Vể quang cảnh cùa việc tìm hiểu sự tích vé thán linh, qua kinh văn chúng ta có thể suy đoán rằng, đó là cuộc trò chuyện giữa Atum và Ani trước bức bích hoạ trong đén thờ. Tuy nhiên nếu căn cứ vào bức tranh trẽn giáy cói đề suy đoán thì có lê không phải như vậy.
rsŨỸĐOÀN THEO KINH VẤN
Xét theo phương th ức hỏi đáp trong kỉnh ván thì cuộc gặp gỡ giửa họ lầ hình ảnh của rát nhiều vị thán (tác phẩm hội hoạ hoặc điẻu khác), còn nơỉ có những hình ảnh này rất có thé là trong đén. Do vậy chúng tôi suy đoán đó là cảnh hỏi đáp trước bức tượng điêu khác hoặc bích hoạ trong ngôi đén ở côi âm.
Bên phải là bức tranh m inh hoạ trên g iấy cói, m iêu tả cảnh Ani và Tutu đang chơi cờ trong phòng (có th ể là hám m ội, còn
“ý th ứ c'(B a ) của họ thì đứng trên huyệt mộ tháp hương dé cúng thán linh. Theo suy đoán, người chơi cờ cùng với Ani rất có thé lầ Atum , họ thông qua phương thức chơi cờ th ư g iãn đề trò chuyện vé các thán linh.
[ SUY ĐOÀN THEO BÁN GIẤY cồl
Chơi cờ là hoạt động giải trí được người Ai Cập cổ đại rất ưa chuộng, trong m ộ của Tutankham un còn chôn theo một bàn cờ và bộ quân cờ, việc chôn theo những th ứ này có th ể bao hầm ý nghĩa tượng trưng quan trọng, tức là để thể hiện người ch ế t sẽ chơi cờ với th ế lực tà ác, và cuối cùng họ giành chiến tháng.
TÌM HIỂU VẼ CÁC VỊ THẦN LINH VÀ S ự T ÍC H VẼ HỌ (1)
Trong "Bản thảo của Ani", có tới hơn 4 chương nói vé việc cắc linh hổn tìm hiểu vé các thán linh và sự tích vé họ. Vé cơ bản mỗi đoạn kinh văn đéu có kèm theo hình minh hoạ tương ứng giới thiệu vé một só thán linh, để linh hón dễ nhớ hơn.
Ani và Tutu đang chơi cờ trong huyệt mộ, thán Atum đang giải đáp thác mác của họ trong ván cờ.
"Ý thức" (Ba) của Ani và Tutu đứng trên huyệt mộ tháp hương đề các thán linh cảm biết họ.
Hai con SƯ tử, con bên trái tượng trưng cho ngày mai, con bên phải tượng trưng cho ngày hỏm qua, chúng cùng cõng mặt trời và báu trời, tức ngày hôm nay, ngày hôm nay chính là thán Mặt Trời Ra.
Cánh cửa phải bước qua đé tiến vào Seckhet-Anu, ở đó có rất nhiéu đó ăn.
Thán nước Nu m àu xanh, òng đả thai nghén ra Atum.
Do vậy trong kinh văn có nói òng lầ"nơi Atum đã sinh ra*.
Nơi ở của thán Ra, giữa 2 hó nước m ặn, tên gọi lầ "biển xanh triệu triệu năm", đó cũng là nơi yên nghỉ mà các linh hổn hướng tới.
Mát của Horus, kinh vản tương ứng nói vé sự tích ông lấy lại được đôi mát đã bị mát trong cuộc chiến đáu với Seth.
I V O í ị Ý o ? Ý ỔI ^ ị
Chim Benu, kinh văn tương Cơ thể của Osiris, đặt trong cỗ quan tài bầng ứng là: Ta là người giử sách gỏ rất đẹp. Hai con chim ưng đậu hai bên lán ở cõi âm , ta biết có thể làm lượt là "ý th ứ c' (Ba) của Isis (trái) và Nephthys gì vầ không thể làm gì. (phải). Kinh vản: Điéu đả làm là điéu ở kiếp sau, điéu chưa làm lầ điéu vĩnh hằng, kiếp c a n là h a n n g à y , v ĩn h h ằ n o là b a n rtpm
80ẠN THỨ HAI ~ Ị
Nữ thán báu trời, xuất hiện với hình tượng con trâu đang nầm , tu y nhiên bà chưa từng xuất hiện trong kinh văn.
Đáu của Ani trối lèn khỏi mộ, ỏng cám hai chiéc Ankh tượng trưng cho sinh m ệnh, xung quanh lầ bốn người con của Horus. Kinh văn nói: "Họ xoay quanh chòm sao Gấu lớn ở báu trời phía bác".
