử tế, cá việc vui mừng. Tao chịu đấy. Tao quay về món giải sầu đây. Ngày mai đến đài phát thanh nhận việc. Tao không đi theo mày nữa. Đi theo mày nhức óc vô cùng. Theo mày không biết còn bao nhiêu án mạng nữa. Chỉ một buổi tối, con mày chết, Tình Bếp chết, hai án mạng, trong lúc phố xá còn tấp nập. Thôi, tao quay về, đi hát giải sầu, ién tri hon”.
Tôi nói: “Tại sao mày lại nghĩ Tình Bếp chết, là vì mày và tao, nhất là vì tao?” Nó nói: “Mày dạo này sống sượng.
Có bao nhiêu loại trách nhiệm, mày còn lạ gì? Tất nhiên
mày và tao không có trách nhiệm, về mặt pháp lí. Nhưng,
về mặt xã hội học, và đạo đức học, mày phải suy nghĩ thế
nào là tội ác, và cái gì xui ra tội ác. Tội ác là hiện tượng cá
nhân hay xã hội? Xã hội phải tổ chức như thế nào, phải
làm gì để hạn chế tội ác. Xã hội có thể trở thành một thiên đường phi tội ác, hay không? Mày suy nghĩ như thế, tức là mày có trách nhiệm tỉnh thần. Trách nhiệm pháp lí thì có hạn, ngược lại trách nhiệm tỉnh thần, thì vô hạn. Người ta khổ đau nhiều, người ta hoặc trở thành vĩ nhân, hoặc thành thằng điên rồ, cũng chính vì món trách nhiệm tỉnh thần này. Từ sáng, khi tao nghe tin sầu, tao cứ hỏi vớ vấn mãi. Không chỉ trách nhiệm tính thần, mà thực tế ra, có khi tao với mày có dính dáng, vào tội ác này. Mày khua lung tung, làm chúng giết lẫn nhau, để bịt đầu mối. Con mày chết biết đâu cũng vì mày, vì tao, tự dưng lại nổi cơn trinh thám. Tao ân hận va sau quá. Mày muốn tiếp tục, thì mày tiếp tục. Tao xin thôi”.
Vừa lúc ấy, thằng Chắt gõ cửa. Cả tôi cả Đoành, chả
thằng nào buồn đứng dậy. Hôm nay là một ngày tím của tôi, là thứ tư của thằng Đoành, là chủ nhật của thăng Chat. Chat nga day muộn ngày chủ nhật, nghe tin dữ, vội chạy sang nhà tôi: cửa đóng. Nó sang nhà Ngỡi: hàng phở đông nghịt. Nó tới gõ cửa nhà DĐoành: nó vào, chả chào
ai. Tôi kế tóm tắt í kiến của Đoành. Tôi nói, theo í Đoành, hung thủ tối qua là tội phạm số 1, tôi và Đoành là tội phạm số 2. Tôi là 2A, Đoành 2B. Chat ở đâu đến ngồi
cùng chúng tôi, tự dưng thành tội phạm số 3. Tôi còn có
thể vớ một cô qua đường, bất cứ cô nào xinh xinh, và cho cô ta thành thủ phạm, số 9, số 10. Tất nhiên, tội phạm tỉnh
thần, công art không đến coòng tay, tòa án không kết tội.
Nhưng luân lí cao siêu của Doành kết tội. Luân lí của Đoành như thế có thể đưa toàn bộ thế giới, thành nhân loạt tội phạm. Chất nói: “Luân li con khec g1 vô lí vậy?
Nghe hủi bỏ mẹ”. Đoành nói: “Day la trach nhiém tinh than. Vé sau, con chau minh sé phét cho thời đại chúng mình chữ dã man, tiền sử. Như thể là trách nhiệm tỉnh thần. Chúng mày đừng nhằm với trách nhiệm pháp lí.
Chúng mày đi xem chớp bóng, câu chuyện xảy ra tận bên Nữu Ước, bên Matxcœva, bên Pari, thì bận gi đến chúng mày? Tại sao đêm về chúng mày trằn trọc. Chúng mày thương xót. Tại sao nhiều cô sụt sùi khóc trước màn ảnh.
