CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG – CHI NHÁNH HOÀNG MAI
2.1 Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi Nhánh Hoàng Mai
2.1.2 Sơ lược về Ngân hàng TMCP Công thương Việt nam – Chi nhánh Hoàng Mai
Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - chi nhánh Hoàng Mai (VietinBank Hoàng Mai) có quyết định thành lập từ tháng 11 năm 2006 và chính thức đi vào hoạt động vào ngày 20 tháng 1 năm 2007.
Những ngày đầu mới đi vào hoạt động, VietinBank Hoàng Mai chỉ có 1 phòng giao dịch, 4 quỹ tiết kiệm, 2 phòng Khách hàng và các phòng ban thuộc khối hỗ trợ: Tổ chức hành chính, Tiền tệ Kho quỹ, Quản lý rủi ro, Kế toán, Kiểm tra kiểm soát nội bộ…
Qua năm năm đi vào hoạt động, cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội cũng như gây dựng được uy tín nhất định đối với khách hàng, VietinBank Hoàng Mai đã phát triển và tăng trưởng trên mọi mặt với mạng lưới hoạt động gồm Trụ sở Chi nhánh và 11 Phòng giao dịch phân bố trên khắp địa bàn quận Hoàng Mai, quận Hoàn Kiếm, quận Đống Đa và huyện Thanh Trì, Hà Nội.
Các quỹ tiết kiệm được nâng cấp và phát triển thành phòng giao dịch với đầy đủ chức năng nhiệm vụ. Khối hỗ trợ có thêm 3 tổ: tổ điện toán, tổ Tổng hợp, tổ Thẻ nhằm hỗ trợ quản lý các hoạt động kinh doanh.
Cuối năm 2010, VietinBank Hoàng Mai đã đi đầu trong việc triển khai mô hình ngân hàng bán lẻ - mô hình giao dịch thân thiện, tư vấn cho khách hàng sử dụng các sản phẩm dịch vụ đạt hiệu quả cao nhất, hứa hẹn một bước tiến đột phá trong việc đem lại lợi nhuận cho chi nhánh.
Tên gọi đầy đủ: Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Hoàng Mai.
Tên giao dịch quốc tế: Vietnam Join stock Commercialbank for Industry and Trade - Hoang Mai Branch.
Tên gọi tắt là: VietinBank Hoàng Mai.
Trụ sở chính: Số 2-4 Kim Đồng, Hoàng Mai, Hà Nội.
Số điện thoại: 04. 3664 8702; Fax: 04. 3664 8358
Các nghiệp vụ chủ yếu của VietinBank Hoàng Mai:
Là chi nhánh thuộc ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – một trong những NHTM hàng đầu và uy tín, Chi nhánh Hoàng Mai được phép kinh doanh đa năng và thực hiện đầy đủ các nghiệp vụ của một ngân hàng hiện đại
cũng như các tiện ích của ngân hàng hiện nay, cụ thể gồm: Dịch vụ tài khoản, Huy động vốn, Cho vay, Dịch vụ thanh toán, Dịch vụ thẻ, Dịch vụ ngân hàng điện tử, Dịch vụ ngân quỹ, Dịch vụ khác: bảo lãnh ngân hàng, chiết khấu giấy tờ có giá, cho thuê,… Ngoài ra còn có Sản phẩm trọn gói: “Du học nước ngoài trọn gói”, “VietinBank song hành cùng giới trẻ”, “Tiết kiệm nhiều, tiêu dùng lớn”, “Gia đình hạnh phúc”.
Cơ cấu bộ máy tổ chức
Tính đến ngày 31/12/2011 mạng lưới hoạt động của VietinBank Hoàng Mai có 11 phòng giao dịch phân bố rộng khắp địa bàn quận Hoàng Mai, quận Hoàn Kiếm, quận Đống Đa và huyện Thanh Trì, Hà Nội. Tại trụ sở của chi nhánh số 2-4 Kim Đồng: Cơ cấu bộ máy tổ chức gồm: Ban giám đốc (Giám đốc và các phó giám đốc) và dưới là 09 phòng ban.
