CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH
1.2. Những vấn đề chung về thực thi chính sách phát triển du lịch
1.2.2. Thực thi chính sách phát triển du lịch
Từ khái niệm phát triển du lịch và khái niệm chính sách công đã trình bày ở trên, theo tác giả, chính sách phát triển du lịch là hệ thống các chính sách do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành nhằm thúc đẩy du lịch phát triển bền vững, vừa đáp ứng các nhu cầu hiện tại của du khách và vùng du lịch vừa tạo ra khả năng đáp ứng nhu cầu cho các thế hệ du lịch tương lai.
Nội dung chính sách phát triển du lịch
Thứ nhất, chính sách phát triển sản phẩm du lịch
- Phát triển hệ thống sản phẩm du lịch chất lƣợng, đặc sắc, đa dạng và đồng bộ, có giá trị gia tăng cao, đảm bảo đáp ứng nhu cầu của khách du lịch nội địa và quốc tế; phát triển sản phẩm du lịch “xanh”, tôn trọng yếu tố tự nhiên và văn hóa địaphương.
- Quy hoạch, đầu tƣ phát triển sản phẩm du lịch dựa trên thế mạnh nổi trội và hấp dẫn về tài nguyên du lịch; tập trung ƣu tiên phát triển sản phẩm du lịch biển, đảo, du lịch văn hóa và du lịch sinh thái; từng bước hình thành hệ thống khu, tuyến, điểm du lịch quốc gia; khu tuyến, điểm du lịch địa phương và đô thị du lịch.
- Phát huy thế mạnh và tăng cường liên kết giữa các vùng, miền, địa phương hướng tới hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng theo các vùng du lịch.
- Ƣu đãi đầu tƣ đối với phát triển du lịch sinh thái, du lịch “xanh”, du lịch cộng đồng, du lịch có trách nhiệm.
Thứ hai, chính sách phát triển hệ thống hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch
- Quy hoạch, đầu tƣ phát triển hệ thống hạ tầng giao thông, thông tin, truyền thông, năng lượng; cấp thoát nước, môi trường và các lĩnh vực liên
quan đảm bảo đồng bộ để phục vụ yêu cầu phát triển du lịch; hiện đại hóa mạng lưới giao thông công cộng; quy hoạch không gian công cộng.
- Đầu tƣ nâng cấp phát triển hệ thống hạ tầng xã hội về văn hóa, y tế, giáo dục nhƣ hệ thống bảo tàng, nhà hát, cơ sở khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và cơ sở giáo dục, đào tạo đủ điều kiện, tiện nghi phục vụ khách du lịch.
- Phát triển hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch đảm bảo chất lƣợng, hiện đại, tiện nghi, đồng bộ đáp ứng nhu cầu của khách du lịch, bao gồm hệ thống khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú du lịch, nhà hàng, cơ sở lưu trú du lịch, nhà hàng, cơ sở dịch vụ thông tin, tư vấn du lịch, cơ sở dịch vụ đặt giữ chỗ, đại lý, lữ hành, hướng dẫn; phương tiện và cơ sở dịch vụ phục vụ vận chuyển khách du lịch, cơ sở dịch vụ phục vụ tham quan, nghỉ dƣỡng, vui chơi, giải trí, thể thao, hội nghị và các mục đích khác.
- Khuyến khích xã hội hóa, thu hút các nguồn lực cả trong và ngoài nước đầu tư phát triển hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch.
Thứ ba, chính sách đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch
- Phát triển nhân lực du lịch đảm bảo chất lƣợng, số lƣợng, cân đối về cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạo đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch và hội nhập quốc tế.
- Phát triển mạng lưới cơ sở đào tạo về du lịch mạnh, cơ sở vật chất kỹ thuật, thiết bị giảng dạy đồng bộ, hiện đại; chuẩn hóa chất lƣợng giảng viên;
chuẩn hóa giáo trình khung đào tạo du lịch.
- Đa dạng hóa phương thức đào tạo; khuyến khích đào tạo tại chỗ, tự đào tạo theo nhu cầu của doanh nghiệp.
- Khuyến khích xã hội hóa, thu hút các nguồn lực cả trong và ngoài nước đầu tƣ phát triển nhân lực du lịch.
Thứ tư, chính sách phát triển thị trường, xúc tiến quảng bá và thương
- Tập trung thu hút có lựa chọn các phân đoạn thị trường khách du lịch có khả năng chi trả cao và lưu trú dài ngày.
- Phát triển mạnh thị trường du lịch nội địa, chú trọng phân đoạn khách nghỉ dƣỡng, vui chơi giải trí, nghỉ cuối tuần và mua sắm.
