Phần 2: Phần giá trị, vận dụng và liên hệ
2. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc vào xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam hiện nay
2.2. Thực trạng của vấn đề đại đoàn kết dân tộc hiện nay
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc được phát huy mạnh mẽ và phát triển đến đỉnh cao mới.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: “Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”. Thực tiễn đó khẳng định một chân lý: Ở Việt Nam, không có một lực lượng chính trị nào khác, ngoài Đảng Cộng sản Việt Nam có đủ bản lĩnh, trí tuệ, kinh nghiệm, uy tín và khả năng lãnh đạo đất nước vượt qua mọi khó khăn, thử thách, đưa sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.
Rất nhiều các phong trào, cuộc vận động được diễn ra như : “Toàn dân xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở”; “Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Hoạt động bảo vệ biên giới, chủ quyền, biển đảo, phòng chống thiên tai, bão lũ và đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, nhân đạo từ thiện, lá lành đùm lá rách, …
- Trong trận bão lũ lịch sử tại miền Trung đồng bào cả nước đồng lòng cùng “khúc ruột miền Trung”: người góp tiền, áo quần, thuốc chữa bệnh, gom góp mua cả thuyền cứu nạn và hơn cả là những đồng tiền nghĩa tình góp tặng bà con miền Trung khôi phục sản xuất, gượng dậy sau mưa lũ.
- Dự án “Nuôi em” - nơi chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng cao được đến trường. Ở dự án này, mỗi người có thể nhận nuôi ít nhất là một em bé có hoàn cảnh khó khăn ở các huyện vùng núi. Mỗi tháng người đăng ký nuôi chỉ cần bỏ ra 150.000 đồng/tháng với tối thiểu 9 tháng là đã có thể giúp cho các em có những bữa ăn đầy đủ suốt một năm học, giúp các em có thêm động lực đến trường, ...
- Phát huy truyền thống quý báu ấy, trong trận chiến chống dịch COVID- 19 với tinh thần “chống dịch như chống giặc”, Đảng, Chính phủ Việt Nam đã sớm kêu gọi nhân dân đoàn kết một lòng, tạo nên sức mạnh tập thể, cùng nhau đẩy lùi dịch bệnh. Hưởng ứng lời kêu gọi của Ðảng, Nhà nước, Chính phủ, trên tuyến đầu, hàng chục nghìn cán bộ, nhân viên y tế, các chiến sĩ quân đội không quản khó khăn, nguy hiểm, đi vào những vùng tâm dịch để cứu chữa cho người dân. Ở cơ sở, lực lượng công an cùng hệ thống chính trị tăng cường chốt chặn kiểm soát vùng dịch, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phòng, chống dịch bệnh. Nhiều cá nhân, tổ chức đã đứng lên quyên góp hay trực tiếp đến giúp đỡ bà con khó khăn do dịch bệnh. Đảng và Nhà nước ta cũng rất quan tâm đến người dân đang học tập, làm việc và sinh sống ở nước ngoài, tạo mọi điều kiện giúp đỡ, kết
hợp với các hãng hàng không để hỗ trợ mọi người có chuyến bay an toàn trở về quê hương,...
Có thể thấy, càng trong khó khăn, thử thách thì phẩm chất tốt đẹp, tinh thần đoàn kết của người dân Việt Nam lại càng được tỏa sáng.
Tinh thần đoàn kết của nhân dân ta còn được thể hiện qua những giá trị tinh thần cộng đồng.
- Một số bài hát đã tạo động lực to lớn góp phần nâng cao tinh thần đoàn kết của nhân dân trong thời kỳ dịch Covid: Đánh Giặc Corona (Hải Lê &
Thế Anh), Covid Nhanh Đi Đi (Icm Team), …
- Bóng đá là bộ môn thể thao đề cao tinh thần đồng đội, đề cao tinh thần đoàn kết của một tập thể; bộ môn ấy trong thời gian gần đây đã đạt được những thành tựu to lớn mang toàn thể người dân trên mọi miền tổ quốc gắn kết lại với nhau hơn. Tại SEA Games 32, Đoàn thể thao Việt Nam đã mang về “cơn mưa vàng” khẳng định thể thao góp phần xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, thể hiện ý chí, nghị lực con người Việt Nam.