Sơ đồ cơ cấu tổ chức tại trụ sở chi nhánh:
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức tại trụ sở VietinBank Hoàng Mai
Sơ đồ mạng lưới chi nhánh:
Sơ đồ 2.2: Mạng lưới chi nhánh của VietinBank Hoàng Mai
Cơ cấu nhân sự:
Hiện nay tổng số cán bộ công nhân viên tại VietinBank có: 153 cán bộ, trong đó có 135 nhân viên lao động chính thức và 18 nhân viên lao động khoán gọn. Số lượng cán bộ công nhân viên của các phòng ban và các phòng giao dịch trực thuộc Chi nhánh tính đến cuối năm 2011 như sau:
- Ban giám đốc: 4 thành viên gồm 01 Giám đốc Chi nhánh và 03 Phó Giám đốc
- Khách hàng Doanh Nghiệp: 9 thành viên bao gồm 01 trưởng phòng, 01 phó phòng và nhân viên
- Khách hàng cá nhân: 9 thành viên gồm 01 trưởng phòng, 01 phó phòng và nhân viên
- Kế toán: 25 thành viên gồm 01 trưởng phòng, 01 phó phòng 02 Kiểm soát viên và nhân viên
- Tổ chức hành chính: 5 thành viên gồm 01 trưởng phòng, 01 phó phòng và nhân viên
- Tiền tệ kho quỹ: 12 thành viên gồm 01 trưởng phòng, 01 phó phòng và nhân viên
- Quản lý rủi ro: 3 thành viên gồm 01 trưởng phòng và nhân viên
- Kiểm tra kiểm soát nội bộ: 4 thành viên gồm 01 trưởng phòng và nhân viên
- Tổ điện toán: 2 thành viên - Tổ tổng hợp: 2 thành viên - Tổ thẻ: 4 thành viên
- Phòng giao dịch: số cán bộ công nhân viên ở mỗi phòng giao dịch là 5- 6 người.
2.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Công thương Việt nam – Chi nhánh Hoàng Mai.
VietinBank Hoàng Mai là một đơn vị hạch toán phụ thuộc ngân hàng VietinBank. Hoạt động của ngân hàng luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Ngân hàng Nhà nước, ngân hàng VietinBank, UBND thành phố Hà Nội, UBND quận Hoàng Mai. Đó là một trong những thuận lợi của ngân hàng. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế hiện nay thì hệ thống các ngân hàng Việt Nam nói chung và VietinBank Hoàng Mai nói riêng gặp nhiều khó khăn do thị trường có nhiều biến động, đặc biệt là sự biến động mạnh của giá vàng, đồng USD, lạm phát tăng bên cạnh đồng VNĐ bị mất giá,… Các ngân hàng cạnh tranh tiếp tục mở rộng mạng lưới đến hầu hết các phường, quận trên địa bàn thành phố Hà Nội. Cạnh tranh về lãi suất, công nghệ, dịch vụ sản phẩm mới ngày càng trở nên gay gắt… Bên cạnh việc cạnh tranh với các ngân hàng nội thì sự cạnh tranh với các ngân hàng ngoại cũng ngày trở nên mạnh mẽ hơn.
Với phương châm phát huy thuận lợi và hạn chế những khó khăn, trong năm 2011 mặc dù thị trường có rất nhiều biến động song hoạt động kinh doanh của VietinBank Hoàng Mai vẫn đạt được những kết quả khả quan.
2.1.3.1 Về công tác huy động vốn
Năm 2011 trong điều kiện khó khăn chung của nền kinh tế, VietinBank Hoàng Mai đã hoàn thành tốt các chỉ tiêu kế hoạch được giao, khẳng định được vị thế và tạo được niềm tin đối với khách hàng. Tính đến 31/12/2011, tổng nguồn vốn huy động đạt 1.751 tỷ đồng, tăng 171 tỷ đồng tương đương 10,82% so với đầu năm. Trong đó nguồn vốn nội tệ 1.380 tỷ đồng, tăng 380 tỷ đồng tương đương 115% so với đầu năm; bên cạnh đó, nguồn vốn ngoại tệ (quy đổi ra VNĐ) đạt 371 tỷ đổng, giảm 9 tỷ đồng tương đương 2,37% so với đầu năm.
