Chương 3. NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
3.2. Những đề xuất nhằm nâng cao tổ chức hoạt động tham quan – hướng dẫn tại các điểm du lịch văn hoá Chăm
3.2.1. Ứng xử văn hóa tại các điểm du lịch văn hoá
Trong hoạt động du lịch và hoạt động tham quan, hướng dẫn du khách tại các điểm du lịch văn hoá điều đặc biệt lưu ý đối với du khách, các công ty du lịch, HDV du lịch đó là ứng xử văn hóa. Mỗi một cộng đồng, một môi trường sống đều có những đặc điểm văn hóa ứng xử khác nhau. Điều này thể hiện được tính bản sắc, truyền thống, phong tục, tập quán của từng môi trường xã hội. Khi đi tham quan, khách du lịch với đặc điểm là người ở nơi khác đến với địa điểm là tại các điểm du lịch văn hoá Chăm, cộng đồng người Chăm có những biểu trưng, ước lệ và phong tục khác với nơi sống thường nhật của du khách. Vì vậy trong ứng xử cũng có những điểm lưu ý, phù hợp với khung cảnh, không gian văn hóa. Hệ thống cách thức tiếp xúc có văn hóa được thể hiện không chỉ trong lời nói, hành động, trang phục, thái độ mà còn thể hiện ở cả những hình thức phi ngôn ngữ...
Ứng xử văn hóa tại các điểm du lịch văn hoá Chăm là điểm lưu ý bắt buộc trong việc tổ chức tham quan và hướng dẫn. Trong quá trình thực hiện khách du lịch và HDV cần tuân thủ theo những nguyên tắc hành xử văn hóa. Một số nguyên tắc và lưu ý này được khái quát trong bảng dưới đây:
Mục lưu ý
Đối với HDV Đối với du khách
Về trang
phục
Một thực tế hiện nay trong hoạt động tham quan của du khách, đặc biệt là khách nội địa tới các điểm di tích tín ngưỡng, tôn giáo, văn hoá có nhiều trường hợp chưa có ý thức trong cách hành xử văn hóa về trang phục khi tới những nơi này. Thậm chí có những nơi đề biển chú ý nhắc về trang phục của du khách khi tham quan, nhưng do ý thức của du khách khi đến đây vẫn có tình trạng không hợp với văn hóa ứng xử về trang phục trong di tích tín ngưỡng, chưa phù hợp với cộng đồng địa phương.
Đối với điều này nhiệm vụ của tổ chức, người đại diện tổ chức du lịch
cần có những thông báo trước cho du khách về lịch trình tham quan, lưu ý về trang phục khi tới những điểm tham quan này.
Trang phục phải thể hiện được sự kính trọng sự tôn nghiêm của điểm tham quan: trang phục gọn gàng, quần dài, áo dài tay.
Về lời nói
Trong quá trình hướng dẫn đoàn khách cần phải sử dụng từ ngữ phổ thông, không được dùng từ lóng, hoặc ngôn từ không có văn hóa. Nếu là từ chuyên ngành thì phải chính xác, kèm theo thông tin giải thích (nếu có).
Về âm lượng: điều chỉnh sao cho tất cả du khách có thể nghe được lời thuyết minh, song không quá to ảnh hưởng tới không gian trang nghiêm, và du khách khác.
Đến với các điểm du lịch văn hoá Chăm là đến với một nền văn hoá khác. Vì vậy mỗi một du khách cần xác định những phát ngôn của mình cần đúng chuẩn mực, trong sáng trong quá trình tham quan.
Về hành động, tư thế thái độ
Thông thường một chuyến du lịch, tham quan các điểm du lịch văn hoá Chăm thường tập trung vào mùa cao điểm du lịch, vì vậy số lượng du khách tập trung rất đông, do đó HDV cần phải xác định địa điểm có thể tập trung đoàn khách để thuyết minh, hướng dẫn.
Phải tuân thủ theo sự chỉ dẫn của ban quản lý, hoặc của HDV.
Không đi lại lộn xộn, hoặc có những hành động thiếu tính xây dựng bảo vệ di tích như: sờ vào tượng, hiện vật, leo trèo lên tượng, khu cấm để tham quan chụp ảnh…
Đến với các điểm du lịch văn hoá của người Chăm khác nhau thì trình tự tham quan hướng dẫn tại các điểm du lịch văn hoá này cũng sẽ có ựu khác nhau nhất định. Cho nên du khách cần theo sự hướng dẫn của HDV suốt tuyến hoặc HDV tại điểm.
