Mục tiêu
- Hiểu được đặc diểm về hình dáng, bố cục và tính chất của trang phục trẻ em.
- Xây dựng ý tưởng và kỹ năng vẽ phác thảo người mẫu phù hợp.
- Phác thảo bố cục trang phục về: Hình dáng, hoạ tiết, chất liệu.
- Biết nghệ thuật phối hợp màu theo chủ đề của mẫu thiết kế.
- Phân tích cơ sở lý luận của bản thiết kế: Về thẩm mỹ, khả năng tương tác công nghệ, tính khả thi.
Nội dung
3.1. Đặc điểm và tính chất của trang phục trẻ em 3.1.1. Độ tuổi
- (1-3; 4-6; 7-9) Nhi đồng - (10-13; 14-16) Thiếu niên
3.1.2. Đặc điểm và tính chất trang phục trẻ em a. Đặc điểm trang phục trẻ em
Trang phục giành cho trẻ em là mảng thời trang giành cho các bé lứa tuổi 1 đến 16.Cuộc sống ngày càng phát triển và các bậc phụ huynh luôn muốn giành sự yêu thương,quan tâm chăm sóc con cái mình một cách tốt nhất và hiệu quả nhất về sức khoẻ,hoạt động vui chơi và học hành,.. Bên cạnh đó trang phục cho trẻ cũng chiếm một khoản chi tiêu không hề nhỏ trong tổng chi phí gia đình chính vì vậy thời trang cho trẻ em đã phát triển rất nhanh trong một vài năm lại gần đây và đã có một chỗ đứng nhất định trong thị trường .
Thời trang trẻ em luôn đầy màu sắc và kiểu dáng thoải mái giúp chúng chạy nhảy,hoạt động dễ dàng .Vậy đây cũng là một mảng mà chúng ta cần quan tâm vì thị trường thời trang giành cho trẻ em hiện nay khá sôi động ( giá cả dao động từ 40.000 đồng đến 300.000 đồng, vô cùng phong phú ).
Ngoài ra, kiểu dáng trong trang phục trẻ em là một nội dung quan trọng bởi vì trẻ thơ luôn nhìn cuộc sống với một cách đơn giản nhất, kiểu dáng trang phục giành cho trẻ em phải vô cùng phong phú, nhí nhảnh, đa dạng không được làm mất đi vẻ hồn nhiên, ngây thơ đặc trưng trên trang phục. Hiện nay trang phục trẻ em đã bị pha tạp nhiều bởi những kiểu dáng trang phục của người lớn, đây là điều mà chúng ta cần chú ý, thiết kế phải luôn hướng đến đối tượng nghiên cứu với đặc điểm đặc trưng. Trẻ em là đối tượng cần được nâng niu, chăm sóc số 1 vì vậy chúng ta nên đi theo những hướng sáng tác tôn lên vẻ đẹp hồn nhiên, ngây thơ ấy.
b. Tính chất vật liệu trang phục trẻ em
Chất liệu trong quần áo trẻ em phải thông thoáng, thấm mồ hôi và tạo sự co giãn thoải mái dễ chịu khi trẻ hoạt động vì vậy đa số là chất vải cottong hoặc vải thun
28 chất lượng cao. ( Làn da trẻ em rất mỏng manh vì vậy cần phải nâng niu, chăm sóc với chất liệu tốt nhất).
Mùa đông thì có những chất liệu như vải bông, len, dạ ... Mùa hè có những chất liệu cotton, thun,…
3.2. Xây dựng chủ đề và ý tưởng sáng tác 3.2.1. Khái niệm
Ý tưởng sáng tác là tất cả những gì xung quanh chúng ta mà đôi khi chúng ta không hề nhận ra.
Ý tưởng sáng tác ở đây chính là tư duy, là cách nhìn nhận, là cảm xúc của mỗi người khi tiếp cận với một hình tượng nào đó. Đây là một khái niệm rất trừu tượng.
Ý tưởng thiết kế rất đa dạng, đó là bất cứ điều gì gây cho chúng ta cảm xúc, và khi cảm xúc đến thì tư duy sáng tạo sẽ thăng hoa từ đó làm nên những sáng tác vô cùng độc đáo và mới lạ. Một bộ sưu tập nếu không có ý tưởng thiết kế thì sẽ mất đi linh hồn của nó, nó khiến cho các sáng tác trở nên vô hồn, không thống nhất, đây là một điều tối kị trong thiết kế thời trang. Từ hình ảnh của ý tưởng thiết kế chúng giản lược chi tiết làm nên những hình tượng cách điệu với đường nét đơn giản mà không mất đi cái thần của ý tưởng ban đầu để từ đó chúng ta sẽ xây dựng được biểu tượng chung cho trang phục. Biểu tượng là tinh thần của bộ sưu tập.
