Hiện nay người ta đang khai thác nhiều hệ thống CADD có các khả năng khác nhau và dịnh hướng cho các lĩnh vực khác nhau như thiết kế, chế tạo ô-tô, cơ khí, điện tử, kiến trúc, xây dựng... Phần mềm AutoCAD cửa hãng Autodesk (Mỹ) là một bộ chương trình vẽ thiết kế bằng MTDT phổ biến nhất trên các vi máy tính do có các ưu điểm sau: giá rẻ, đòi hỏi một cấu hình phần cứng không đất, dé sir đụng và có nhiều chức năng đáp ứng được yêu cầu thành lập các loại bản vẽ trong quá trình thiết kế của nhiều lĩnh vực khác nhau. Đây là bộ chương trình dang dược sử dụng rộng rãi ở các cơ quan sản xuất, các viện thiết kế và các trường dại học cả trong và ngoài nước. Bản vẽ của AutoCAD đã trở thành bản vẽ chuẩn trong nên công nghiệp hiện đại.
Chính vì vậy trong các phần sau của cuốn sách AutoCAD sẽ dược lấy làm ví dụ để tìm hiểu cấu trúc, chức năng cơ bản và cách sử dụng một phần mêm CADD.
Cho dén nay hing Autodesk đã dưa ra và cải tiến nhiều dạng phát hành của bộ chương trình AutoCAD. Ở nước ta các dạng phát hành của AutoCAD cũng đang được dùng rất phổ biến. Các ví dụ về cách thành lập bản vẽ kỹ thuật bằng MTĐT trong cuốn sách này sẽ được thực hiện nhờ bộ chương trình AutoCAD. Với mục đích tìm hiểu cách sử dụng một phần mềm CADD, chúng ta không di sâu giải thích chỉ tiết các lệnh của AutoCAD mà chỉ nêu các bước vẽ và giới thiệu các lệnh tương ứng của AutoCAD sẽ dược sử dụng.
3.3.1.1. Màn bình và các loại thực đơn của AutoCAD
Khi bất đầu vào AutoCAD để soạn thảo bản vẽ màn hình sẽ được chia thành các vùng cửa sổ chính như sau (H.3-5).
- Thanh thực đơn: các hạng mục của các hệ lệnh sắp xếp thành một thanh nằm ngang cho phép người sử đụng lựa chọn bằng cách nhấp phím trái chuột tại hạng mục rồi tìm đến các lệnh mong muốn.
- Các Thanh công cụ chứa biểu tượng các lệnh cho phép người sử đụng thực hiện một lệnh bằng cách nhấp phím trái chuột vào biểu tượng của lệnh ấy.
- Thực đơn màn hình: được đặt đọc theo cạnh phải của màn hình cho phép truy nhập đến mọi hệ lệnh rồi đến từng lệnh của AutoCAD.
- Cửa sổ vùng vẽ: vùng lớn nhất trên màn hình, trên đó sẽ hiển thị các đối tượng vẽ. Một
đây chữ thập (còn được gọi là con érd dé hoa) di chuyén trên vùng này theo sự chuyển động của chuột để định vị các điểm. Góc đưới bên trái có biểu tượng hệ tọa độ đang làm việc.
54
‹. Boe eb
- Cửa sổ lệnh: nằm ở phía dưới màn hình. Tại cửa sổ này người sử dụng có thể đưa vào
các lệnh và các lựa chọn còn máy tính sẽ đưa ra các thông báo, các yêu cầu hoặc trả lời.
trong
Thanh Thực đơn Thực đơn kéo xuống
- Dòng trạng thái: đồng dưới cùng của màn hình, cho ta biết tọa độ hiện tại của con trỏ vùng vẽ, các trạng thái vẽ đã xác lập.
Thanh Thực đơn
công cụ Màn hình
Con trỏ Đồ họa
Cửa sổ
Biểu tượng Vùng vẽ
Hệ tọa độ
Cửa sổ
lệnh
Dòng trạng thái Hình 3-5. Giao diện màn hình của AutoCAD.
3.3.1.2. Thực hiện lệnh trong AutoCAD
Để thực hiện một lệnh của AutoCAD có thể dùng một trong các cách sau:
~ Chọn tên lệnh từ các hệ lệnh trong thanh thực đơn hoặc trên thực đơn màn hình;
~ Chọn biểu tượng của lệnh trong thanh công cu;
- Chọn biểu tượng của lệnh trong bảng lệnh của bảng số hoá;
~ Gõ tên lệnh bằng bàn phím rồi nhấn phím Enter.
Ví dụ để gọi lệnh vẽ đường tròn bằng tâm và bán kính, có thể thực hiện một trong các cách sau:
Cách 1: a. Di chuyển con trỏ lên thanh thực đơn; b. Chọn hệ lệnh 2raw; c. Chọn hạng muc Circle; d. Nhap phim trái chuột vào hạng mục Center, Radius (H.3-6);
Cách 2: Nhắp chuột vào biểu tượng lệnh vẽ đường tròn trên thanh công cụ (H.3-6);
Cách 3: Chỉ vào 6 lénh Circle trong vùng bảng lệnh của bảng số hoá (H.3-7).
Cách 4: Gõ tên lệnh CIRCLE rồi ấn phím Enter.
55
Nút lệnh Vẽ đường tròn
Hình 3-6. Dùng thanh công cụ để chọn lệnh Vẽ đường tròn.
