KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
III. Tiến trình tổ chức hoạt động
1. Hoạt động khởi động: Cơ sở khoa học của sự phù hợp nghề
b. Nội dung: Nghiên cứu lí thuyết cây nghề nghiệp.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV – HS Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ cho HS 1. Lí thuyết cây nghề nghiệp:
34 - GV chiếu hình ảnh “Lí thuyết cây nghề nghiệp” (phụ lục I – hình 1.1).
- GV đặt câu hỏi, yêu cầu học sinh thảo luận chung: Em hiểu như thế nào về lí thuyết cây nghề nghiệp?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh quan sát hình “Lí thuyết cây nghề nghiệp”.
- Học sinh đưa ra luận giải của mình về lí thuyết cây nghề nghiệp.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
- GV đánh giá, nhận xét, tổng kết.
- GV: “Ai trong chúng ta cũng muốn có một công việc ổn định, lương cao, môi trường làm việc tốt, được nhiều người tôn trọng, ví trị công tác cao, cơ hội thăng tiến tốt, v.v…
Tất cả những mong muốn trên là mong muốn chính đáng của mỗi người và đó chính là
“trái ngọt” trong “lí thuyết cây nghề nghiệp”. Để có được những kết quả (hay trái ngọt) trong nghề nghiệp, việc chọn ngành học, chọn nghề phù hợp với sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp của mỗi người là rất quan trọng. Sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp là phần “rễ”
của “cây nghề nghiệp” và cũng là những cơ sở khoa học để dựa vào đó, các em có định hướng đúng đắn trong việc ra quyết định
Sở thích: Mỗi người đều có đam mê, sở thích nào đó, sở thích là những hoạt động thường xuyên hoặc theo thói quen để đem lại cho con người niềm vui, sự phấn khởi. Ở đây, ta nói về sở thích liên quan đến nghề nghiệp hay còn gọi là sở thích nghề nghiệp. Nếu con người ta được làm công việc phù hợp với sở thích nghề nghiệp của mình, họ sẽ luôn có động lực làm việc, yêu thích công việc và luôn có cảm giác thoải mái, hạnh phúc trong công việc.
Vì vậy, khi chọn nghề, yếu tố đầu tiên cần phải tính đến, đó là bản thân có yêu thích, hứng thú đối với nghề đó hay không.
Khả năng: là kỹ năng thực hiện một công việc nào đó, có thể là về thể chất, tinh thần hoặc ngôn ngữ, âm nhạc hay bất kỳ lĩnh vực nào. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng, mỗi người đều có những khả năng, điểm mạnh riêng biệt. Nếu ai đó được làm công việc thuộc thế mạnh của mình, họ sẽ hứng thú với việc mình đang làm, khai thác được nhiều khía cạnh trong công việc và đạt hiệu quả cao trong việc mình đang làm.
Ngược lại, nếu ép buộc phải làm một việc nào đó, ta dần trở nên chán nản, mất hứng thú với công việc mình đang làm.
Vì vậy, chọn nghề phù hợp với khả năng của bản thân là yêu cầu quan trọng, xem xét những yếu tố của bản thân có phù hợp với công việc đó hay không nhằm giúp cho mỗi người phát huy cao độ những mặt mạnh của bản thân để phát triển và thành đạt trong nghề nghiệp.
Cá tính: là tập hợp những phẩm chất hoặc một đặc điểm tính cách mà bạn có và nó khiến bạn trở nên khác biệt với những người xung quanh.
Nhà tâm lí học Jung và những người theo học thuyết của ông tin rằng mỗi người sinh ra đều
35 chọn hướng học, chọn nghề tương lai cho phù hợp.”
có một cá tính riêng biệt, nó làm nên “cái” rất riêng biệt của mỗi người. Mỗi người sẽ có một cá tính riêng biệt, bởi vậy mà khi lựa chọn nghề nghiệp ta cũng nên chú ý đến cá tính của bản thân để lựa chọn nghề nghiệp phù hợp.
Giá trị nghề nghiệp: những phẩm chất và nguyên tắc mà một cá nhân (hoặc một nhóm người) cố gắng thể hiện trong hoạt động hàng ngày cũng như các mục tiêu dài hạn của họ.
Chẳng hạn như khi lựa chọn một nghề nghiệp trong tương lai, việc đầu tiên ta nên xem xét giá trị cốt lõi của bản thân, sau đó xem xét giá trị của nhà tuyển dụng của công ty xem có phù hợp với giá trị của bản thân hay không (đó có thể là lợi ích, là tính chất công việc, là môi trường làm việc,...) để từ đó có sự lựa chọn chính xác trong bước đầu lựa chọn nghề. Khi không nhận ra giá trị nghề nghiệp, ta sẽ cảm thấy căng thẳng, lo lắng về việc mình đang làm.
Ví dụ về việc chọn hướng học, chọn nghề phù hợp với “rễ”
Ngân có khả năng thuyết trình trước đám đông, có năng lực học vấn tốt. Cùng với đó thấy bố mẹ của mình làm giáo viên là thế hệ đi trước được học sinh yêu quý, kính trọng chính vì vậy Ngân đã lựa chọn Sư phạm là ngành học để mình theo đuổi. Với Sư phạm đây là một ngành có thể tạo ra nguồn thu nhập ổn định, một môi trường làm việc lành mạnh, được mọi người kính trọng. Lựa chọn Sư phạm theo đam mê, sở thích phù hợp với cá tính mà mong cầu của bản thân nên trong quá trình làm việc Ngân luôn thể hiện tốt nhất vai trò của mình, cô ngày càng yêu nghề và trở thành một giáo viên xuất sắc.
36
Ví dụ về việc chọn hướng học, chọn nghề không phù hợp với “rễ”
Là một học sinh có khả năng viết lách, Linh đã từng tham gia rất nhiều cuộc thi viết và đạt được nhiều giải cao. Với khả năng của mình Linh có thể dễ dàng thi đỗ vào các trường, các ngành liên quan đến năng khiếu này. Cùng tố chất sẵn có, nếu được đào tạo chuyên sâu chắc chắn Linh sẽ thành công trong lĩnh vực yêu thích, phù hợp với cá tính và tạo nên được giá trị nghề nghiệp cao. Tuy nhiên, để cải thiện chất lượng đời sống của bản thân cũng như của gia đình Linh đã chọn Kế toán là lựa chọn cho mình sau khi học xong THPT. Với ngành nghề này Linh cho rằng có thể sẽ dễ dàng tìm kiếm được công việc cho mình, tạo nguồn thu nhập phù hợp với hoàn cảnh kinh tế. Vì thế, sau khi thường xuyên phải làm việc với những con số, khoảng 2 năm sau Linh đã cảm thấy chán nản, không còn hứng thú với công việc này khiến cho hiệu quả làm việc bị giảm sút, ảnh hưởng đến thu nhập cũng như uy tín của chính mình.