Trong những năm vừa qua, các nguồn lực dành cho đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn huyện được tăng cao, các công trình xây dựng đưa vào sử dụng đã phần nào đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Nhìn chung chất lượng công trình tại các dự án đầu tư khi đưa vào khai thác đã đáp ứng được
55
yêu cầu, tuy nhiên cũng có không ít dự án khi vừa mới đưa vào sử dụng đã xuất hiện những hư hỏng tại một số hạng mục hoặc bộ phận công trình, kể cả trong quá trình xây dựng, gây bức xúc trong nhân dân.
Về công tác khảo sát: Hiện tượng không lập nhiệm vụ khảo sát diễn ra khá phổ biến, hồ sơ khảo sát của nhiều công trình không có Nhật ký khảo sát, không có nhiệm vụ và phương án khảo sát được chủ đầu tư phê duyệt. Một số công trình khảo sát địa chất chưa phù hợp về vị trí hố khoan, số lượng hố khoan và chiều sâu khoan. Các số liệu thí nghiệm, phân tích chỉ tiêu cơ lý một số công trình không do phòng thí nghiệm hợp chuẩn thực hiện, số liệu khảo sát chưa phù hợp với thực tế, chủ trì khảo sát chưa đảm bảo điều kiện năng lực.
Về công tác thiết kế: Trên địa bàn, hầu hết các công trình có quy mô nhỏ: Phần thuyết minh tính toán kết cấu mang tính hình thức (không tính toán nội lực, không khảo sát đánh giá lưu lượng xe và tải trọng xe khi thiết kế đường; Thực hiện không đúng hoặc không đủ các điều kiện địa chất thủy văn khi thiết kế công trình. Hồ sơ thiết kế không có nhiệm vụ thiết kế được chủ đầu tư phê duyệt. Hầu hết các hồ sơ thiết kế chưa lập quy trình bảo trì cho công trình, đơn vị thiết kế không thực hiện giám sát tác giả theo quy định. Một số hồ sơ thiết kế Chủ trì thiết kế chưa đảm bảo điều kiện năng lực.
Về công tác thẩm tra thiết kế, dự toán: Công tác thẩm tra thiết kế dự toán là do các doanh nghiệp Tư vấn thực hiện, nhưng trách nhiệm thực hiện của tư vấn thẩm tra chưa thực hiện nghiêm túc theo quy định của Pháp luật xây dựng. Những sai sót trong thiết kế tư vấn thẩm tra không phát thiện được. Nhiều công trình tư vấn thẩm tra ký kết hợp đồng với chủ đầu tư thẩm tra toàn bộ từ khâu thiết kế bản vẽ thi công đến dự toán công trình, nhưng thực tế chỉ thẩm tra phần dự toán, không có hoặc nêu không đẩy đủ các nội dung thẩm tra thiết kế bản vẽ thi công. Một số công trình chủ đầu tư không lưu hồ sơ năng lực về tư vấn thẩm tra. Chủ trì thẩm tra không đảm bảo điều kiện năng lực theo quy định. Nhiều công trình thực hiện công tác thẩm tra chỉ mang tính thủ tục,hình thức, chưa chú trọng đến chất lượng thẩm tra. Công tác kiểm tra, kiểm soát về lĩnh vực này đối với cơ quan quản lý chưa được quan tâm đúng mức.
56
Về công tác thi công xây lắp: năng lực hoạt động của cán bộ kỹ thuật thi công của các doanh nghiệp xây lắp trên địa bàn huyện còn hạn chế, công nhân kỹ thuật hầu hết là hợp đồng thời vụ, chưa được đào tạo bài bản, máy móc thiết bị thi công chưa đảm bảo được so với Hồ sơ dự thầu. Hệ thống quản lý chất lượng không thành lập hoặc có thành lập cũng chỉ là hình thức, chất lượng chưa cao. Nhiều doanh nghiệp bố trí chỉ huy trưởng công trình và cán bộ kỹ thuật, thiết bị thi công chưa đúng với hồ sơ dự thầu, chưa thực hiện nghiêm túc các cam kết trong hợp đồng xây lắp. Việc lập hồ sơ quản lý chất lượng còn mang tính đối. Ghi chép nhật ký công trình chưa đảm bảo quy định.