TÌM HIẾU VẼ CÁC VỊ THẨN LINH VÀ s ự TÍCH VẾ HỌ (2)
Thán đáu sói Anubis
—
T h ấ n đ â u n q ư rri N p t r h p h N p t r h o h
ĐOẠN THỨ Tư Ị Thán Ra bién thành con mèo, đang tham gia cuộc chiến dưới gốc cây, tièu diệt tên ác quý. Con cháu của kẻ phản bội đéu bị tiêu diệt dưới gốc cây lớn.
_inh hón của Ra và linh hón cúa Dsiris đứng canh nhau, biên :hành ":hán song sinh". Cùng :ó ngươi cho rầng đó là linh
"lón của Shu và Teínut.
Ba vị thán này chinh la "thán thị sát", tay cám dao, chuyên giẻt hại các linh hón, do vây linh hốn phải khấn cáu Horus và Anubis
Ani đang bày tỏ lòng thành kinh Khepra trên thuyén măt trời, Isis và Nephthys hoá thân thành hai con khi đáu cho, đang kính cần lẻ bái thán Mãt Trời. Phán kinh văn noi vé sức manh vi đai của Khepra.
? V O j ị ỉ VÍ/^tV^VíQs ? * Ỷ '1 y & 'V' ỉ o ỉ ị Ỷ '1V t
O Ỡ O O O O O Bảy vị thán này chính là 7 vị thán do
Anubis điéu khiến, chuyên lo việc tiếp đón các linh hổn ở cõi âm.
Thánđáurán Aatqetqet
Thán đáu rán Aq - Her Am i - Unnut - f
Thán đáu người Ubes - Her - Per - Em - Khetkhet - Khenti - Hehf
Anes
Thán đáu người Maaem - K e r h - A n n ẽ t - t m - H r u
Thán Mặt Trời lặn Atum ngối trên thuyén mặt trời, nội dung kinh văn là ca tụng Atum đã mang thuốc tới chửa cho Horus do chién đáu mà bị thương.
Thán Rehu có biểu tượng là con sư tử, nằm phủ phục trên cái bệ tháp, phía sau nó có rất nhiéu cáy cói, trèn cây cói là biểu tượng của nữ thán lửa Uatchet.
TRƯỚC MẶT CÁC VỊ THẨN ở TCHA TCHA
K H Ẩ N C Ầ U S ự GIA ƠN CỦA CÁC VỊ T H Ầ N LINH
S a u k h ỉ n h ậ n b iế t c á c v ị th ầ n từ A tu m , th á y tư tế lại tié n h à n h c á u n g u y ệ n c h o lin h h ồ n . T h ô n g q u a s ự à n h h ư ở n g c ủ a m ìn h đ ổ i v ớ i các v ị th án , th á y tư tế sẽ g iớ i th iệ u c á c lin h h ó n c h o c á c v ị t h á n .
ở Ai Cập cổ đại, tháy tư tế được coi là người có khả năng kết nói với thán linh, thậm chí họ có thể phát huy sự ảnh hưởng của mình trước mặt các vị thán ở cõi âm. Do vậy trên con đường hướng tới sự bất tử của linh hón, sự trợ giúp của thầy tư té lầ vô cùng quan trọng.
Trong "Bản thảo của Ani", sau khi linh hổn cùa Ani biết được rát nhiều vị thắn và lịch sử liên quan đến họ thông qua thẩn Atum thì Atum sẽ rời đi, còn linh hồn cùa Ani vẫn dạo chơi ở Khert-Neter. Lúc này 2 tháy tư té xuất hiện, thông qua lời cáu nguyện cùa m ình, họ sẽ giới thiệu linh hồn của Ani cho các vị thẩn trong đén thờ Khert-Neter.
Ngôi đển có 2 cửa chính, trên bậu cửa của cửa đáu tiên có gân ba cọng lông đà điểu và ba con rán, trên đáu rắn còn đội đĩa mặt trời. Thầy tư tế A m uteí khoác tấm da báo có ma lực kết nỗi với thán linh đứng trước cửa đọc to:
Hỡi thân Osiris đáng kinh! Hỡi các vị thán ờ Rasta và Khert-Neter đáng kính! Con đâ đền bên Người, con đã mang Ani tới cho Người, ồng ây chưa tửng làm điểu gì trái với thân linh, mong Người cho phép ông ây hàng ngày được ờ bèn Người.
