Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THAM
1.3. Tổ chức hoạt động tham quan du lịch
Hiện nay, có một số quan điểm khác nhau về khái niệm tham quan du lịch.
“Tham quan du lịch là hoạt động của khách du lịch đến những điểm tham quan được xác định dưới sự hướng dẫn của người có nghiệp vụ và trình độ chuyên môn nhằm tìm hiểu và thỏa mãn nhu cầu nhất định trong chương trình du lịch của mình khi trực tiếp quan sát đối tượng tham quan và nghe thuyết minh” [17, tr. 122].
Trong mục 5 trong điều 4 về giải thích từ ngữ dùng trong Luật du lịch của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam số 44/2005/QH 11 ngày 14 tháng 6 năm 2005 có quy định: “Tham quan là hoạt động của khách du lịch trong ngày tới thăm nơi có tài nguyên du lịch với mục đích tìm hiểu, thưởng thức những giá trị của tài nguyên du lịch”. [18, tr. 2]
Những quan niệm trên, chúng ta thấy rằng một chương trình tham quan du lịch cần có căn cứ về mặt thời gian, đây là hoạt động diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định thường là trong ngày. Điều này phân biệt với một tour, hay một chương trình du lịch.
Trong các giai đoạn thực hiện một chương trình du lịch (giai đoạn 1: thỏa thuận với khách; giai đoạn 2: chuẩn bị thực hiện; giai đoạn 3: thực hiện chương trình du lịch; giai đoạn 4: những công việc sau kết thúc chương trình) [40, tr. 28, 29], hoạt động tham quan thuộc giai đoạn 3. Trong luận văn này tác giả sử dụng hoạt động tham quan du lịch là một hình thức hoạt động của du khách được diễn ra trong thời gian ngắn thông thường là trong ngày, dưới sự hỗ trợ của HDV và những người có liên quan tại điểm tham quan, giúp du khách cảm nhận những giá trị, thỏa mãn nhu cầu tại điểm tham quan, đối tượng tham quan.
Hoạt động tham quan du lịch đem lại những giá trị làm thỏa mãn nhu cầu cảm nhận, khám phá…điểm tham quan của du khách trong hành trình tham gia tour du lịch. Dựa vào nội dung của khái niệm “hoạt động tham quan du lịch” và khái niệm “tổ chức” có thể đưa ra khái niệm: tổ chức hoạt động tham quan du lịch là quá trình thu xếp có trật tự và hoạt động tham quan của du khách du lịch dưới sự hướng dẫn của HDV tại điểm theo một lịch trình đã được hoạch định trước, với mục đích nhằm làm thỏa mãn nhu cầu khám phá, trải nghiệm… của đối tượng tham quan du lịch.
1.3.2. Những yếu tố tác động đến tổ chức hoạt động tham quan du lịch 1.3.2.1. Tài nguyên du lịch
Tài nguyên du lịch được coi là yếu tố quan trọng tạo nên sức hút đối với du khách của một điểm tham quan du lịch. Tài nguyên du lịch cũng là đối tượng mang tính tất yếu trong bất kì một chuyến tham quan nào.
Tài nguyên du lịch bao gồm tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn (văn hóa). Đặc điểm các nguồn tài nguyên du lịch là không đồng nhất, thậm trí là khác nhau hoàn toàn. Vì vậy để có thể phục vụ hoạt động tham quan, giúp du khách cảm nhận những giá trị của tài nguyên, thỏa mãn với sự trải nghiệm tài nguyên điều quan trọng nhất chính là lượng thông tin, sự tiếp cận mà du khách nhận được từ các nhà tổ chức du lịch, tổ chức điểm di tích.
1.3.2.2. Mục đích của chuyến tham quan du lịch
Trong thực tế một chuyến tham quan du lịch có những đối tượng tham quan khác nhau, nội dung hoạt động đa dạng, khách có nhiều mục đích trong quá trình
tham gia chuyến tham quan, rất phổ biến trong sự lựa chọn tour của khách du lịch.
Trong quá trình thực hiện chuyến tham quan thì việc xác định đối tượng tham quan chính rất quan trọng, khách sẽ dành nhiều thời gian hơn với đối tượng này. Cùng với mục đích tổng hợp của du khách, thì một chuyến tham quan với chủ đề, đối tượng riêng lẻ cũng được nhiều du khách lựa chọn. Khách du lịch là các nhà nghiên cứu, các nghệ nhân, chuyên gia…thì việc lựa chọn chuyến tham quan theo một chuyên đề nhất định lại phổ biến hơn. Thông qua chuyến tham quan du khách có thể chiêm nghiệm, cảm nhậnđược những điều mà họ quan tâm. Căn cứ vào mục đích của khách trong chuyến tham quan du lịch, công tác tổ chức tham quan dựa vào đó mà có thể đưa ra những khung chương trình tham quan cho phù hợp với từng đối tượng khách. Cùng một đối tượng tham quan, điểm tham quan việc tổ chức một chương trình tham quan với du khách có mục đích là học tập nghiên cứu, sẽ khác rất nhiều so với khách có mục đích tham quan thông thường.