Chất lượng thi công: thi công một số công việc chưa đảm bảo theo Hồ sơ thiết kế được duyệt như: Nhiều công trình thi công độ dốc ngang mặt đường, độ dốc dọc, độ dốc mái taluy, thành phần hạt của các loại cấp phối đá dăm, đá dăm tiêu chuẩn chưa đảm bảo yêu cầu thiết kế. Bố trí các khe co giãn của các đường bê tông chưa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. Mặt đường một số vị trí còn lún, nứt cục bộ, sạt lở mái taluy. Nhiều công trình không lưu đầy đủ các mốc, cao độ gây khó khăn cho công tác kiểm tra và nghiệm thu công trình. Công tác thí nghiệm vật tư, vật liệu, cấu kiện bán thành phẩm để xác định chất lượng một số công trình thực hiện chưa nghiêm túc, còn mang tính đối phó.
Về công tác tư vấn giám sát: Thực trạng hiện nay tư vấn giám sát trên địa bàn huyện, yếu về năng lực, hiểu biết về Pháp luật xây dựng còn hạn chế; Tư vấn giám sát chưa bám vào nhiệm vụ giám sát và hợp đồng giám sát để thực hiện công tác giám sát thi công. Chưa giúp Chủ đầu tư kiểm tra điều kiện năng lực của các nhà thầu so với Hồ sơ trúng thầu; Chưa kiểm tra, kiểm soát được Hồ sơ quản lý chất lượng; Ghi chép Nhật ký giám sát chưa thể hiện được đầy đủ công tác quản lý chất lượng của chủ đầu tư;
Không nhận xét hoặc không thường xuyên đánh giá chất lượng sau mỗi ngày hoặc mỗi ca làm việc trong nhật ký công trình; không kiểm tra kiểm soát các tài liệu làm căn cứ nghiệm thu dẫn đến các biên bản nghiệm thu không đảm bảo quy định hiện hành.
Về lĩnh vực thí nghiệm: Hầu hết các phòng thí nghiệm được kiểm tra chưa thực hiện nghiêm túc công tác quản lý theo quy định như: Chưa áp dụng kịp thời các Tiêu chuẩn kỹ thuật về thí nghiệm vật liệu xây dựng. Một số phòng thí nghiệm không tổ
57
chức lấy mẫu thí nghiệm tại hiện trường, không có mẫu lưu tại phòng thí nghiệm. Bố trí cán bộ thí nghiệm chưa qua các lớp đào tạo thí nghiệm viên.
Về trách nhiệm của Ban QLDA ĐTXD huyện: Ban QLDA ĐTXD huyện là người chịu trách nhiệm toàn bộ về chất lượng công trình xây dựng. Ban QLDA ĐTXD huyện có trách nhiệm lựa chọn các Nhà thầu, ký kết hợp đồng kinh tế, giám sát và nghiệm thu chất lượng công trình từ khâu Lập dự án, Khảo sát, Thiết kế, Thi công đến nghiệm thu bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng và thanh quyết toán công trình.
Ban QLDA ĐTXD huyện đảm bảo đủ điều kiện, năng lực. Tuy nhiên số lượng cán bộ của Ban QLDA hiểu biết về công tác quản lý chất lượng xây dựng còn nhiều hạn chế. Mặt khác khi lựa chọn nhà thầu Ban QLDA ĐTXD huyện chưa kiểm tra, kiểm soát đầy đủ thông tin về năng lực, kinh nghiệm của các nhà thầu đủ năng lực thực sự và có kinh nghiệm tham gia thực hiện dự án. Phương thức lựa chọn nhà thầu chưa phù hợp, việc lựa chọn đơn vị trúng thầu chủ yếu căn cứ vào giá dự thầu thấp nhất mà chưa tính một cách đầy đủ đến yếu tố đảm bảo chất lượng, đến hiệu quả đầu tư của dự án.
Một số công trình việc tổ chức đấu thầu chỉ mang tính chất hình thức, thủ tục.