Trong lời cẩu nguyện, tháy tư té đã ca tụng các thán linh và giới thiệu Ani với họ. Ani và vợ là Tutu đứng phía sau tháy tư té. Ani giơ cao hai tay một cách cung kính, còn Tutu tay trái cám cành cây tượng trưng cho thực vật, tay phải cám quyén trượng tương trưng cho
s in h m ệ n h , t r ê n đ ầ u c ò n đ ộ i h o a s ú n g . S a u k h i t h ấ y t ư t ế c ầ u n g u y ê n x o n g , A n i lié n b ắ t đ á u
khẩn cáu Osiris, các vị thẩn ở Rasta và Khert-Neter:
Hỡi các vị thân đáng kinh! Con đã đếnAbydos -nơi ở của các Người, trái tim của con luôn hướng về sự chính nghĩa, con không mang tội ác trên người, con chưa từng nói dối, con chưa từng giở trò lừa gạt. Mong Người hãy ban cho con bánh ngọt, mong Người hãy để bức tượng của con lên đàn tế của vị thân nhận thức chinh xác, mong hãy cho con tự do vào Khert-Neter, mong các Người đừng xua đuổi linh hổn cùa con, mong các Người cho con ngày ngày được nhìn mặt trời, đêm đèm được ôm mặt trăng.
Lời khẩn cáu đã toát lên sự trong sạch và thuán khiết cùa Ani, đóng thời cũng thể hiện tâm nguyện cùa Ani.
Sau đó Ani và Tutu lại đến trước cửa chính thứ hai. Trên bậu cửa, thắn Anubis hoá thân thành con sói ngổi bên trên, trên minh nó còn có bùa hộ mệnh là mát của Horus. Một tháy tư té khác cũng khoác tấm da báo và đứng trước cửa cáu nguyện:
Con đã đến bên Người, hỡi các vị thán linh ở Rasta và thủ lĩnh ở Tcha Tcha, con đã mang Ani tới cho Người, mong Người hãy tiếp nhận ông ây, hây đề ông ây làm người hâu của Horus, mong Người hãy ban cho ông ây bánh ngọt, nước, không khi và chỗ ở.
Trong suy nghĩ của người Ai Cập cổ đại, những ham muốn của linh hổn ở cõi âm cũng giống như ở trán thế, tức cũng cán đảm bảo đáy đù các điéu kiện sinh tón như không khí, bánh ngọt, nước, chỗ ở ,... đéu là những thứ không thể thiếu cho sự sống. Tuy nhiên trước khi được bất tử, họ không thề tự sáng tạo ra tất cả. Phương pháp để họ có được những thứ này có mấy loại. Đồ cúng khi người thân dâng cúng cỏ thể cho linh hón trực tiếp hưởng thụ. Đồ ăn vẽ trên tường cùa lăng mộ hay nhà thờ thông qua lời niệm chú của thắy tư tế cũng có thể biến thành đổ ăn đích thực cùa linh hồn. Ban đêm khi thán Mặt Trời đi qua cõi âm cũng có thể mang đến cho linh hồn không khí, nước và thực p h ẩm ,...
ỉ % o ? ĩ 'ì y ^ ị 'Ỷ '! V o ? ị ĩ :1 * / ' Ỷ ' ỉ ỉQs ? Ỹ :í 4 ị
Tuy nhiên trong lời cầu nguyện của linh hón, họ không khẩn cáu vé thức án và chỏ ở trên con đường hướng tới sự bất tử, mà họ cẩu được trở thành người háu của Horus. Có nghĩa là được bất tử dưới sự cho phép cùa thán linh, từ đó được ban tặng những thứ cán thiết.
Do vậy vé thực chát thi họ luôn cáu được bất tử.
Đứng sau tháy tư tế là Ani vàTutu , tư thế của họ cũng gióng như khi đi qua cửa trước.
Sau khi tháy tư tế cẩu nguyện xong thi Ani cũng bát đấu khẩn cầu thán linh:
Lời con nói hoàn toàn là sự thật, hỡi chúa tề của Khert-Neter đáng kinh! Hỡi người thống trị Akert đáng kính! Con đã đến bên các Người, con đã biết phép thuật của cóc Người, con đã biễn thành thân hình đặc trưng ở Tuat, mong Người hãy tìm cho con một chỗ ở gân nơi của thân chân tri ở Khert-Neter. Mong cho con được sổng thật lâu ở Sekhet-Hetep, mong cho con có thật nhiều đồ cúng tế.
Sau lời khẩn cáu như vậy, linh hón sẽ được các vị thán cho phép vào điện thờ. Sau đó, linh hốn vào điện thờ. Tại đó họ phải liên tục hát lời ca tụng thán Thoth, đóng thời nói ra tên của các vị thần ở các vùng khác nhau. Qua lời khẩn cầu trên, tin rằng cuộc hành trình ở phía sau của linh hón sẽ thuận lợi hơn.
ỉ V o 'ỉ í T u -M y^^ịỉCai