Cuộc sống xung quanh ta có rất nhiều điều kì thú, thiên nhiên là một kho tàng vô tận bởi nó vốn đa dạng và sinh động, từ chiếc lá đến các con vật, đồ chơi trong cuộc sống đều là nguồn cảm hứng khơi gợi những ý tưởn sáng tạo, độc đáo và mới lạ, chính vì vậy chúng ta cần quan sát và nghiên cứu ý tưởng mà chúng ta sáng tác rồi thể hiện một cách chính xác nhất sau đó phát triển lên biểu tượng gắn liền với thực tế.
Phát triển ý tưởng nghĩa là giản lược bớt ( nhìn tổng quan) và giữ lại những cấu trúc cơ bản nhất của vật, hình dạng đơn giản nhất của thiên nhiên
3.2.2. Cơ sở hình thành ý tưởng
Trong quá trình sáng tác, ý tưởng, nguồn cảm hứng là điều quan trọng nhất, ý tưởng có thể xuất phát từ rất nhiều nguồn khác nhau :
+ Các hình ảnh thiên nhiên: Đó là khi con người lắng dịu hồn mình lắng nghe những giai điệu cuộc sống, có thể đó là cảm xúc về bầu trời trong cơn mưa, hay một song cửa sổ đầy hoa mà chúng ta bắt gặp hoặc hình ảnh ngộ nghĩnh đầy màu sắc của chú bọ dừa trên kẽ lá, tất cả đều có thể là ý tưởng cho chúng ta thiết kế
+ Các tác phẩm nghệ thuật : + Trang phục dân tộc :
Hình ảnh các trang phục dân tộc cũng là một nguồn cảm hứng cho những nhà thiết kế thời trang chuyên nghiệp bởi những hoa văn thổ cẩm tinh xảo hay màu sắc phối hợp tuyệt đẹp giữa các tông màu với nhau tạo nên một ấn tượng khó phai.
29 Ngoài những ý tưởng minh hoạ trên thì chúng ta còn rất nhiều ý tưởng để khai thác ví dụ như các hình mẫu hoa văn hay cảm xúc ngay đối với con người mà mình tiếp xúc gây cho mình ấn tượng mạnh mẽ, vì vậy chúng ta có thể thấy bất cứ điều gì gây cho chúng ta cảm xúc đều có thể viết lên thành ý tưởng và từ đó hình thành nên hình cách điệu rồi phát triển lên thành biểu tượng cho trang phục và từ đó bộ sưu tập thời trang ra đời.
3.2.3. Cách điệu ý tưởng và phác thảo trang phục a. Cách điệu ý tưởng
Cách điệu ý tưởng là chúng ta giảm bớt, lược bớt chi tiết của đối tượng chúng ta lấy làm ý tưởng sáng tác và giữ lại những hình dáng có cấu trúc cơ bản nhất của vật, những hình dạng đơn giản nhất của thiên nhiên và từ đó tạo nên kết cấu gần giống với trang phục ( cách điệu ).
3.3. Phác thảo dáng người mẫu
Chúng ta đã biết nghệ thuật tạo hình dựa trên cơ sở khoa học lấy chiều cao đầu người là đơn vị để so sánh với tỷ lệ toàn thân. Nhưng với trẻ em thì tỷ lệ này không được xác định mà hoàn toàn khác biệt
- Thông thường trẻ em càng bé đầu càng lớn so với toàn thân và tỷ lệ đó thay đổi theo sự sinh trưởng và phát triển của trẻ.
- Nếu so sánh giữa tay chân với phần thân thì trẻ em thân dài tay chân ngắn và ngắn nhất là chân. Cụ thể chiều cao cơ thể so với đầu của trẻ ở các lứa tuổi như sau:
+ Trẻ sơ sinh có chiều cao thân bằng 3,5 cao đầu, đường phân đôi nằm trên rốn + Trẻ 1 tuổi có chiều cao thân bằng 4 cao đầu, đường phân đôi nằm trên rốn một chút + Trẻ 2 tuổi có chiều cao thân lớn hơn 4 cao đầu, đường phân đôi nằm giữa rốn
+ Trẻ 4 tuổi có chiều cao thân bằng 5 cao đầu, đường phân đôi nằm dưới rốn một chút + Trẻ 9 tuổi có chiều cao thân bằng 6 cao đầu, đường phân đôi nằm ngang ngấn bẹn + Trẻ 12 tuổi có chiều cao thân bằng 6,5 cao đầu, đường phân đôi nằm gữa xương háng.
