Vào cuối tuổi lên 3, có thể thấy thường bùng lên những phản ứng cảm xúc mạnh của trẻ đối với những khó khăn trẻ gặp phải khi làm việc gì đó một mình không được, hoặc những cơn hờn dỗi khóc lóc khi trẻ đòi hỏi gì đó mà không được người lớn đáp ứng. Đó là biểu hiện của giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 3.
Có thể nói trẻ 3 tuổi đã đạt đến một sự tích lũy đủ lớn trong các lĩnh vực vận động, nhận thức, ngôn ngữ và các mối quan hệ giao tiếp, để chuẩn bị bước sang một giai đoạn phát triển mới về chất tiếp theo. Trẻ đã bắt đầu điểu khiển hành vi của mình bằng ngôn ngữ,
bước đầu có khả năng đánh giá và tự đánh giá, ý thức và tự ý thức. Ở
trẻ đã manh nha hình thành các phẩm chất nhân cách đầu tiên.
Sự tách được bản thân ra khỏi người khác, nhận thức về mình tăng lên rõ rệt, khả năng so sánh mình với người khác, muốn giống như người lớn ngay tức khắc, muốn độc lập tự chủ trong mọi hành vi
là một bước ngoặt trong sự phát triển tam ly tao tién để cho sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ ở giai đoạn tiếp theo, những cái đó diễn ra một cách mạnh mẽ dưới hình thức trẻ đòi tự làm lấy tất cả mọi việc một cách bướng bỉnh.
Trong khi đó phương pháp giáo dục, phương thức ứng xử của người lớn đối với trẻ thường thay đổi chậm hơn, không bắt kịp sự thay đổi nhanh chóng về tâm lý ý thức của trẻ. Sự phản kháng của trẻ chính là sự đòi hỏi của trẻ yêu cầu người lớn thay đổi cách nhìn nhận và ứng xử với chúng, là dấu hiệu tích cực của sự phát triển, chứng tỏ trẻ đã sẵn sàng bước sang giai đoạn phát triển tiếp theo.
Chúng ta có thể quan sát thây trẻ đã phát triển rất nhanh trong
3 năm đầu đời và đã đạt đến trình độ vận động, nhận thức và ngôn
ngữ rất đáng ngưỡng mộ. Được mọi người xung quanh khen là lớn và giỏi, trẻ càng tin tưởng là mình có thể tự làm được nhiểu việc mà không cẩn sự trợ giúp của bố mẹ nhiều như trước đây, trẻ thường nói
“để con tự”. Nhiều tác giả đã ví trẻ em giai đoạn này là những nhà khoa học tí hon, tích cực khám phá và luôn luôn vận động.
Nếu người lớn không tổ chức được không gian an toàn và thoải mái cho trẻ tự do vận động và tìm tòi, thì trẻ sẽ lục lọi, khám phá những đổ vật trong phòng. Trẻ muốn tự làm, bắt chước người lớn làm mọi việc. Tuy nhiên, có một số việc để trẻ tự làm có thể gây nguy hiểm cho trẻ, ví dụ, trẻ muốn cẩm đao gọt hoa quả, dùng dụng cụ
sửa ổ cắm điện, bật bếp ga, rót nước chè nóng,... Tuy nhiên, nếu
trong những trường hợp này, cha mẹ lại vội vã, thô lỗ giằng tay trẻ
ra, đồng thời quát lên “không được, hư quá” thì trẻ sẽ cảm thấy vô cùng hãng hụt, không hiểu tại sao lại bị quát mắng vô lý như thế.
Trong những trường hợp như vậy, trẻ sẽ phản ứng khá dữ dội để đòi lại “quyên” của mình bằng cách đánh trả hoặc khóc rất to.
Nếu người lớn không để ý Bì đến sự tuyệt vọng của trẻ, trẻ có thể “ăn vạ” rất lâu. Còn nếu người lớn vội vàng đỗ dành và chiểu theo mọi yêu cầu của trẻ thì những lẩn sau trẻ lại càng hay hờn dỗi để đạt mục đích của mình. Vậy, người lớn cần xử sự thế nào trong hoàn cảnh này? Trước tiên là nên tỏ ra quan tâm đến trẻ, không nên
bỏ mặc trẻ khóc hờn quá lâu. Mặt khác, cũng không nên đáp ứng
mọi yêu cầu của trẻ chỉ để chấm dứt cơn hờn dỗi. Lợi dụng việc trẻ tuổi này rất để bị “đánh lạc hướng”, không nhớ gì lâu và chỉ phản ứng với những gì trẻ trực tiếp tri giác, người lớn nên bình tĩnh, nhẹ nhàng hướng trẻ sang một đổ chơi yêu thích khác, hay để nghị trẻ
cùng làm việc gì đó thú vị khác, thế là trẻ sẽ quên những đòi hỏi
không hợp lý của mình, quên những điểu khó chịu vừa xảy ra và sẵn sàng bắt tay vào việc mới.
Tự ý thức của trẻ bắt đầu phát triển, tính tự lập và tính tích cực
của đứa trẻ tăng dần đòi hỏi người lớn phải thay đổi cách ứng xử với chúng. Tính tích cực hoạt động và nhu cẩu độc lập là động lực thúc đẩy trẻ phát triển. Người lớn cần tôn trọng, khích lệ tính tích cực, tính tự lập của trẻ. Không nên dập tắt tính tích cực và hạn chế nguyện vọng độc lập của trẻ bằng các mệnh lệnh khô khốc như:
tf ott
“ngổi yên”, “bỏ xuống”, “tránh ra”.
Kìm hãm tính tích cực và nhu cầu độc lập của trẻ là cản trở tiến
trình phát triển theo quy luật tự nhiên của chúng. Điểu này có thể
dẫn đến những hệ quả không tốt. Một số trẻ bị cấm nhiều quá sẽ không còn tích cực, lớn lên sẽ trở thành những người thụ động, vụng
về và lưôn dựa dẫm vào người khác. Một số khác có thể trở nên ngang bướng, chống đổi và không nghe lời người lớn, thậm chí có những hành vi đi ngược lại với các chuẩn mực xã hội.
Nhìn chung, nếu đứa trẻ không được khích lệ, không được tạo
điểu kiện để phát triển (giống như cái cây không được chăm sóc, không cé đất, nước, nắng, gió) thì khó có khả năng phát triển tốt đẹp.
Sự nhận thức đúng đắn và cách ứng xử phù hợp của cha mẹ, cũng như việc tạo môi trường thuận lợi cho trẻ hoạt động khám phá
có thể làm cho mối quan hệ cha mẹ - con cái trở nên tốt đẹp, giúp trẻ chuyển tiếp sang giai đoạn phát triển mới một cách tích cực và nhanh
chóng hơn. sơ
CAU HOI ON TẠP
Câu 1. Sự phát triển thể chất và vận động của trẻ từ 1 đến 3 tuổi.
Câu 2. Vai trò của hoạt động tương tác với đổ vật và sự hướng dẫn của người lớn đổi với sự phát triển nhận thức và ngôn ngữ của trẻ em từ 1 đến 3 tuổi.
Câu 3. Sự phát triển cảm xúc, động cơ và các mối quan hệ giao tiếp của trẻ em từ 1 đến 3 tuổi.
Câu 4. Những biểu hiện và tiền đề của sự xuất hiện tự ý thức của trẻ em từ 1 đến 3 tuổi.
Câu 5. Nêu biểu hiện, nguyên nhân \ và biện phép ứng xử với khủng hoảng 3 tuổi.
Bài7 . .