*. Giới thiệu chung về hệ thống truyền lực:
Hình 7-1: Sơ đồ cấu tạo chung hệ thống truyền lực
Hệ thống truyền lực là một bộ phận của cụm gầm ôtô (hình 1-1) gồm có: bộ ly hợp , hộp số , hộp phân phối và truyền động các đăng . Dùng để truyền lực
( truyền mômen) và công suất từ động cơ đến cầu chủ động ôtô.
1.1. Nhiệm vụ
Chẩn đoán kỹ thuật hệ thống truyền lực ôtô là công việc sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật và những kinh nghiệm của người cán bộ kỹ thuật, để tiến hành kiểm tra, phân tích và xác định hư hỏng để đánh giá tình trạng kỹ thuật các bộ phận của hệ thống truyền lực ôtô.
1. 2. Yêu cầu
- Chẩn đoán đúng quy trình, đúng phương pháp và chính xác - Đảm bảo an toàn trong quá trình chẩn đoán
2. Những hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp kiểm tra, chẩn đoán hư hỏng hệ thống truyền lực và cầu chủ động.
2.1. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp kiểm tra chẩn đoán Ly hợp a) Hiện tượng và nguyên nhân hư hỏng
Ly hợp ÂĐộng cơ
Hộp số Các đăng
Truyền lực chính
Bán trục
Bánh xe chủ động
Giáo trình chẩn đoán Ô tô 96
Hiện tượng hư hỏng Nguyên nhân hư hỏng
- Ly hợp trượt
Khi người lái thôi tác dụng lực vào bàn đạp và tăng ga nhưng xe tăng tốc chậm, kéo tải yếu, hoặc xe không chuyển động.
- Đĩa ly hợp và đĩa ép mòn nhiều hoặc dính dầu mỡ.
- Điều chỉnh sai (hoặc không có) khe hở các đầu đòn mở với ổ bi tỳ .
- Các lò xo ép mòn, giảm độ đàn hồi hoặc gãy -Ly hợp mở (cắt) không dứt khoát.
Khi người lái tác dụng lực vào bàn đạp và giảm ga nhưng sang số khó có tiếng khua và rung giật ở cụm ly hợp hoặc không sang số được.
- Đĩa ly hợp và đĩa ép bị vênh, lỏng đinh tán, - Điều chỉnh sai hành trình tự do của bàn đạp, chiều cao các đầu đòn mở không đều (khe hở ổ bi tỳ quá lớn) .
- Ly hợp hoạt động không êm, có tiếng ồn nhiều ở cụm ly hợp, xe vận hành bị rung giật
- Các chi tiét mòn nhiều, thiếu dầu mỡ bôi trơn (các chốt, ổ bi..)
- Các lò xo ép mòn, gãy.
- Động cơ và hộp số lắp không đồng tâm.
Hình 7-2 Cấu tạo bộ ly hợp ma sát Vỏ ly hợp
hợp ÂĐĩa ma sát
Thanh kÐo
Đòn bẩy
Đòn mở ổ bi tì
Lò xo ép
Điã ép Vá bao
Trục sơ cấp Bánh đà
Đòn lắp thanh kéo
Bàn đạp ly hợp Bàn đạp phanh
Giáo trình chẩn đoán Ô tô 97 Bàn đạp ly hợp nặng và bị rung giật.
Khi người lái tác dụng lực vào bàn đạp cảm thấy nặng và rung giật
- Bàn đạp bị cong hoặc kẹt khô dầu mỡ - Các chốt, khớp trượt khô thiếu mỡ bôi trơn.
- Điều chỉnh các đầu đòn mở không đều - Đĩa ly hợp và đĩa ép bị vênh
b) Phương pháp kiểm tra và các thông số kiểm tra ly hợp Kiểm tra các thông số kỹ thuật của ly hợp :
- Hành trịnh tự do của bàn đạp - Ly hợp bị trượt ở tải lớn - Ly hợp bị trượt thường xuyên - Ly hợp dính khi mở
- Nhiệt độ ly hợp gia tăng và có mùi khét
2.2. Hư hỏng và phương pháp kiểm tra, chẩn đoán Hộp số và hộp phân phối a) Hiện tượng và nguyên nhân hư hỏng
Hiện tượng hư hỏng Nguyên nhân hư hỏng
- Sang số khó khăn
Khi người lái điều khiển cần số cảm thấy nặng hơn bình thường và có tiếng kêu.
- Càng sang số và trục trượt mòn, cong.
- Bộ đồng tốc mòn, kẹt hoặc các vòng đệm, phanh hãm các bánh răng mòn, gãy.
- Các ổ bi mòn làm lệch tâm các trục của hộp số.
- Ly hợp mở không dứt khoát.
- Hộp số tự nhảy số
Khi ôtô vận hành, người lái không điều khiển cần sang số, nhưng hộp số tự động nhảy về số khác.
- Cơ cấu khoá hãm trục trượt mòn, lò xo hãm gãy yếu.
- Bộ đồng tốc mòn tấm hãm hoặc bi hãm - Càng sang số gãy.
