CHƯƠNG 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
2.4. Phòng ngừa rối loạn tâm thần ở NCT
2.4.4. Hỗ trợ NCT đối phó với lo sợ về cái chết
Đa số con người khi nghĩ đến cái chết không thể không có chút sợ hãi. NCT không những phải thoát ra khỏi nỗi lo sợ chết mà còn phải sinh hoạt dưới quan niệm sống chết của khoa học, thuận theo tự nhiên, sống có ý nghĩa.
NCT thường mất đi do bệnh tật và phần lớn do mắc các bệnh tim mạch, huyết áp, suy hô hấp, ung thư,… nhưng có một nguyên nhân gây tử vong mà người ta thường ít coi trọng là nguyên nhân xã hội:
- Các sự cố ngoài ý muốn
- Phản ứng của thân thể, tâm lý của bản thân do một sự kiện nào đó diễn ra bất chợt gây sốc và khủng hoảng
- Do đau đớn trong lòng, bi thương và u sầu đã gây các bệnh cho cơ thể
Nhân viên CTXH cần giúp cho NCT tìm hiểu các bệnh tật có thể dẩn tới tử vong, cố gắng để phòng ngừa phát sinh bệnh tật. Nếu bệnh đã có trong cơ thể thì cần lạc quan, phải có thái độ khoáng đạt ( cái đã đến thì coi là sự yên bình), kiên định lòng tin trong sinh hoạt, điều chỉnh trạng thái tâm lý, duy trì cân bằng cuộc sống.
2.4.5. Hỗ trợ NCT đối phó với tình trạng bị bạc đãi và bạo lực
Thực tế, có không ít người già bị bạc đãi hoặc bạo lực nhưng rất trường hợp được phát giác. Trong tương lai, con số này có thể sẽ tăng cao hơn vì tổng số những người cao tuổi trên thế giới cũng như Việt Nam mỗi ngày một gia tăng.
Đa số nạn nhân đều suy yếu về sức khỏe thể xác, có một vài rối loạn về tâm thần.
Họ cũng có khó khăn về tài chính, nhiều khi phải phụ thuộc vào người thân. Họ thường sống xa cách với xã hội, đôi khi sợ bị bỏ rơi nên cam chịu, không dám than phiền. Người bạc đãi, bạo lực phần lớn là thân nhân và sự việc hay xảy ra ngay ở trong môi trường gia đình. Cũng có trường hợp xảy ra tại cơ sở nuôi dưỡng NCT.
24
Với NCT nhận sự chăm sóc của thân nhân con cái thì có nhiều lý do đưa đến sự bạc đãi : người chăm sóc quá kiệt sức, bị căng thẳng vì phải liên tục lo lắng cho người già mà không được nghỉ ngơi, không có sự trợ giúp của người khác. Dành nhiều thời gian để chăm sóc cho NCT nên bỏ qua cơ hội việc làm gây suy giảm kinh tế nên họ quy trách nhiệm về NCT, trút hết sự nóng giận lên NCT.
Trong các cơ sở chăm sóc và nuôi dưỡng NCT thì sự đối xử không tốt thường xảy ra khi nhân viên xã hội làm việc quá sức, làm việc liên tục nhiều giờ nhưng lại không được hưởng mức lương xứng đáng. Đôi khi nhân viên xã hội bị khó chịu vì những yêu cầu đòi hỏi quá đáng từ phía NCT. Sự làm việc không chu đáo và hạn chế về kiến thức chuyên môn, không được tập huấn thường xuyên hoặc sự suy giảm về đạo đức nghề nghiệp khiến NCT bị thương tổn.
Có nhiều hình thức bạc đãi khác nhau : - Về thể xác
- Hành hạ tinh thần - Lợi dụng tài chính
Nhân viên CTXH cần hỗ trợ NCT bằng những biện pháp sau:
- Hỗ trợ tâm lý, pháp lý cho NCT là nạn nhân của bạo lực
- Làm việc với người có hành vi bạo lực với NCT, nếu cần thiết đưa ra xử lý theo quy định của pháp luật
- Tăng cường kiến thức kỹ năng cho NCT để tự bảo vệ
- Truyền thông về phòng chống bạo lực gia đình trong đó có NCT
25
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
Số lượng người cao tuổi đang gia tăng nhanh chóng trên khắp thế giới. Các tác động về kinh tế, xã hội của sự thay đổi về nhân khẩu học đã gia tăng những hậu quả sức khỏe tâm thần nói chung. WHO đang hỗ trợ các chính phủ thu hẹp khoảng trống dịch vụ về sức khỏe tâm thần, đặc biệt ở các quốc gia nghèo về nguồn lực. Mặc dù chúng ta cần nghiên cứu nhiều hơn về các khía cạnh sinh học, tâm lý và xã hội của vấn đề sức khỏe tâm thần người cao tuổi nhưng chúng ta có đủ kiến thức cần thiết để thấy rằng cần tạo ra sự thay đổi.
Chúng ta cần cải thiện cách tiếp cận phúc lợi suốt đời nói chung bằng cách thúc đẩy lối sống lành mạnh. Chúng ta cần phát hiện và điều trị các rối loạn tâm thần ở nhóm tuổi này càng sớm càng tốt. Quan trọng là cải thiện vốn xã hội và huy động sự tham gia của cộng đồng và gia đình trong việc hỗ trợ người cao tuổi. Chúng ta cần hỗ trợ và lôi kéo các tổ chức phi lợi nhận, phi chính phủ và các nhóm đồng đẳng của người cao tuổi. Chúng ta cũng cần thiết lập mối quan hệ giữa lĩnh vực công và tư nhân để lấp đầy khoảng trống dịch vụ.
Nhận thức về điều gì là hiệu quả là cực kỳ quan trọng. Chúng ta cần đấu tranh chống lại sự ngược đãi người cao tuổi và “chủ nghĩa tuổi tác” bằng cách mời người cao tuổi tham gia đầy đủ vào các hoạt động xã hội hàng ngày.
Rất nhiều người cao tuổi vẫn theo lối sống mà làm giảm chất lượng sức khỏe tâm thần. Họ cần được khuyến khích và giáo dục để thực hiện hoạt động thể lực nhiều hơn, giữ các mối liên hệ xã hội, giữ cho não bộ tích cực, kiểm soát cân nặng, không hút thuốc, uống rượu, kiểm soát huyết áp, đường máu và nồng độ cholesterol. Hầu hết các yếu tố này là những can thiệp đáng tin cậy để cải thiện chất lượng cuộc sống của người cao tuổi trên toàn thế giới