1.3.2.3. Cơ cấu và thành phần của khách du lịch
Mỗi một vị khách du lịch khi tham gia một chuyến tham quan đều có những mục đích chung hoặc riêng. Nhưng dựa vào giới tính, độ tuổi, công việc của khách du lịch mà các nhà tổ chức du lịch có thể nhận biết được những đặc điểm khá đồng nhất, nổi trội của từng đối tượng khách này thông qua những nghiên cứu xã hội học và khoa học du lịch. Từ những căn cứ đó mà loại hình tham quan du lịch với từng du khách cũng có những sự khác nhau nhất định. Yếu tố cơ cấu và thành phần của khách du lịch đã chi phối đến công tác tổ chức hoạt động tham quan. Không thể thiết kế, tổ chức một cách thông thường cho một chuyến tham quan leo núi cho đối tượng khách là các du khách lớn tuổi, hay thiết kế một chuyến tham quan lặn biển cho các em học sinh.
1.3.2.4. Loại hình tham quan du lịch
Trong quá trình thiết kế tour, chương trình tham quan du lịch các nhà tổ chức phải dựa vào nhu cầu của khách để thiết kế những tour theo yêu cầu. Với những tour du lịch được thiết kế theo dạng định sẵn, hoặc có thể thay đổi lịch trình, điểm tham quan, dịch vụ…thì cần căn cứ vào nhiều yếu tố như: đối tượng khách, mục
đích của khách khi mua tour du lịch. Đối với những tour du lịch này sắp xếp lịch trình sao cho phù hợp trong quá trình khách tham gia tour du lịch, đi tham quan, sử dụng dịch vụ là một điều vô cùng quan trọng. Bởi một chương trình du lịch, chương trình tham quan được tổ chức sát với đối tượng khách, thực tế khách mong muốn thì mới tạo nên những ấn tượng tốt cho khách. Về phương diện những người phục vụ, tham gia hỗ trợ khách như HDV thì vấn đề xác định loại hình tham quan ảnh hưởng lớn tới chất lượng phục vụ. Xác định rõ loại hình tham quan trong tour du lịch tạo thế chủ động cho HDV – người trực tiếp hỗ trợ đoàn khách, trong quá trình chuẩn bị về kiến thức, tài liệu, xử lí thông tin trong quá trình bổ sung điểm tham quan nếu có nhu cầu của khách một cách nhanh chóng, chuyên nghiệp.
Tổ chức các chuyến tham quan với kết cấu chung nhất đó là từ lúc khởi đầu đến khi kết thúc chương trình phải đảm bảo được tính đầy đủ trong toàn bộ các hoạt động như: đối tượng tham quan, thông tin về đối tượng…Nhưng cũng như đặc điểm về đối tượng tham quan, loại hình tham quan khác nhau thì trong công tác tổ chức cũng có những tính đặc thù. Về vấn đề này có thể lấy ví dụ khi tham quan một điểm du lịch trong khu vui chơi giải trí cần xác định, sắp xếp các hoạt động tham quan, vui chơi sao cho phù hợp nhất về lượng thời gian, sức khỏe…của du khách. Cũng với các tiêu chí về lượng thời gian, hành trình, các hoạt động trong quá trình tham quan… lại được bố trí hoàn toàn khác với một chuyến tham quan du lịch tâm linh.
1.3.2.5. Cơ sở vật chất kĩ thuật
Trên phương diện tổng thể, một điểm tham quan du lịch tạo được sức hút đối với du khách trước hết phải dựa trên những giá trị tự thân của nó, tiếp sau đó là khả năng đáp ứng được các nhu cầu của du khách khi họ tới tham quan, nghỉ dưỡng…
Như vậy cơ sở vật chất, kĩ thuật của điểm tham quan có vai trò trong việc “giữ chân” khách và tạo ấn tượng để có thể đón du khách lần thứ hai. Trong phạm vi nhỏ hơn đó là việc tổ chức hoạt động tham quan cho khách du lịch, thì nhà tổ chức, công ty lữ hành căn cứ vào điều kiện cơ sở vật chất, khả năng tiếp cận mà đưa ra những đề xuất lịch trình trong các hoạt động nghỉ ngơi, tham quan, giải trí…trong suốt hành trình của du khách.