- Đẩy mạnh thu hút khách du lịch quốc tế.
- Đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá du lịch theo hướng chuyên nghiệp, nhằm vào thị trường mục tiêu, lấy sản phẩm du lịch và thương hiệu du lịch là trọng tâm; quảng bá du lịch gắn với quảng bá hình ảnh quốc gia.
- Tập trung phát triển thương hiệu du lịch quốc gia trên cơ sở phát triển thương hiệu du lịch vùng, địa phương, thương hiệu doanh nghiệp du lịch và thương hiệu sản phẩm du lịch; chú trọng phát triển những thương hiệu du lịch có vị thế cạnh tranh cao trong khu vực và quốc tế.
- Khuyến khích xã hội hóa, thu hút các nguồn lực cả trong và ngoài nước đầu tư quảng bá, xúc tiến du lịch.
Từ khái niệm thực hiện chính sách công đã trình bày ở trên, theo tác giả, thực thi (thực hiện) chính sách phát triển du lịch là quá trình đưa chính sách phát triển du lịch vào thực tiễn nhằm thúc đẩy du lịch phát triển bền vững, vừa đáp ứng các nhu cầu hiện tại của du khách và vùng du lịch vừa tạo ra khả năng đáp ứng nhu cầu cho các thế hệ du lịch tương lai.
1.2.2.2. Nội dung thực thi (hay thực hiện) chính sách phát triển du lịch Từ khái niệm thực hiện chính sách công đã trình bày ở trên, theo tác giả, thực hiện chính sách phát triển du lịch là quá trình đưa chính sách phát triển du lịch vào thực tiễn nhằm thúc đẩy du lịch phát triển bền vững, vừa đáp ứng các nhu cầu hiện tại của du khách và vùng du lịch vừa tạo ra khả năng đáp ứng nhu cầu cho các thế hệ du lịch tương lai.
Quá trình đưa chính sách phát triển du lịch vào thực tiễn hay thực thi chính sách phát triển du lịch như đã trình bày ở trên bao gồm bảy bước, nếu việc nghiên cứu thực thi chính sách phát triển du lịch cũng chỉ xem xét thuần
túy theo các bước đó mà không gắn với nội dung cụ thể của chính sách phát triển du lịch thì sẽ làm mất đi tính cụ thể sinh động của việc thực hiện chính sách. Chính vì vậy khi nghiên cứu thực hiện chính sách phát triển du lịch cần gắn với nội dung cụ thể của chính sách phát triển du lịch, các nội dung thực thi chính sách sẽ đƣợc lồng vào khi nghiên cứu những nội dung chính sách cụ thể. Theo đó nội dung thực thi chính sách phát triển du lịchđực trình bày trong luận văn sẽ bao gồm:
a) Phổ biến tuyên truyền chính sách phát triển du lịch
Sau khi đã thông qua bản kế hoạch triển khai thực thi chính sách, các cơ quan nhà nước tiến hành tổ chức thực thi chính sách phát triển du lịch theo kế hoạch đó. Điều đầu tiên cần làm là phổ biến, tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia thực thi chính sách một cách tích cực.Việc làm này sẽ giúp cho cán bộ, công chức có trách nhiệm thực thi chính sách nhận thức đƣợc rõ ràng, đầy đủ tính chất, quy mô của chính sách đối với đời sống xã hội, có thể đƣa ra những giải pháp thích hợp để thực hiện có hiệu quả kế hoạch đã đề ra, từ đó góp phần thực thi thành công mục tiêu của chính sách.
Phổ biến, tuyên truyền chính sách phát triển du lịch nói riêng, các chính sách của nhà nước ban hành nói chung một cách hiệu quả cho các đối tượng chính sách và tất cả người dân tham gia thực thi chính sách sẽ khiến họ tự giác thực hiện theo những yêu cầu quản lý của Nhà nước.
