XÃ HỘI Ở VIỆT NAM (2 tiết)
A. MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1. Kiến thức.
- Biết được tổ chức bộ máy cai trị của TD Pháp ở Đông Dương và Việt Nam.
- Trình bày được các chính sách khai thác lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam, phân tích được mục đích cuộc khai thác.
2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ.
- Thấy được dã tâm của thực dân Pháp, mâu thuẫn cơ bản của xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX, thái độ chính trị của từng giai cấp, tầng lớp đối với phong trào.
3. Kĩ năng.
- Nhận định, so sánh, đánh giá, phân tích B. CHUẨN BỊ.
- Thầy: bảng phụ, bản đồ VN. Ảnh ga Hà Nội năm 1900 và ga HN năm 2000 - Trò: sưu tầm tài liệu
C. TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY.
1. Kiểm tra bài cũ. không
* GTBM:
2.Bài mới:
I. Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp (1897-1914) Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung HĐ 1: Tổ chức bộ máy nhà nước.
- Yêu cầu HS nghiên cứu
mục 1- SGK -137. - Nghiên cứu SGK I. Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân
? Tổ chức bộ máy nhà nước do thực dân Pháp thành lập như thế nào ?
? Em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy cai trị của thực dân Pháp ?
- Trả lời.
- HS trả lời
- Nhận xét, bổ sung.
Pháp (1897-1914)
1. Tổ chức bộ máy nhà nước.
- Pháp thành lập Liên bang Đông Dương gồm 5 xứ do toàn quyền Đông Dương đứng đầu.
- Việt Nam bị chia thành 3 xứ: Bắc Kì, Trung Kì, Nam Kì- Bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương do người Pháp chi phối.
* Sơ đồ tổ chức nhà nước:
* Nhận xét về hệ thống chính quyền của Pháp:
- Thiết lập chặt chẽ từ trung ương đến địa phương.
- Kết hợp giữa nhà nước thực dân và quan lại phong kiến.
HĐ 2: Chính sách kinh tế - Yêu cầu HS nghiên cứu mục 2.
? Thực dân Pháp thi hành chính sách kinh tế nông nghiệp như thế nào ?
?Trong công nghiệp thì sao ?
? Về giao thông vận tải thì chúng đã thi hành những chính sách gì ?
? Thương nghiệp có gì đáng chú ý ?
? Em có nhận xét gì về những chính sách kinh tế của thực dân Pháp ở Việt Nam ?
? Các chính sách trên của
- Nghiên cứu mục 2 - Trả lời.
- Trả lời.
- Trả lời.
- Trả lời.
2. Chính sách kinh tế.
- Nông nghiệp: cướp đoạt ruộng đất, phát canh thu tô.
- Công nghiệp:
+ Khai thác than, thiếc…
+ Sản xuất, chế biến ….
- Giao thông, vận tải: tăng cường xây dựng giao thông.
- Thương nghiệp:
+ Độc chiếm thị trường.
+ Đánh thuế nặng.
+ Thu thuế mới.
Pháp nhằm mục đích gì ? - Giới thiệu hình 98 – 139.
- Treo ảnh ga HN năm 1900 và ga HN năm 2000.
? em có nhận xét gì về sự khác nhau này ?
- Quan sát.
- Nhận xét
HĐ 3: Chính sách văn hoá, giáo duc.
- Yêu cầu HS đọc mục 3.
? Chính sách văn hoá, giáo dục của Pháp ở Việt Nam như thế nào ?
? Theo em, chính sách văn hoá, giáo dục của Pháp có phải để “khai hoá văn minh”
cho người Việt Nam hay không ? vì sao ?
? Mục đích của chúng là gì ?
- Trả lời.
- Trả lời.
- Trả lời.
- Trả lời
3. Chính sách văn hoá, giáo duc.- Pháp vẫn duy trì chế độ gd thời phong kiến, song có thêm môn tiếng Pháp.
- Hệ thống giáo dục phổ thông được chia làm 3 bậc.
