BÀI 1: TRANG TRÍ CƠ BẢN
1.6. Nghệ thuật cách điệu hoa lá, côn trùng, động vật
Muốn vẽ được một bài bố cục trang trí đó như thế nào đầu tiên chúng ta phải biết được chúng ta đang cần trang trí bố cục gì và đề tài chúng ta lựa chọn để trang trí là đề tài gì : Hoa lá, côn trùng, những hình kỷ hà…để làm được điều đó trước hết chúng ta phải biết được đặc điểm tính chất của các hình chúng ta vẽ và đưa chúng về hình đơn giản nhất mà không mất đi tính chất đặc thù của chúng.
Khi hoa lá côn trùng, chim muông đã trở thành họa tiết trang trí , nó lúc này không còn tính chất thực nữa vì người ta đã đơn giản cách điệu làm đẹp nó lên bằng nhiều cách khác nhau.Trước khi vẽ cách điệu hoa la chim muông chúng ta cần phải hiểu đặc điểm cấu trúc của cái mình cần vẽ như thế mới có thể làm cho nó đẹp lên được.
1.6.2. Cách điệu côn trùng, hoa lá, động vật.
Trước khi nghiên cứu bất kỳ cái gì người ta cũng cần phải nghiên cứu những cái đơn giản trước rồi mới đến cái phức tạp. Có nghiên cứu hoa lá, nắm được đặc tính của từng loại hoa lá , hiểu được, nhận xét được cái đẹp của chúng thì khi dùng vào trang trí mới đẹp. Cái đẹp của hoa lá do nhiều lần nghiên cứu sẽ nhớ được và nắm vững được tính chất của chúng, ghi chép được sự uyển chuyển mềm mại của chúng và khi cách điệu mới đẹp được.
1-30: Cách điệu hoa lá
* Phương pháp ghi chép hoa lá:
- có những loại hoa đẹp và hương thơm quyến rũ, màu sắc sặc sỡ nhưng khi dùng để trang trí thì không đẹp
- Không lên dùng những loại hoa lá cầu kỳ có cấu trúc phức tạp, hay những hình méo mó không đẹp.
- Có những loại hoa cỏ dại tuy nhìn thì thấy bình thường có khi là không thích nhưng khi dùng trang trí lại khá hiệu quả và đạt kết quả hơn mong muốn và dễ đẹp hơn rất nhiều những loại hoa như hoa Hồng, Thược Dược, lá bưởi, lá ổi,...
- Trong trang trí màu chúng ta nên lưu ý là chúng ta đang vẽ trang trí chứ không phải vẽ tả thực do đó mà chúng ta vẽ phải chọn những loại hoa lá có hình dáng đường nét đẹp.
- Muốn biết được nó có đẹp hay không lúc này chúng ta lại phải dựa vào bố cục và yêu cầu của bài trang trí như thế nào. Khi ghi chép lại hoa lá thì chúng ta cần phải lưu ý : + Đặc điểm cấu tạo của hoa lá đó.
+ Hình dáng chung của hoa lá, cấu trúc của các lá với nhau.
+ Hình dáng của từng bông hoa, cánh hoa, cái lá.
+ Hình dáng thay đổi của lá hoa…
+ Phân biệt sự khác nhau giữa các loại hoa, loại lá. Nhất là đối với nhưng loại hoa lá có cấu trúc gần giống nhau cho nên cần tìm ra đặc điểm riêng của chúng và nhấn mạnh nó lên.
+ Khi vẽ ghi chép hoa lá cần phải ghi chép chúng ở các tư thế góc độ khác nhau: trên xuống, trái, phải, chéo , nghiêng, dưới lên, …
- Lưu ý chu vi kích thước của từng loại hoa, lá.
- Ghi chép theo các bước như sau:
+ Bước 1: Nhìn hình dáng chung của hoa lá và qui về hình cơ bản ( Hình kỷ hà)
+ Bước 2: Vẽ những hình chu vi của các bộ phận lớn chú ý đi nét chì nhẹ nhàng để sau nay dễ sửa chữa.
+ Bước 3: Tìm chi tiết chính trong sự cấu tạo của hoa lá như gân lá, cánh hoa.
+ Bước 4: Nhấn mạnh những nét cần thiết và chi tiết chính của hoa, lá.
- Khi vẽ cần chú ý các chi tiết đậm nhạt trên cấu trúc vật thể hoa lá mà chúng ta đang vẽ như thế nào và chỗ nào đậm nào nhạt để làm sao tạo cho vật thể chúng ta vẽ trở lên uyển chuyển không mất đi tính chất của chúng. Nếu chúng ta vẽ đều tất cả các nét thì hình vẽ của chúng ta trở lên thô, cứng nhìn vào như những đường dây thép. Không nên ghi chép tỷ mỉ quá cần bỏ đi những chi tiết vụn vặt không cần thiết.
- Vẽ hình cần vẽ cụ thể dứt khoát không lên vẽ sơ sài, mờ nhạt, tẩy xóa lèm nhèm.
- Có thể vẽ cả cành hoa và lá để hiểu được cấu trúc lớn của chúng, và so sánh tỷ lệ giữa hoa và lá.
- Không nên vẽ quá to hay quá nhỏ.
- Chúng ta vẽ ở đây không phải là vẽ sơ lược mà có nghĩa là làm đẹp lên, uyển chuyển thêm. Vẽ phải bớt đi những chi tiết rườm rà, không đẹp, làm cho hoa lá cân đối lên, - Trong khi vẽ hoa lá hay có thể thêm những chi tiết nhỏ hay nâng hình lên một mức khác, chỉnh sửa cho phong phú hơn, ta nên tránh cách làm cầu kỳ phức tạp làm cho bông hoa hay chiếc lá thêm phức tạp.
Nghiên cứu cách điệu côn trùng động vật
- Muốn dùng chim, gà, ong, bướm, làm họa tiết trang trí thì chúng ta cũng tiến hành giống như đối với hoa lá.
- Chúng ta nghiên cứu để nắm rõ được những đặc điểm điển hình của động vật ta cần vẽ ví dụ : chim là loài động vật có lông vũ , có hai chân, hai cánh để bay, khi bay hai cánh đập vào không khí để nâng mình lên, đuôi xòe ra để lái, đầu mỏ nhọn để dễ tiến không bị cản bởi không khí….
- Sau khi chọn được các tư thế của con vật mình cần vẽ để trang trí ta cũng làm đơn giản chúng đi như đối với cây cỏ, hoa lá. Nhưng khi đơn giản những con vật đó chúng ta phải chú ý đến đặc điểm của chúng, khi đơn giản rồi đặc điểm của chúng sẽ phải nổi bật hơn trước chứ không phải đơn giản là Gà hóa thành Chim hay ngược lại.
- Sau khi có được các hình đơn giản của chim gà,ta sửa lại cho hình đẹp hơn, chúng ta sửa từng mảng một, Lông đều hơn dựa theo sự sắp xếp của chúng, Lông đuôi, lông đầu, lông cánh khác nhau về cấu trúc cần chú ý phân biệt rõ ràng.
1-31: Cách điệu côn trùng và động vật
- Để tìm hiểu kỹ hơn về cách điệu những con vật thì ta hãy chú ý xem các sách báo tranh ảnh. Và đặc biệt chúng ta lên quan sát những bức tranh vẽ khắc gỗ của dòng tranh Đông Hồ, Làng Sình,… chúng ta sẽ thấy những cách cách điệu cây cỏ hoa lá côn trùng động vật trong cuộc sống đời thường của người dân Việt Nam chúng ta.