Chúng mày đừng cãi nữa. Nhất cử nhất động của chúng mày, của tao, đều có hại hay có lợi, rất xa, cho tận đến hòa
bình thế giới”. Chất nói: “Nhưng cái gì cũng phải có mức.
Giống như khi tao ném hòn bí cái. Hòn bi cái đụng vào hồn bi thứ hai, đụng lan sang hòn bi thứ ba, thứ tư, tùy
theo. Đến hòn bi thứ bảy chẳng hạn, tác động hết. Lúc mày đẩy chiếc xe bò, lực mày còn bao nhiêu, sau khi trừ đi, các khoản ma sát hao hụt, chiếc xe bò sẽ nhích ngần ấy. Trong đời người cũng vậy, công và tội đều có mức.
Không thể nói tràn lan, như mày được. Hành động của mày, của tao, chỉ có tác động, lợi và hại trong một phạm vi nhất định. Cái gì cũng cần khoa học. Luân lí cũng phải có khoa học. Trách nhiệm vung tàn tán như mày, tao
nghe linh tính bỏ mẹ. Có khi chính mày là vô trách
nhiệm“. Tôi nói: “Luân lí của nó, đúng như chữ của nó, là luân lí đã man và tiền sử. Thôi chúng mày ngồi chơi. Tao đi, có việc bận”. Chắt nói với theo: “Dưỡng! Mày cần gì, cứ gọi tao. Tao sẵn sàng“. Tôi xuống cầu thang, vẫn nghe tiếng hai thằng cãi nhau, rất to. Tôi không phải triết gia, lẫn tư tưởng gia. Thế là phải. Tội gì phải chìa vai ra, gánh
tất cả mọi trách nhiệm trời đất ở đời.
Toi vé lay xe, dap tia lên ngồi nhà ba cổng. Nhà ông Phúc đóng. Ông Khang cho biết: vợ chồng ông Phúc đánh tacxi, đi từ hôm qua, tacxi chất đầy gà qué, hoa quả và đồ cúng. Ông Khang nói: “Họ đi từ 4 giờ chiều”, Ông
kể thêm: bà Phúc ăn mặc rất diện, phấn sáp đầy mặt, đeo
vòng hột lòe loẹt, đúng là cái lối khoe của, đúng là rớm
đời. Lúc ấy 8 giờ sáng. Tôi phóng đến địa chỉ cây-si-già-
rẻ-đỏ. Tôi lại gặp, những ngã tư và những cột đèn. Bà Hiếu dan len nói, bà đã trao tài-liệu của tôi, cho anh Thái.
Tài-liệu, là chữ của bà. Tôi iên trí quay ra. Lại những ngã tư và những cột đèn, nhưng là cột đèn ngày, là ngã tư ngày. Tôi đạp xe, bao quanh tôi là nội ngoại thành, bận rộn sự bận rộn hôm nay. Tôi đạp xe xuống, bệnh viện Bạch Mai. Thường trực không cho vào. Nhưng thường trực đồng í gọi điện vào hỏi tin, roi tra lời: “Bình thường thôi”. Thường trực quay vào, với những người, những việc khác, để tôi đi về những ngã tư và những cột đèn.