Tuyên truyền, phổ biến, vận động thực thi chính sách phát triển du lịch cần được triển khai thường xuyên, liên tục để mọi đối tượng chính sách luôn luôn đƣợc củng cố lòng tin vào chính sách, tích cực thực thi chính sách.
b) Các hoạt động triển khai thực hiện chính sách phát triển du lịch:
Quy hoạch phát triển du lịch: Để tiến hành thực thi chính sách phát triển du lịch thì cơ quan quản lý nhà nước về du lịch tại tỉnh phải xây dựng
nhà nước có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch. Việc xây dựng quy hoạch phát triển du lịch còn nhằm định hướng đầu tư phát triển du lịch, định hướng thị trường du lịch. Quy hoạch phát triển du lịch được xem như là một trong những căn cứ để xây dựng kế hoạch phát triển du lịch, đây cũng đƣợc coi nhƣ
“bản lề” của ngành du lịch. Để trên cơ sở đó trong quá trình thực thi một chính sách phát triển du lịch cụ thể nào đó sẽ đối chiếu với quy hoạch mới xác định đƣợc nội dung của chính sách cụ thể đó đã đảm bảo hay chƣa, việc xây dựng chính sách phát triển du lịch đó sẽ phát huy đƣợc nội lực của địa phương đến đâu, hay hiệu của chính sách đó đến đâu,…
Xúc tiến du lịch: Đây là hoạt động nhằm quảng bá tiềm năng và thu hút đầu tƣ phát triển du lịch. Nhiệm vụ này đặt ra các công việc nhƣ:
- Phải xác định các thị trường trọng tâm trước mắt và lâu dài.
- Phải nghiên cứu xâydựng định hướng chiến lược phát triển sản phẩm du lịch.
- Phải xây dựng hình ảnh du lịch Bắc Ninh thân thiện và ấn tƣợng.
- Phải xác định các kênh thông tin tới khách hàng: Các ấn phẩm quảng bá,các chuyến du lịch giới thiệu,…
Xây dựng thương hiệu: Là hoạt động tạo ra dấu ấn riêng biệt của ngành du lịch giữa địa phương này với địa phương khác. Xây dựng thương hiệu nhằm tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động kinh doanh du lịch, giảm thiểu và xóa bỏ tình trạng cò mồi, cạnh tranh không lành mạnh ,ăn xin, bán hàng rong, bán hàng giả, hàng kém chất lƣợng, bán hàng không theo giá niêm yết, lấn chiếm vỉa hè.
Xây dựng kết cấu hạ tầng phát triển: Đây là một nội dung công việc hết sức quan trọng. Việc xây dựng kết cấu hạ tầng là nền tảng phục vụ phát triển du lịch, cơ sở hạ tầng không đáp ứng đƣợc nhu cầu đi lại, nhu cầu ngủ nghỉ, thỏa mãn các nhu cầu tinh thần sẽ khó thu hút đƣợc đầu tƣ vào du lịch. Vì vậy việc đầu tƣ xây dựng kết cấu hạ tầng là yêu cầu tất yếu trong thực thi
chính sách phát triển du lịch. Nếu không có đầu tƣ hoặc đầu tƣ không đồng bộ kết cấu hạ tầng thì việc thực hiện quy hoạch và phát triển du lịch sẽ gặp nhiều khó khăn.
Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực: Đặc thù của nhân lực du lịch là kỹ năng nghiệp vụ phục vụ khách với tâm lý, nhu cầu, ngôn ngữ, văn hóa... khác nhau giữa từng người. Điều này đem đến chất lượng dịch vụ trong cảm nhận của từng khách hàng. Trình độ của nguồn nhân lực là khác nhau, không đồng đều về chất lƣợng. Mặt khác, thông qua việc tuyên truyền chính sách phát triển du lịch đến với mỗi nhân lực ngành du lịch - những người trực tiếp làm việc với khách hàng, sẽ khiến cho việc phổ biến, nhân rộng hơn mục tiêu chính sách đến đông đảo người dân. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là bài toán cần có lời đáp ngay lúc này nếu muốn đảm bảo chính sách hay việc thực hiện chính sách đƣợc truyền bá đúng trong thực tế.
c) Kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện, điều chỉnh chính sách:
Do trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước không đồng đều, cũng như điều kiện về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, phong tục tập quán... ở mỗi vùng, mỗi địa phương không giống nhau nên trong quá trình thực hiện chính sách phát triển du lịch, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải tổ chức theo dõi, kiểm tra, đôn đốc để qua đó, các cơ quan, cá nhân có trách nhiệm hơn trong nhiệm vụ.
Trong quá trình thực hiện chính sách, có thể có những tình huống phát sinh không lường trước được như khủng hoảng kinh tế, thiên tai... thì chính sách cần đƣợc điều chỉnh. Điều chỉnh chính sách là khâu quan trọng nhằm làm cho chính sách phù hợp hơn với yêu cầu thực tế. Về nguyên tắc, việc điều chỉnh, bổ sung chính sách là của cơ quan ban hành chính sách; nhƣng trên thực tế, hoạt động này diễn ra rất linh hoạt miễn sao việc bổ sung, điều chỉnh ấy không làm thay đổi mục tiêu chung, cái đích cuối cùng cần đạt đến