Biểu tượng lệnh vẽ đường tròn
ơ|a|a|alđ | ALll ử | z |è<
REGEN | EXTENTS AL WINDOW | PREVIOUS BOX MTEXT__| CIRCLE UNE.
E== @|Q|® @|A'lo| Z
REGENT |osviewer| comer | out N SPHERE | DIĐT | DONUT | RAY, at
& |R, all tị =
ATTDISP | UCSICON|| TILED | MSPACE | PSPACE CYUNI §0LUD | SPUNE XU ro}
slol BI || |AlZlelZils
RENDER. aoe PORTS. VIEW SOFACE_| ELUPSE | MLINE
6 |S đ|ứ &|Al|re| >=
SCENE | SHADE PUAN VPOINT_| DOVPOINT WEDGE _|SURFACES| BLOCK & ®
Cals iS 2 @ | “| -
L6HT_ HAEDGE| faa ToRUS | REvsURF| POINT | 30POLY || >
9đ ơlElle| |Mlel#lolE
RMAT FOG ad TOP RIGHT. EXTRUDE | TABSURF | HATCH | POLYGON
elt ole) |w@ẩ[!a|==lcơ||>
MATUB. SW FRONT SE. REVOLVE |RULESURF |BOUNDARY| RECIANG. œ
BS) sep || [| „A| ® || < ||
‘SET TOOLBAR | BOTTOM 3D ORBIT LEADER _JEDGESURF| REGION ARC VIEM DRAW
Hình 3-7. Dùng bảng lệnh của bảng số hoá để chọn lệnh Vẽ đường tròn.
3.3.1.3. Xác định một điểm trong AutoCAD
Trong AutoCAD, điểm là đối tượng vẽ cơ bản đơn giản nhất. Một điểm được xác định bởi
một bộ hai hoặc ba số thực là toạ độ của nó trong mặt phẳng hoặc trong khong gian. AutoCAD cho phép sử dụng bốn loại hệ toa do: đề-các, cực, trụ và cầu. Các hệ toạ độ hay dùng là đề-các và cực. Khi AutoCAD yêu cầu chỉ định một điểm, có thể nhập vào toa do của điểm theo một số quy ước sau:
Toa độ tuyệt đối: là toạ độ tính với điểm gốc của hệ toạ độ đang dùng.
Tọa độ tương đối: là tọa độ tính với điểm cuối cùng vừa được chỉ định. Khi nhập vào tọa độ tương đối cần gõ ký hiệu @ trước khi gõ các giá trị tọa độ.
56
Có thể dùng chuột để nhập vào một điểm bằng cách di chuyển nó cho tới khi con trỏ đồ họa đi đến điểm cần chỉ định thì nhấp phím trái chuột. Các giá trị toạ độ x, y của điểm này sẽ được nhập vào như khi gõ chúng trên bàn phím.
3.3.2. Bản vẽ 2 chiều bằng AutoCAD
Với các đặc điểm và các hệ lệnh nêu trên của CADD, việc xây dựng bản vẽ 2D rất đơn giản. Mọi bản vẽ bằng tay đều thực hiện được bằng các phân mềm CADD. CADD. không những đáp ứng được mọi yêu cầu của cách vẽ truyền thống, cho phép xây dựng bản vẽ một cách nhanh chóng và chính xác hơn bản vẽ bằng tay rất nhiều, mà nó còn cho phép đễ dàng sửa chữa, bổ sung, thay đổi bản vẽ đã có hoặc đã bị sai mà không phải vẽ lại hoặc bỏ đi như vẽ bằng tay truyền thống.
Có thể lấy ví dụ một vài hệ lệnh của AutoCAD để minh hoạ khả năng xây dựng bản vẽ 2D của CADD:
- Hệ lệnh vẽ các đối tượng cơ bản (H.3-8). Khi vẽ có thể chọn loại nét từ thư viện nét vẽ (H.3-9). Khi tô, gạch mặt cắt có thể chọn loại vật liệu từ thư viện ký hiệu vật liệu (H.3-10).
- Hệ lệnh biến đổi, sửa chữa đối tượng vẽ (H.3-1 1).
- Hệ lệnh ghi kích thước (H.3-12).
Hinh 3-13 1a ban vẽ 2D được xây dựng bằng bộ chương trình AutoCAD.
1 2 3 4 D: 6 7 8 Oo Od 422 12. 0141 s18 MEN
Hình 3-8. Hệ lệnh vẽ các đối tượng cơ bản.
1. Vẽ đoạn thẳng 9. Vẽ đường cong Spline
2. Vẽ đường thẳng 10. Vẽ e-lip
3. Vẽ nhiều đường song song 11. Chèn một nhóm các đối tượng vẽ 4. Vẽ tổ hợp đoạn thẳng, cung tròn 12. Tạo một nhóm các đối tượng vẽ
5. Vẽ đa giác đều 13. Vẽ một điểm
6. Vẽ hình chữ nhật 14. Tô, vẽ ký hiệu vật liệu 7. Vẽ cung tròn 15. Tao một miền phẳng 8. Vẽ đường tròn 16. Viết dòng văn bản
57
Nà: ` s
+ Load or Reload Linetypes
eo [tir arr one yates dy ut
Available Linetypes
Linetype.
ACAD_IS002w100