+ Thanh thiếu niên có chiều cao thân bằng 7 cao đầu, đường phân đôi nằm ngang hông.
30 Hình 3-1. Người mẫu trẻ em các độ tuổi khác nhau
31 3.4. Phác thảo mẫu trang phục và khoác trang phục lên dáng người mẫu
Sau khi đã phác hoạ cơ thể người mẫu hoàn chỉnh ta tiến hành phác trang phục lên cơ thể người mẫu bằng các nét mờ. Trên cơ sở những nét mờ đó ta chỉnh sửa những nét, những chi tiết chưa đẹp, chưa phù hợp cho tới khi hoàn thiện. Ngoài việc phác hoạ quần áo người vẽ nên phác hoạ các vật dụng đi kèm để bộ trang phục đạt được sự thống nhất, thể hiện được ý tưởng một cách rõ ràng. Làm cho bộ trang phục trở nên sinh động ấn tượng hơn.
3.4.1. Phác hoạ các bộ phận của quần áo trên cơ thể a. Phác hoạ các loại cổ áo
- Đặc điểm của cổ áo
Cổ áo là bộ phận quan trọng của áo và được coi là bộ mặt của bộ trang phục.
Vì vậy các nhà tạo mẫu luôn quan tâm tới bộ phận này. Họ luôn tìm tòi, sáng tạo với những phương pháp và tư duy mới. Do đó bộ phận này trở nên phong phú và đa dạng hơn bất cứ bộ phận nào khác với nhiều phong cách, hình dáng, màu sắc và các hình thức trang trí khác nhau. Cổ áo thường có các loại sau:
+ Cổ không có lá cổ( Cổ tròn, cổ vuông, cổ tim, cổ thuyền, cổ chữ v, chữ u….) + Cổ đứng ( Cổ nam chân, cổ tàu, cổ lọ..)
+ Cổ nằm ( Cổ sen nằm, côe bèo…)
+ Cổ bẻ ve ( Cổ hai ve, cổ sam, cổ cánh nhạn, cổ chữ B, chữ K….) - Phương pháp phác hoạ
Dựa trên cơ thể người đã phác hoạ để phác hoạ bộ phận cổ áo và tiến hànhtheo các bước sau:
B1: Phác hoạ mờ khung hình cơ thể
- Vẽ một đoạn thẳng AB có chiều dài bằng 2 lần chiều cao đầu
- Dựng một cung tròn đi qua điểm A và B sao cho khoảng cách từ điểm cao nhất của cung tròn tới dây cung tương ứng với lượng xuôi vai của cơ thể
- Chia dây cung thành 4 phần bằng nhau, lấy một phần ở giữa làm chiều rộng ngang cổ.
Qua đó dựng hình cổ của cơ thể.
- Vẽ phác hai đường vai cơ thể
B2: Phác cổ áo định vẽ lên khung hình cơ thể
Vẽ phác cổ áo bên ngoài khung hình, sau đó thể hiện sáng tối chú ý tới hình khối khi cổ được khoác lên cơ thể.
b. Phác hoạ các loại tay áo - Đặc điểm của tay áo
Tay áo cũng có nhiều loại khác nhau như : Tay thường, tay bồng, tay loe….có độ dài ngắn, rộng hẹp khác nhau. Khi trang phục được mặc lên cơ thể do chất liệu vải khác nhau, và tư thế vận động khác nhau nên phần vải của tay áo thường tạo thành các
32 nếp xếp, nếp gấp. Do đó muốn thể hiện được chất liệu cũng như tính chân thực của nó thì người vẽ cần chú ý quan sát tư thế vận động, chất liệu, đặc điểm hình dáng kích thước của mẫu để phác hoạ sao cho đúng với các tư thế vận động khác nhau, thể hiện các nếp xếp, nếp gấp một cách tinh tế, rõ nét nhất trên bản vẽ. Cụ thể như các loại tay rộng bằng chất liệu vải mềm thì khi vẽ phải đặc biệt quan tâm đến điều này.