Với thường trực, bình thường Ja đú. Nhưng với tòi, bình
thường thôi, là như thế nào? Bình thường thôi, có nghĩa là không cái gì xảy ra cả. Bình thường thôi, nghĩa là mọi việc xây ra, chả cái gì ăn khớp với mưu kế ban đầu. Tôi không dự tính Tình Bốp chết, không dự tính ông Phúc bà Phúc
về quê ăn giỗ. Bình thường thôi, nghĩa là hôm nay, tôi
không ởi làm. Không đi lầm, vậy thì tôi sang hàng phở
thằng Ngỡi. 9 giờ 40, để làm bát tái mỡ. Ngỡi ghé tai thì
thao trong lúc an. Tdi noi: “Hay”. Rồi tôi nói: “Chẹeẹc”, là tôi chẹc lưỡi, vì chẹc lưỡi cũng là nói. Tôi ăn thêm bát phở nạm. Rôi trả tiền, tôi về,
Ngang qua cổng nhà Tình Bốp, tôi thấy lá 1a ta phd. Cong nha Tinh Bốp niêm phong. Tôi ngang qua phố, thấy lá lã tả ngã tư. Tôi rẽ vào ngõ, thấy lá lả tâ vườn. Tôi vào buông nằm, thấy buồng như buồng mồ. Tôi dậy. Bóng tôi trong gương, nhợt nhạt. Tôi đứng ngoài gương, nhợt nhạt. Đun nước pha càphê, thấy người như người đi mượn, của ai, mà mỗi nơi một mảnh. Tôi ngửi ngửi càphê, thấy ông Trung trố lại đánh tôi. Thằng Ngỡi lúc nãy mách: ông Trung trố tuyên bố, tôi là thú phạm đầu độc Tình Bếp, tôi đã đóng kịch, đột nhập vào nhà tôi, và làm hại đời Cốm. Ông Trung trố còn nói, ông chưa nhìn thấy tang vật nào cọ. Tụi khụng đem nộp ban bảo vệ khu phố, do vậy không có tang vật. Tôi không ngạc nhiên, khi nghe Ngỡi kể, nhưng lại ngạc nhiên lắm. Thì tôi đã nói rồi, những ngã tư và những cột đèn, không lường trước
được đường rẽ, tôi lường một đăng, thực tế giăng một nẻo. Kẻ gian đột nhập vào nhà, tôi không lường trước được. Ông Trung trố đạp xiclô, đưa vợ tôi đi viện, tôi đã cảm động. Tôi ngỡ, ông đã nghĩ lại, đầu đè ở bệnh viện ra, ông lại tiếp tục đánh tôi, cũng không lường trước được. Tôi vuốt ngực, thấy phin càphê nhỏ giọt đen đặc, thấy lá lả tả cửa số. Trong sọ tôi, mọi í nghĩ lụn vụn, bùi bụi như sàng gạo. Buổi sáng trong ngõ lên tĩnh. Dân phố đi lại, bàn tán chuyện đêm qua, bàn tán cả chuyện không phải của đêm qua. Dân phố cười nói, ăn quà, thổi cơm trong bếp. Nhưng buổi sáng trong ngõ, vẫn iên lĩnh. Tôi đốc rượu rom vào càphê, tôi đốc quá tay. Nhớ lại thằng Doành sáng nay, tôi chửi mẹ sư thằng Đoành, với mấy í kiến xã hội học kiêm đạo đức học, của nó. Tôi chửi bậy, mà cái giọng nam trầm của nó, vẫn vo ve bên tai, như rudi như nhặng, đuổi lại bậu đuổi lại bậu. Có lẽ thằng Chắt lành mạnh, và đứt khoát hơn cả. Chắt là công nhân, nói gì cũng rành mạch, như công nhân cắt cái bánh. Tôi lại nghĩ sang thằng Đoành, vì nó cứ vo ve mãi vào tai,
rằng tôi phải gánh tội, về cái chết của con tôi, và của Tình
Bốp. Tôi từ vai nạn nhân, thành tội nhân. Nạn nhân và tội nhân chả khác gì nhau. Thằng giết người và thằng bị người giết, chả khác gì nhau. Tôi vuốt ngực, định bụng
xong cốc càphê-rom, tôi sẽ đến nhà Đoành, để đánh nhau
với nó. Vừa uống, tôi vừa di lại, trước gương, thấy lá lả lá rơi trong gương, vườn cũng lâ tả lá. Kẻ thù biến đâu mất.
Tôi lí sự, nếu chúng muốn giết tôi, chúng thiếu gi cach. So
tôi nói, phải bắt đầu lại, từ sự kiện tối qua, để phán đoán hôm nay, và ngày mai. Tôi nói, tối qua còn gì phải nghĩ ngợi, lôi thôi. Kê gian vào nhà tôi tìm tang vật, tìm không được, thì giết Tình Bốp. Hai việc, thành công có một. So
nói, sau khi Tình Bốp ngoẻo, chiếc mùi soa không còn í
nghĩa, như một tang vật nguy hiểm nữa, chiếc mùi soa
bây giờ, là vật vô hại. Tôi thấy sọ có lí, hai việc tất nhiên
liên quan nhau, trong đó việc giết Tình Bốp, có vẻ quan trọng hơn. Như vậy, tang vật chỉ nguy hiểm, cho một mình Tình Bốp. Như vậy, chiếc mùi soa là chìa khóa, mở đường đây phản gián dài, mà đầu dây chính là Tình Bốp.