- Mở trường học mới và một số cơ sở văn hoá, y tế.
-> Mục đích: thi hành chính sách “ngu dân”, dễ bề cai trị, bóc lột.
3. Củng cố bài học :
- Hướng dẫn HS vẽ bộ máy cai trị của Pháp ở Đông Dương.
LIÊN BANG ĐÔNG DƯƠNG (Toàn quyền đông dương) Bắc kì
(Thống sứ) Trung kì
(Khâm sứ) Nam kì
(Thống đốc) Lào
(Khâm sứ) Campuchia (Khâm sứ) Bộ máy chính quyền cấp kì (Pháp)
Bộ máy chính quyền cấp cấp tỉnh, huyện (Pháp, Bản sứ)
Bộ máy chính quyền cấp xã ,thôn (Bản sứ)
4. Hướng dẫn về nhà : - Học bài.
- Chuẩn bị giờ sau: phần II – Bài 29.
Tuần: Ngày soạn: / /
Tiết: Ngày dạy: / /
Bài 29
CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ,
XÃ HỘI Ở VIỆT NAM (2tiếp)
A. MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1. Kiến thức.
- Trình bày được sự phân hóa giai cấp trong xã hội Việt Nam sau cuộc khai thác.
- Đặc điểm, các giai cấp, tầng lớp xã hội Việt Nam sau cuộc khai thác.
2. Tư tưởng, tình cảm, thái độ.
- Thái độ chính trị của từng giai cấp, tầng lớp trong cách mạng.
- Trân trọng lòng yêu nước của các sĩ phu.
3. Kĩ năng.
- Nhận xét, phân tích, tổng hợp, đánh giá các sự kiện lịch sử - Sử dụng tranh ảnh.
B. CHUẨN BỊ.
- Thầy: tranh ảnh, tư liệu - Trò: sưu tầm tài liệu
C. TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY.
1. Kiểm tra bài cũ.
? Trình bày chính sách giáo dục, văn hóa của thực dân Pháp trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở VN ?
2.Bài mới:
II. Những biến chuyển của xã hội Việt Nam.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung HĐ 1: Các vùng nông thôn.
- Yêu cầu HS nghiên - Nghiên cứu SGK. 1. Các vùng nông thôn.
cứu mục 1- SGK-137.
- Hướng dẫn HS kẻ vở làm 2 phần so sánh 2 giai cấp chính trong xã hội.? Dưới tác động của chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp, giai cấp địa chủ và nông dân có những thay đổi như thế nào ?
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm bàn.
- Y/c 2 nhóm trình bày.
- Y/c nhóm khác nhận xét.- Treo đáp án.
- Giới thiệu h 99.
? Nhận xét gì về hình ảnh người nông dân, công nhân trong thời kì Pháp thuộc ?
? Hãy cho biết chúng ta đã gặp hình ảnh người nông dân bần hàn cơ cực trong những tác phẩm văn học nào ?
- Kẻ vở làm 2 phần.
- Hs làm vào phiếu học tập cá nhân.
- Trình bày.
- Nhận xét, bổ sung.
- Chú ý.
- Quan sát.
- Trả lời.
+ Chị dậu, Đồng hào có ma, Lão hạc…..
Địa chủ pk Nông dân - Số lượng
ngày càng đông:
+ Một bộ phận câu kết với đế quốc áp bức, bóc lột nd.
+ Một số địa chủ vừa và nhỏ có tinh thần yêu nước.
- Bị phân hoá:
+ Một số làm tá điền.
+ Một số đi phu.
+ 1 bộ phận làm nghề phụ.
+ 1 số làm công ở các nhà máy, hầm mỏ … -> cuộc sống cực khổ, sẵn sàng tham gia đấu tranh.
HĐ 2: Đô thị phát triển, sự xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới - Yêu cầu HS nghiên
cứu mục 2.