Trong năm chi nhánh đã chủ động, linh hoạt nắm bắt tình hình diễn biến của thị trường, triển khai kịp thời các sản phẩm dịch vụ mới, các chính sách khách hàng phù hợp, có tính cạnh tranh cao, nhằm giữ vững ổn định khách hàng truyền thống và thu hút khách hàng mới. Do vậy, ngân hàng VietinBank Hoàng Mai đạt được kết quả huy động vốn vào cuối năm như trên là nỗ lực đáng ghi nhận
2.1.3.2 Về công tác sử dụng vốn
Bên cạnh công tác huy động vốn, ở ngân hàng VietinBank Hoàng Mai công tác sử dụng vốn cũng được đề cao, giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng vì đây là hoạt động đem lại thu nhập, nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Kết quả cho vay tại VietinBank Hoàng Mai được tổng kết qua bảng số liệu dưới đây:
Bảng 2.1: Kết quả cho vay tại VietinBank Hoàng Mai
(Tỷ đồng)
Chỉ tiêu Năm 2009
Năm 2010
Năm 2011
2010/2009 2011/2010 Số
tiền (+/-)
% (+/-)
Số tiền
% (+/-) Dư nợ cho vay nền
kinh tế 994 1290 1825 433 29,78 535 41,47
Nợ quá hạn 13,3 7,79 4,72 -5,55 -41,60 -3,07 -39,41 Tỷ trọng NQH/Dư
nợ (%) 1,34 0,60 0,26
Từ bảng trên, ta thấy dư nợ cho vay: sau 1 năm đi vào hoạt động chỉ có 670 tỷ đồng, qua 4 năm phát triển, dư nợ cho vay đã tăng lên nhanh chóng đạt 1825 tỷ đồng. Đặc biệt, năm 2010 với phương châm “An toàn - Hiệu quả - Hiện đại - Tăng trưởng bền vững” cùng cố gắng nỗ lực, quyết tâm cao của ban lãnh đạo và tập thể CBNV, dư nợ cho vay nền kinh tế tăng trưởng 29,78% đạt 1290 tỷ đồng. Bước sang năm 2011 tiếp tục phát huy thế mạnh, uy tín với khách hàng, VietinBank Hoàng Mai đạt tăng trưởng dư nợ 41,47%
hoàn thành suất sắc chỉ tiêu được giao, vượt 11,47% kế hoạch đặt ra.
Nợ quá hạn của VietinBank Hoàng Mai có xu hướng giảm dần, cụ thể:
năm 2008, nợ quá hạn là 21,4 tỷ đồng nhưng sau 4 năm hoạt động, đến năm 2011 chỉ còn 4,72 tỷ đồng, giảm 3,07 tỷ đồng so với năm 2010, tốc độ giảm là 39,41% và chiếm 0,26% tổng dư nợ (đạt kế hoạch đặt ra là nợ quá hạn <1%
tổng dư nợ). Qua chỉ tiêu tỷ trọng NQH/dư nợ ta cũng thấy rõ tỷ lệ nợ quá hạn đã giảm rõ rệt qua các năm, điều này cho thấy hiệu quả của công tác thẩm định, giám sát và thu nợ của Chi nhánh ngày càng được nâng cao.