- Hộp số hoạt động không êm, có tiếng ồn khác thường
Nghe tiếng ồn, khua nhiều ở hộp số khi xe vận hành.
- Các trục, bánh răng mòn và các đệm, phanh hãm cong, mòn, gãy.
- Dầu bôi trơn thiếu.
- Các ổ bị mòn, vỡ.
- Các lò xo ép mòn, gãy.
- Động cơ và trục sơ cấp hộp số lắp không đồng tâm.
- Hộp số chảy, rỉ dầu bôi trơn Bên ngoài hộp số rỉ, chảy dầu
- Vỏ hộp số bị nứt,
- Bề mặt lắp ghép bị nứt , joăng đệm hỏng.
- Bulông hãm chờn hỏng
Giáo trình chẩn đoán Ô tô 98 . b) Phương pháp kiểm tra và
các thông số kiểm tra hộp số và hộp phân phối
Kiểm tra các thông số kỹ thuật của hộp số theo phương pháp loại trừ dần các hiện tượng:
- Nhảy số hoặc khó vào số - Có tiếng kêu ồn khi làm việc - Chảy rỉ dầu
- Lượng hạt mài kim loại trong dầu bôi trơn
- Nhiệt độ hộp số gia tăng - Góc quay tự do trên trục ra
(thứ cấp) không đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
2.3. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp kiểm tra chẩn đoán truyền động các đăng
a) Hiện tượng và nguyên nhân hư hỏng
Hiện tượng hư hỏng Nguyên nhân hư hỏng
- Trục các đăng làm việc có tiếng ồn
Khi ôtô hoạt động có tiếng kêu khác thường ở cụm các đăng.
- Các trục cong, vênh, nứt gãy và mòn then hoa.
- Nạng bị nứt, mòn lỗ lắp bi và chờn hỏng lỗ ren.
- Các ổ bi kim mòn, vỡ (các viên bi và rãnh của nạng các đăng loại bi bị mòn)
- Trục chữ thập nứt, mòn.
- Thiếu mỡ bôi trơn - Trục các đăng bị nứt hoặc cong
Khi ôtô vận hành có tiếng hú khác thường
- Trục và khớp các đăng bị nứt.
- Gãy, đứt các bu lông - Trục cong
- Chảy, rỉ dầu mỡ
Bên ngoài khớp, phần then hoa và chốt chữ thập rỉ, chảy dầu
- Trục, bạc bị nứt, phớt chắn dầu hỏng - Bulông hãm chờn hỏng
b) Phương pháp kiểm tra và các thông số kiểm tra truyền động các đăng - Kiểm tra bên ngoài
.Hình 7-3. Cấu tạo hộp số cơ khí Cần đi số
Trục trung gian
Nắp hộp số Thanh trượt
Càng đi số Trục thứ cấp
Vỏ hộp số
Trục số lùi Bánh răng
Trục sơ cấp số
Giáo trình chẩn đoán Ô tô 99 Dùng kính phóng đại để quan sát các vết nứt bên ngoài trục và các khớp nối của truyền động
các đăng.
- Kiểm tra khi xe vận hành
Khi vận hành ôtô chú ý lắng nghe tiếng kêu ở cụm truyền động các đăng nếu có tiếng kêu khác thường cần phaỉ kiểm tra và sửa chữa kịp thời.
2.4. Hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và phương pháp kiểm tra
chẩn đoán Cầu chủ động a) Hiện tượng và nguyên nhân hư hỏng
Hiện tượng hư hỏng Nguyên nhân hư hỏng
- Cầu chủ động hoạt động có tiếng ồn lớn (hú) Khi ôtô hoạt động nghe tiếng hú ở cụm cầu chủ động và đi vào đường vòng, tốc độ càng lớn tiếng hú càng tăng.
- Bánh răng chủ động, bị động, bánh răng vi sai, bán trục và các ổ bi : mòn, rỗ nhiều, thiếu dầu bôi trơn
- Điều chỉnh sai ( quá lớn) khe hở ăn khớp và vết tiếp xúc của hai bánh răng
- Vỏ cầu chảy rỉ dầu
Bên ngoài vỏ cầu và moayơ luôn có vết bẩn, chảy rỉ dầu bôi trơn
- Vỏ bị nứt
- Vênh bề mặt lắp ghép (loại vỏ rời) - Joăng đệm rách hỏng
- Moayơ hoạt động quá nóng Moayơ quá nóng
- Điều chỉnh sai độ rơ tự do (không có) - Phanh bó cứng
b) Phương pháp kiểm tra và các thông số kiểm cụm cầu chủ động Kiểm tra các thông số kỹ thuật của cụm cầu chủ động :
- Có tiếng kêu ồn khi ôtô hoạt động
a- Kiểm tra trục cong b- Kiểm tra mòn chốt chữ thập và ổ bi
Hình 7 -4. Kiểm tra truyền động các đăng
Giáo trình chẩn đoán Ô tô 100 - Chảy rỉ dầu
- Lượng hạt mài kim loại trong dầu bôi trơn - Nhiệt độ dầu bôi trơn và moayơ gia tăng