Đầu đây bị cắt tối qua, phần còn lại còn nguyên vẹn. Vậy
là lúc 1 giờ chiều, tôi tìm ra một giả thiết. Không có giả thiết này, tôi có lẽ không qua nổi ngã tư này. Dĩ nhiên có giả thiết về sau đúng, có giả thiết về sau sai, vì vậy mà lắt
léo sự đời.
Một ngày tím. Tôi đi từ tường bên này, sang tường bên nọ. Rồi từ tường bén nọ, sang tường bên này. Đi bộ thôi, nhưng vận tốc tầng dần, cho đến khi lớn bằng tacxi. Tôi định bụng, tối nay ông Phúc ở quê lên, ông Phúc rẽ ngá
nào, ở ngã tư, tôi sẽ rẽ cùng ông, ngả nấy. Tôi và ông Phúc sẽ không nói chuyện tang vật nữa, vì Tình Bốp
ngoẻo, làm cả tôi, cả tang vật bị mất giá. Trong giả thiết
này, tất cả phải làm lại, từ đầu. Nhưng nếu tang vật vẫn còn giá, ông Phúc sẽ cài tôi, cái bẫy khác. Ông Phúc sẽ nói với tôi, một câu thể này, tôi sẽ kê sau, Tôi sẽ nói với ông
Phúc thế này, tôi cũng sẽ kể sau. Bây giờ mới 1 giờ 30 trời rét, tôi không buồn ngủ. Ở phía xa xa, có một ngã tư nữa.
Có một giả thiết nữa, một dự tính nữa, để dưới cột đèn soi
soi, tôi đi qua ngã tư mới. Thế là, tôi xách xe đạp, khóa cửa lại. Tôi đi chơi.
2 tháng sau. Trích bản cung khai của Nhọn-cằm, tài liệu này do đồng chí Thái, nhân viên cục phản gián, cung cấp:
6 giờ tối thứ ba, lợi dụng lúc phố đông người, không ai đề
í, tôi mở khóa sắt nhà Tĩnh Bốp tôi vào. Tôi khóa cổng lại
như cũ. Xem xét dưới nhà một lượt, rồi lên cầu thang.
Tình Bốp đang nằm, giật mình khi thấy tôi. Tôi hỏi: “Ốm
à?” Tình Bếp nói: “Có tin gì của Lily không?” Tôi lắc đầu.
Tình Bốp lảo đảo mãi, mới đứng đậy được, trồng nó như người đã chết. Tôi nghĩ, tướng thằng này không thọ. Tôi hỏi: “Thế nào?” Tình Bốp nói: “Gay lắm. Tôi nói: “Chiếc mùi soa hả?” Tình Bốp gật đầu, rồi nhỏm dậy nói: “Để tôi khóa cổng đã”. Tôi nói: “Khóa rồi”. Tình Bốp ởi lại trong buồng, mặt tái nhợt, thỉnh thoảng lại nhìn trộm tôi. Thái
độ nó có vẻ gian giảo, lúng túng, như chó mắc ia. Tôi nghi
nó phản tôi. Tôi hỏi: “Tình hình đến đâu rồi?” Nó nói:
“Trưa nay, Dưỡng đến mượn tôi máy ảnh”. Tôi nỏi:
“Dưỡng chưa đả động với cậu về tang vật. Vậy là nó đang chụp lại, đống kỉ vật của Lily. Hành động lúc này vẫn
kịp. Nhưng sao mặt cậu tái nhợt thế kia? Kinh Kha sang Tần, mặt trắng nhợt, như cậu bây giờ, là hỏng việc. Cậu mặc quần áo vào!” Tình Bốp không nói gì. Tờ một tuần nay, sau vụ thủ tiêu hụt bằng rắn giun, tôi đã đặt kế
hoạch khác. Tôi thú tiêu Dưỡng trước, rồi đoạt lại tang vật sau. Tình Bếp đã lẻn vào nhà Dưỡng, vài lần khi cả hai vợ chồng Dưỡng đi làm vắng, lục tìm khắp nơi, mà không thấy chiếc mùi soa, cũng không thấy đô vật nào của Lily. Tôi kết luận, Dưỡng đã chôn tang vật ở đâu đó.