Do đặc điểm kiến trúc và những vị trí tham quan tại các điểm du lịch văn hoá Chăm là khác nhau, vì vậy nội dung này được tập trung thành bảng chỉ dẫn theo những phân mục dưới đây:
Thứ tự
tham quan Tháp Po Klong Garai
Làng dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp
Làng gốm Bàu Trúc
Điểm tham quan 1:
Với tháp:
trong khuôn viên tháp.
Với làng:
khuôn viên làng
Du khách bước qua cổng lên tháp, vào khuôn viên của tháp. Tại đây HDV giới thiệu khái quát chung về: nguồn gốc, lịch sử tháp Po Kong Garai với truyền thuyết về vua Po Klong Garai; vị trí phong thủy ngôi tháp.
Du khách đi qua cổng làng vào phía trong khuôn viên của làng, du khách tập trung tại một vị trí thuận lợi do hướng dẫn chỉ định.
HDV giới thiệu về: vị trí, lịch sử của làng, đời sống của người dân trong làng, không gian bố trí nhà cửa trong làng.
Du khách qua cổng làng vào phía trong khuôn viên của làng, du khách tập trung tại một vị trí thuận lợi do hướng dẫn chỉ định. HDV giới thiệu về: vị trí, lịch sử của làng, đời sống của người dân trong làng, truyền thuyết về Po Đam – ông tổ nghề gốm của người Chăm.
Điểm tham quan 2:
Với tháp:
Khu vực nội nội tháp Po Klong Garai.
Với làng:
đến trung tâm bảo tồn
Trong khuôn viên tháp tại vị trí tháp Lửa, tại đây HDV giới thiệu về kiến trúc tháp. Giới thiệu về chức năng, vị trí của tháp Lửa.
Tiếp theo tháp Lửa là tháp Cổng, HDV
HDV dẫn khách tham quan trực tiếp một số ngôi nhà truyền thống điển hình của người Chăm. Giới thiệu về kiến trúc và chức năng, vị trí của ngôi nhà truyền thống Chăm. Những phong
HDV dẫn khách tham quan trực tiếp một ngôi nhà truyền thống của người Chăm. Giới thiệu về kiến trúc và chức năng, vị trí của ngôi nhà truyền thống Chăm.
làng nghề của làng hoặc nhà của người dân trong làng
giới thiệu vai trò, ý nghĩa của tháp Cổng cũng như khái quát chung về nghệ thuật sử dụng vật liệu ở các tháp Chăm.
tục và hướng xây nhà của người Chăm.
Điểm tham quan 3:
Với tháp:
tháp Chính Với làng:
quy trình sản xuất của làng nghề.
HDV tập trung đoàn phía bên phải tháp Chính sau khi bước qua tháp Cổng, HDV trình bày về chức năng, ý nghĩa của tháp Chính, cách trang trí hoa văn trên tháp chính, nghệ thuật điêu khắc, tượng thờ bên trong tháp.
Du khách sẽ được tân mắt chứng kiến các công đoạn làm sản phẩm của làng dệt.
Hướng dẫn viên sẽ thực hiện công tác giải thích các dụng cu do người thợ sử dụng sản xuất cho du khách.
Nêu lên được điểm đặc biệt của sản phẩm làng nghề.
HDV giới thiệu về các bước làm gốm cho du khách. Đồng thời du khách được chứng kiến một nghệ nhân trình diễn làm một sản phẩm của làng nghề. Hướng dẫn viên sẽ giải thích các công đoạn và dụng cụ của nghệ nhân khi thục hiện làm gốm.
Điểm tham quan 4:
Với tháp: nội điện tháp Chính
Với làng:
tham quan tiềm hiểu
Du khách tham quan tập trung trước khu vực cửa tháp Chính (vì bên trong nhỏ hẹp nên du khách vào từng tự từng người). du khách nghe thuyết minh về tín ngưỡng
Với làng Mỹ Nghiệp quá trình tham quan tiềm hiểu nghề dệt của người Chăm đã hoàn tất. Du khách có thể tự do tham quan trong khuôn viên làng tìm hiểu cuộc sống của người Chăm và mua
Du khách sau khi chứng kiến công việc là gốm của người Chăm có thể thử thực hiện làm một sản phẩm gốm. Du khách tự do tham quan, tìm hiểu cuộc sống của người Chăm và mua
cuộc sống người dân địa phương và mua sắm đồ lưu niệm
thờ Linga – Yoni của người Chăm, tượng vua Po Klong Garai, tượng bò Nadin – vật cưỡi của thần Siva, giới thiệu sơ nét về lễ hội Kate diễn ra trên tháp.
đồ lưu niệm cho người thân.
đồ lưu niệm cho người thân. Hành trình tham quan làng Bàu Trúc kết thúc.
Điểm tham quan 5: Các kiến trúc phụ.
Khu vực đình bên sau của tháp chính.