+ Khi cánh tay buông xuôi thẳng thì phần vải xung quanh cánh tay có thể chảy đều, chạm hoặc không chạm vào cơ thể ở tất cả các phía
+ Khi cánh tay giơ ngang thì phần vải phía trên sẽ bám sát vào cánh tay còn phía dưới sẽ chảy xuống.
- Phương pháp phác hoạ
+ Phác hoạ đúng tư thế vận động của cánh tay
+ Phủ lên cánh tay phần vải của tay áo, chú ý tới các nếp xếp, nếp gấp, những phần vải căng ra hay chun lại ở các vị trí khác nhau. Tuỳ theo chất liệu vải dày mỏng, mềm hay cứng mà phác thành các nếp tròn hay hình tam giác... cần quan sát kỹ để phác cho đúng.
3.4.2. Phương pháp phác hoạ mẫu trang phục a. Phác hoạ theo phương pháp vẽ tĩnh vật
Là phương pháp quy toàn bộ hình dáng, tư thế vận động( đứng, ngồi, chạy nhảy..) của người mẫu vào trong một khung hình hoạ. Tìm kích thước tổng quát( khung hình chung) theo chiều cao và chiều rộng sau đó tìm kích thước thành phần của từng bộ phận. Trong quá trình vẽ phải vẽ từ bao quát đến chi tiết, vẽ nết chính trước, nét phụ sau rồi nâng dần bài vẽ lên thành tổng thể hoàn chỉnh.
Phương pháp này giúp ta phác hoạ được nhiều tư thế vận động theo mình chọn nhưng phả có người mẫu và mất nhiều thời gian.
b. Phác hoạ theo phương pháp tỷ lệ
Là phương pháp vẽ người mẫu dựa trên định chuẩn và tỷ lệ giữa các bộ phận trên cơ thể so với định chuẩn( Chiều cao đầu) đồng thời kết hợp với phương pháp phác hoạ các bộ phận để phác hoạ người mẫu theo ý muốn. Phương pháp này phác hoạ nhanh, cân đối nhưng muốn phác hoạ được các tư thế vận động khác nhau thì phải quan sát người mẫu một cách tinh tế và chọn lọc.
c. Phác hoạ bằng phương pháp truyền thần
Là phương pháp dựa vào hình dáng, tư thế của một người mẫu nào đó trong sách báo, tạp chí thời trang, Catalo… để phác theo nhưng phải thay quần áo cho người mẫu. Phương pháp này có thể phóng to hay thu nhỏ dễ dàng, nhanh nhưng phải có nhiều tranh ảnh mẫu.
33 3.4.3. Phác hoạ trang phục lên người mẫu
Sau khi phác hoạ hoàn chỉnh người mẫu ở tư thế thích hợp ta phác hoạ mẫu quần áo lên cơ thể đó bằng cách:
- Vẽ đường bao của quần áo bên ngoài cơ thể bằng các nét mờ - Vẽ các nếp xếp, nếp gấp theo tư thế vận động và chất liệu - Vẽ cấu trúc của quần áo một cách chi tiết
3.5. Phối hợp màu sắc lên mẫu trang phục
Màu sắc trong trang phục trẻ em là một nội dung quan trong nhất trong tất cả các chi tiết thẩm mĩ ( chi tiết thẩm mĩ bao gồm các họa tiết trang trí, hoặc màu sắc, kiểu dáng,.. ) Trẻ em thường có xu hướng rất yêu thích màu sắc, ngay từ nhỏ khi bắt đầu có khả năng nhận biết thì những gì nhiều màu sắc thường làm chúng chú ý. Đồ chơi và trang phục dành cho các em cũng luôn đi theo xu hướng này .
Đối với trẻ em thì màu sắc chính là phương tiện để xây dựng bố cục quần áo.
Màu sắc với những độ tươi mới sẽ tạo cảm giác vui nhộn, bắt mắt và thu hút cho trẻ em
Màu sắc giữ vai trò rất quan trọng góp phần nâng cao tính thẩm mỹ và chân thực cho bài vẽ. Nhưng nếu sử dụng màu không hợp lý thì bài vẽ có thể sẽ kém hiệu quả hơn so với bài vẽ không màu. Vì vậy trong một bài vẽ không nên sử dụng các màu cùng sắc với độ đậm nhạt đều sẽ làm cho bài vẽ tối mờ ảo không nhấn mạnh được trọng tâm. Ngược lại nếu dùng các màu tương phản quá về sắc độ sẽ làm cho bài vẽ phân chi thành các mảng tách bạch nhau rời rạc, khô khan. Màu trong bài vẽ phải có độ đậm nhạt, có màu chính, màu phụ, màu nóng, màu lạnh để đạt hiệu quả phối hợp màu sắc cao nhất
- Trên mỗi vật thể có nhiều chỗ lồi lõm khác nhau có thể là bề mặt phẳng hoặc bề mặt cong, mặt thẳng đứng, mặt nằm ngang hay mặt nghiêng… các bề mặt đó nhận được ánh sáng khác nhau do đó chúng được thể hiện trên bản vẽ bằng độ sáng tối khác nhau.