Vietinbank Hoàng Mai luôn xác định mục tiêu tăng trưởng bền vững, an toàn và hiệu quả, duy trì và từng bước phát triển thị phần. Do vậy, trong
quá trình hoạt động, nguồn vốn của ngân hàng luôn được sử dụng linh hoạt thông qua nhiều kênh để đem lại lợi ích kinh tế cao nhất. Để biết rõ hơn về cơ cấu dư nợ của VietinBank Hoàng Mai, ta thể nghiên cứu các số liệu dưới đây:
- Phân tích dư nợ phân theo kỳ hạn gốc của khoản cho vay
Bảng 2.2: Dư nợ phân theo kỳ hạn gốc của khoản cho vay tại VietinBank Hoàng Mai
(Tỷ đồng)
Chỉ tiêu
Năm 2008 Năm 2009 Năm 2010 Năm 2011
Số tiền
Tỷ trọng
(%)
Số tiền
Tỷ trọng
(%)
Số tiền
Tỷ trọn
g (%)
Số tiền
Tỷ trọn
g (%) Dư nợ ngắn hạn 409 61,10 578 58,10 738 57,22 960 52,60 Dư nợ trung,
dài hạn 261 38,90 416 41,90 552 42,78 865 47,40 Dư nợ cho vay
nền kinh tế 670 100 994 100 1290 100 1825 100 (Nguồn: Phòng tổng hợp VietinBank Hoàng Mai)
Từ bảng 2, ta thấy cơ cấu dư nợ của VietinBank Hoàng Mai đang có xu hướng giảm dần dư nợ ngắn hạn, tăng dần dư nợ trung dài hạn, cụ thể:
Dư nợ ngắn hạn: Quy mô cho vay ngắn hạn tại VietinBank tăng dần theo các năm, năm 2008 chỉ có 409 tỷ đồng, chiếm 61,1% dư nợ cho vay thì đến năm 2011 đã lên tới 960 tỷ đồng, chủ yếu cho vay các khách hàng: công ty TNHH Chợ Lớn, Công ty cổ phần Nhuộm Hà Nội, công ty cổ phần đầu tư XNK Hoàng Mai,… nhưng tỷ trọng dư nợ giảm xuống còn 52,60%.
Ngược lại, Dư nợ trung, dài hạn chiếm tỷ trọng ngày càng cao, từ 38,9% năm 2008 lên đến 47,40% năm 2011, chủ yếu là các khách hàng như:
công ty cổ phần hóa dầu và xơ sợi dầu khí, Tổng Công ty đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD),… Như vậy, chứng tỏ trong thời gian qua Chi nhánh đã chú trọng nhiều hơn đến cho vay, đầu tư trung và dài hạn. Điều này giúp Chi nhánh có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu cho vay Trung, dài hạn của khách hàng và góp phần tăng thu nhập cho chi nhánh.
- Phân tích dư nợ theo đối tượng khách hàng và loại hình doanh nghiệp:
Chính sách tín dụng của VietinBank Hoàng Mai thực hiện theo cơ chế kinh doanh, tín dụng trên cơ sở an toàn, hiệu quả, xếp hạng khách hàng, không phân biệt thành phần kinh tế.
Qua số liệu bảng 3 ta thấy, Cho vay các TCKT tăng liên tục trong cả 4 năm, năm 2008 quy mô cho vay là 487 tỷ đồng đến năm 2011 đã tăng gần gấp 3 lần đạt 1.469 tỷ đồng. Cùng với sự gia tăng về quy mô thì tỷ trọng cho vay cũng tăng lên nhanh chóng đạt 80,5% năm 2011, tăng lên 7,8% so với năm 2008, tăng 1,6% so với năm 2010.
Điều đặc biệt nhận thấy ở VietinBank Hoàng Mai là Cho vay cá nhân mặc dù về quy mô ngày càng tăng song lại chiếm tỷ trọng khá nhỏ và ngày càng giảm dần đến năm 2011 chỉ còn 19,39%.