Kế hoạch thủ tiêu Dưỡng vẫn ổn nhất. Một khi Dưỡng ngoẻo, tang vật vẫn nằm muôn đời, dưới đất.
Kế hoạch của tôi là như thế này. Tối thứ hai, là tối hôm trước, Tình Bếp đến tìm Dưỡng, để đi ăn chả cá trên phố La Vọng. Tình Bốp có nhiệm vụ chuốc rượu, cho Dưỡng thật say. Trên đường về, Tình Bếp cùng Dưỡng vào thăm một cô chị họ, vốn là cán bộ khu phố, phụ trách phụ nữ,
sống ở ngã tr P. Tình Bốp say quá, nên ngủ lại nhà cô chị họ, để Dưỡng ra vẻ một mình. Có một quãng vắng ở ngã tư P. Tôi đo dự giữa súng ngắn không kêu, và kim tiêm, là những thứ dành cho Dưỡng. Tôi quyết định, dùng thuốc độc acônitin. Acôniuin là thuốc độc rất nhạy, chỉ chạm một mũi tiêm là du. Luc Duong ra ngoài ngã tư, tôi đến bên cạnh, chọc kim tiêm, vào vai Dưỡng, xiên qua ba
lần áo. Dưỡng đang say, có lẽ không để í, mà có để í cũng
không kịp phản ứng, vì thuốc này tác đụng ngay. Tôi chỉ việc nhặt lại ống kim tiêm, và ng dung biến mất. Nốt
kim rất nhỏ, bé tí ở bả vai, bác sĩ không phát hiện được.
Kế hoạch của tôi là như thế. Nhưng tối thứ hai, kế hoạch
lại bị lỡ, vì Dưỡng đi đâu vắng. Tôi thấy Dưỡng cứ than
phiền với tôi, số cậu ta đen đủi, nhưng tôi thấy ngược lại, cả hai lần cậu ta đều thoát chết, là nhờ vào số cậu ta may mắn. Sang ngày thứ ba, cảm thấy tình hình rất gay. Tôi bố trí một kế hoạch khác. Và vì kế hoạch này, tôi đến nhà Tình Bếp. Lúc 6 giờ 20 tối, tôi giục: “Cậu mặc quần áo vào”, Tình Bếp nói: “Hôm nay có động rồi. Dưỡng nó dé phòng, chưa chắc chịu đi với tôi”. Tôi nhắc lại: “Cậu mặc quần áo, đi giày vào. Lúc này không được lỡ 1 giây”. Tình Bốp nói: “Tôi với nó đủ sao, cũng chơi với nhau từ nhỏ.
Bạn thân nhất của tôi là nó”. Tôi nói: “Cậu vừa mặc quần áo, vừa nghe tôi giải thích”. Tình Bếp mac quan áo, vẻ lười biếng. Rồi cúi xuống đi giày. Tôi rút luôn ống kim tiêm, cắm vào bả vai cậu ta, bả vai bên phải. Tình Bốp
ưỡn người, nhìn tôi trợn trừng, không kịp lộ vẻ đau đớn.
Hai lông mày cong, như hai câu hỏi. Xem đồng hồ, thấy mới 6 giờ 33. Còn nhiều thời gian, cho nên tôi thu nhặt ống tiêm, kim tiềm, tôi xóa sạch mọi đấu vết. Tôi cố tình, không chạm vào bất cứ đồ vật nào, từ lúc tôi vào. Bây giờ,
tôi mới đeo găng tay. Tôi lấy một ít bông từ trong gối, để
vào hai lỗ mũi Tình Bốp, xem nó còn thở không. Mặt nó xam ngoét, tim đã ngừng đập. Tôi lại nhét bông vào trong gối. Tôi tụt giày Tình Bếp, cởi quần áo cho nó, mặc cho
nó bộ pijama, ¡ như lúc tôi vào, đặt giầy vào chỗ để giày,
treo véttông, vào tủ véttông. Rồi xốc cái xác Tình Bốp lên