- Độ sáng tối của mẫu vật phụ thuộc vào trạng thái bề mặt, chất liệu, nguồn sáng chiếu tới.
- Nguồn sáng:
Nếu nguồn sáng mạnh trực tiếp chiếu thẳng tới vật từ một hướng thì độ đậm nhạt rõ ràng, ngược lại nếu nguồn sáng yếu thì vật sẽ không có bóng sáng tối rõ ràng mà mờ ảo khó phân biệt ranh giới.
- Bề mặt:
+ Bề mặt sù sì: thì độ đậm lớn, độ sáng mờ
+ Bề mặt phẳng: Vật có bề mặt phẳng như khối hộp thì độ sáng tối khá rõ nét ở các bề mặt, nhưng trên cùng một bề mặt cũng có độ sáng tối khác nhau.
34 + Bề mặt cong nhẵn bóng: Như khối cầu, khối trụ thì ánh sáng chuyển tiếp từ từ khó phân biệt ranh giới.
- Trong hình hoạ người ta thường sử dụng các độ sáng tối sau:
Đậm nhất(tối), đậm vừa(trung gian), nhạt và sáng.
- Khi vẽ sáng tối cần tiến hành theo các bước sau:
+ Quan sát ánh sáng chiếu từ đâu tới hướng nào mạnh, hướng nào yếu
+ Xác định các mảng sáng, tối, trung gian và vạch ranh giới bằng các nét mờ
Hình 3-2. Tramg phục trẻ em
35 +Vẽ sáng tối(đậm nhạt): Vẽ đậm trước sau đó chuyển dần sang nhạt. Nên nâng dần bài vẽ lên thành tổng thể. Không tập trung vẽ từng phần, từng vật sau đó mới chuyển sang phần khác, vật khác.
- Để bài vẽ màu đạt hiệu quả thì người vẽ cần thực hiện theo các bước sau:
B1: Vẽ phác bằng chì trước B2: Vẽ phác các mảng đậm nhạt
B3: Nhận xét màu trên bài vẽ xem màu nào là màu chính, màu nào là màu phụ, màu nóng, màu lạnh..
B4: Vẽ phác các mảng nhạt trước, đậm sau, vẽ hết các mảng màu cùng sắc sau đó mới chuyển sang màu khác( để màu không bị chết), vẽ xung quang trước ở giữa sau.
3.6. Phác thảo mẫu trang phục theo bộ sưu tập
Phác thảo mẫu trang phục với nét vẽ đơn giản thể hiện rõ ý đồ của tác giả Sử dụng bút chì 5B, 6B để phác thảo trang phục. Các bước phác thảo như sau:
- Xác định chủ đề sáng tác
Đối với trẻ em chúng ta có những chủ đề sau: Thời trang học đường, đồng phục học sinh, trang phục dạo phố, trang phục mặc nhà, trang phục đi biển,…Chú ý cập nhật xu hướng thời trang hiện đại và chú ý về thời điểm sáng tac là Thu - đông hoặc Xuân - hè.
- Xây dựng ý tưởng sáng tác: Thường là từ các loài động vật, cỏ cây hoa lá trong thiên nhiên
- Cách điệu ý tưởng
- Nghiên cứu xu hướng thời trang đương đại
- Phác thảo mẫu: nét vẽ khoẻ khoắn cứng cáp hay mềm mại dựa trên chủ đề đã chọn và theo xu hướng một bộ sưu tập thời trang trẻ em.
- Phác thảo trang phục trẻ em đường nét đơn giản.
3.7. Phân tích bộ sưu tập trang phục
Khi phân tích bộ sưu tập cần chú ý một số yếu tố cơ bản sau:.
- Đối tượng sử dụng - Chủ đề sáng tác - Màu sắc, chất liệu - Hình dáng, đường nét - Họa tiết trang trí