Bảng 2.3: Dư nợ phân theo đối tượng khách hàng và loại hình doanh nghiệp tại VietinBank Hoàng Mai
(Tỷ đồng)
Chỉ tiêu
Năm 2008 Năm 2009 Năm 2010 Năm 2011 Số
tiề n
Tỷ trọn
g (%)
Số tiền
Tỷ trọn
g (%)
Số tiền
Tỷ trọn
g (%)
Số tiền
Tỷ trọn
g (%) Cho vay các tổ
chức kinh tế 487 72,7 754 75,89 1007 78,09 1469 80,5 -DN nhà nước 143 21,41 198 19,88 227 17,56 296 16,20 -Công ty cổ phần 144 21,49 256 25,73 378 29,31 573 31,42 -Công ty TNHH 141 21,0 214 21,55 291 22,56 478 26,18 -DN tư nhân và
Công ty hợp danh 59 8,81 87 8,72 112 8,66 123 6,7 Cho vay cá nhân 174 25,99 229 23,07 273 21,16 354 19,39
Cho vay khác 9 1,31 10 1,04 10 0,75 2 0,11
Tổng dư nợ 670 100 994 100 1290 100 1825 100 (Nguồn: Phòng tổng hợp VietinBank Hoàng Mai)
Nguyên nhân do VietinBank nói chung và VietinBank Hoàng Mai nói riêng là ngân hàng có truyền thống phục vụ các tập đoàn, tổng công ty, công ty lớn như: Tổng Công ty đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD), công ty Sữa chữa tàu biển Nosco – Vinaline, công ty hóa dầu và xơ sợi dầu khí,… Ngoài ra, thực hiện định hướng chỉ đạo của Hội đồng quản trị VietinBank, cơ cấu danh mục đầu tư được duy trì hài hòa, ưu tiên các ngành kinh tế trọng điểm, nhiều tiềm năng phát triển của đất nước, tuân thủ các chính sách phát triển kinh tế của Nhà nước và Chính phủ. Trong cơ cấu dư nợ, VietinBank luôn ưu tiên đầu tư vào các ngành kinh tế then chốt, mang tính ổn định cao như công
nghiệp chế biến và thương nghiệp, các ngành như xây dựng, sản xuất và phân phối điện, khí đốt và nước. Do vậy nhu cầu và quy mô cho vay đối với các TCKT rất lớn, chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu cho vay của VietinBank Hoàng Mai.
Hiện nay, ngoài việc cung ứng vốn cho các Doanh nghiệp lớn, VietinBank Hoàng Mai cũng là ngân hàng tài trợ vốn hàng đầu cho các Doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay trong nền kinh tế, thể hiện qua Biểu đồ cơ cấu dư nợ theo quy mô dưới đây:
Biểu đồ 2.3: Cơ cấu dư nợ theo quy mô tại VietinBank Hoàng Mai
Thực hiện chủ trương của Chính phủ và chỉ đạo của NHNN Việt Nam trong năm 2011, VietinBank Hoàng Mai đã đẩy mạnh cho vay với cơ cấu tín dụng hợp lý hơn, đáp ứng tốt nhu cầu vốn của nền kinh tế, ưu tiên đáp ứng vốn đối với cho vay nông nghiệp nông thôn, cho vay doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp vừa và nhỏ với các khách hàng chủ yếu như: công ty XNK tạp phẩm, Công ty TNHH Trung Kiên, công ty XNK & chế biến nông sản,…
- Phân tích dư nợ theo loại tiền tệ:
Bảng 2.4: Dư nợ phân theo nội tệ, ngoại tệ tại VietinBank Hoàng Mai (Tỷ đồng)
Chỉ tiêu
Năm 2008 Năm 2009 Năm 2010 Năm 2011 Số
tiền
Tỷ trọng
(%)
Số tiền
Tỷ trọng
(%)
Số tiền
Tỷ trọng
(%)
Số tiền
Tỷ trọng
(%) Dư nợ cho vay
nền kinh tế 670 100 994 100 1290 100 1825 100
* Nội tệ (VNĐ) 461 68,81 746 75,05 978 75,81 1386 75,95
* Ngoại tệ (quy
đổi ra VNĐ) 209 31,19 248 24,95 312 24,19 439 24,05 (Nguồn: Phòng tổng hợp VietinBank Hoàng Mai)
Qua trên ta thấy, quy mô dư nợ nội tệ và ngoại tệ ngày càng tăng tuy nhiên về tỷ trọng thì dư nợ ngoại tệ ngày càng giảm trong khi dư nợ nội tệ thì ngược lại.
2.1.3.3 Kết quả hoạt động kinh doanh
Bảng 2.5: Kết quả tài chính của VietinBank Hoàng Mai
(Tỷ đồng) Chỉ tiêu Năm
2008
Năm 2009
Năm 2010
Năm 2011
2010/2009 2011/2010 Số
tiền (+/-)
% (+-)
Số tiền (+/-)
% (+-) Tổng thu
nhập 70,12 155,86 240,35 294,15 84,49 54,21 53,80 22,38 Tổng chi
phí 64,58 147,41 228,85 266,10 81,44 55,25 37,25 16,27 Lợi nhuận
đã trích DPRR
5,54 8,45 11,50 28,05 3,05 36,05 16,55 143,91 (Nguồn: Phòng tổng hợp VietinBank Hoàng Mai)