? Dưới tác động của chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất, đô thị Việt Nam phát triển như thế nào ?
? Vì sao đầu thế kỉ XX ở VN xuất hiện nhiều đô thị mới ?
- Giới thiệu h 101.
(Đô thị: trung tâm hành
- Nghiên cứu.
- Trả lời.
+ Kết quả của việc đẩy mạnh công cuộc khai thác thuộc địa của td Pháp.
- Nghe.
2. Đô thị phát triển, sự xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới.
- Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX đô thị VN phát triển ngày càng nhiều.
chính, tập trung các cơ sở sản xuất, dịch vụ, đầu mối chính trị trong cả nước -> đô thị ra đời là kết quả tất yếu của quá trình khai thác của CNTD)
- Treo bản đồ Việt Nam.
? Xác định những đô thị này trên bản đồ ?
? Cùng với sự phát triển của đô thị, các giai cấp, tầng lớp mới nào đã xuất hiện ?
? Tầng lớp tư sản bao gồm những người như thế nào ?
? Họ có thái độ ra sao ? (thái độ cải lương, thoả hiệp, ko có tinh thần CM triệt để, lo sợ ảnh hưởng đến kinh doanh)
? Tầng lớp tiểu tư sản thành thị bao gồm những ai ?? Họ có thái độ như thế nào? vì sao ?
? Giai cấp công nhân VN xuất hiện như thế nào?- Giới thiệu h 100.
? Họ có thái độ gì ? Vì sao ?
- Quan sát.
- Thực hiện.
- Trả lời.
- Trả lời.
- Trả lời.
- Nghe.
- Trả lời.
- Trả lời.
- Trả lời.
- Quan sát.
- Trả lời.
- Xuất hiện một số giai cấp, tầng lớp mới:
+ Tầng lớp tư sản: bị chèn ép, lệ thuộc về kinh tế -> không dám tham gia CM.
+ Tầng lớp tiểu tư sản thành thị:
có ý thức dân tộc, sẵn sành tham gia CM.
+ Giai cấp công nhân: bị bóc lột, có tinh thần đấu tranh CM triệt để.
HĐ 3: Xu hướng mới trong cuộc vận động giải phóng dân tộc.
- Yêu cầu HS đọc mục 3.
? Xu hướng cách mạng DCTS ở VN đầu thế kỉ XX xuất hiện trên những cơ sở nào ?
? Vì sao các nhà yêu
- Đọc mục 3.
- Trả lời.
3. Xu hướng mới trong cuộc vận động giải phóng dân tộc.
- Cơ sở xuất hiện xu hướng mới:
+ Xã hội Việt Nam phân hoá sâu sắc.+ Tư tưởng DCTS châu Âu được
nước VN thời bấy giờ muốn noi theo con đường cứu nước của Nhật Bản ?
- Trả lời. truyền vào nước ta.
+ Nhật Bản đi theo CNTB trở nên giầu mạnh.
-> Xu hướng cách mạng DCTS đã xuất hiện tại VN.
3. Củng cố bài học :
- Tác động của chính sách khai thác thuộc địa đối với kt, xh VN như thế nào ? - Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX đô thị VN phát triển ngày càng nhiều.
- Xuất hiện 1 số giai cấp, tầng lớp mới:
+ Tầng lớp tư sản: bị chèn ép, lệ thuộc về kinh tế -> không dám tham gia CM + Tầng lớp tiểu tư sản thành thị: có ý thức dân tộc, sẵn sành tham gia CM + Giai cấp công nhân: bị bóc lột, có tinh thần đấu tranh CM triệt để.
4. Hướng dẫn về nhà :
- Học bài. làm bài tập 3 – SGK 143.
- Chuẩn bị trước Bài 30: Phong trào yêu nước chống Pháp từ đầu thế kỉ XX đến năm 1918.
Tuần: Ngày soạn: / /
Tiết: Ngày dạy: / /
Bài 30