Tinh thần đoàn kết của các cá nhân, doanh nghiệp, Đảng và Nhà nước đã đưa kinh tế Việt Nam từ khủng hoảng đến phát triển và đạt được nhiều thành tựu.
- Khi kinh tế thế giới được dự báo suy thoái nghiêm trọng nhất trong lịch sử, tăng trưởng của các nền kinh tế lớn đều giảm sâu do ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid-19, Đảng và Nhà nước đã có những chính sách chung tay hỗ trợ các doanh nghiệp như: Công văn 897/TCT-QLN về gia hạn nộp thuế, miễn tiền chậm nộp; Nghị quyết 42/NQ-CP về việc vay tiền để trả lương ngừng việc cho người lao động; Gói hỗ trợ 250 nghìn tỷ đồng...
Nhờ vậy mà kinh tế Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng với tốc độ tăng GDP ước tính đạt 2,91% (quý I tăng 3,68%). Các lĩnh vực xã hội, môi trường có nhiều tiến bộ. Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng có bước đột
phá gắn kết chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, có hiệu quả, ngày càng đi vào chiều sâu.
- Các đợt đứt gãy chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản, khiến nhiều hợp tác xã và người nông dân gặp khó trong việc tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm, nhân dân ta bằng nhiều hình thức như các trang mạng xã hội Facebook, Zalo hay qua các tổ chức chính trị xã hội, … đã cùng nhau kết nối, giúp sức “giải cứu” nông sản, hỗ trợ phần nào cho bà con.
b. Thực trạng tiêu cực
Không ít những cá nhân, những nhóm người nhân danh tổ chức lợi dụng chức quyền, vị trí công tác để gây bè, kéo cánh nhằm tham nhũng, tham ô tài sản làm giảm sút niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và đội ngũ cán bộ.
Người dân ở không ít địa phương thường bàn tán về một số cán bộ, công chức
“làm công ăn lương”, nhưng có biểu hiện giàu lên nhanh chóng, xây nhà to, sắm xe hơi đắt tiền, tiện nghi sang trọng…Vậy những tài sản đó ở đâu ra ?
Thời gian qua, vẫn có những cán bộ tham ô, tham nhũng, vi phạm, nhưng chưa bị phát hiện, xử lý nghiêm minh, nhất là ở cấp xã, phường, quận, huyện, … bởi vẫn còn tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”, nể nang, né tránh, đoàn kết xuôi chiều, dân chủ hình thức, … Thực tế những năm qua, đây vẫn còn là khâu yếu và những tồn tại, tiêu cực ở một số địa phương, cơ quan, đơn vị, … vẫn kéo dài.
- Đại án Việt Á - lợi dụng dịch bệnh COVID-19 bùng phát “bắt tay” với Công ty Việt Á thổi giá kit test, bòn rút ngân sách nhà nước, bất chấp tính mạng người dân.
Tình trạng chênh lệch, bất bình đẳng về tài sản, thu nhập sẽ dẫn đến sự phân hóa giàu nghèo. Với người giàu khi có sự dư thừa về điều kiện vật chất dễ rơi vào lối sống xa hoa, hưởng thụ, thờ ơ, lãnh cảm với xã hội, kỳ thị người nghèo, người yếu thế. Trong khi đó, bộ phận người nghèo do sự thua thiệt về nhiều mặt, dễ nảy sinh tâm lý ấm ức, bất mãn, thiếu thiện cảm, thậm chí căm
ghét người giàu. Những diễn biến tâm lý trái ngược ấy trong các bộ phận xã hội làm cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Vấn đề kỳ thị, phân biệt vùng miền vẫn còn tồn tại hằng ngày ở một số bộ phận trên nhiều khía cạnh thậm chí đã trở thành thói quen vô thức của nhiều người gây ra những hậu quả nghiêm trọng như: mất đoàn kết giữa người với người; chia rẽ các vùng miền, dân tộc; phá huỷ khối đại đoàn kết dân tộc.
- Chẳng hạn như, một số người thường có thái độ ác cảm với người đến từ Thanh Hoá, ... Họ cho rằng những người này keo kiệt, xấu tính, thích lợi dụng người xung quanh. Gần đây giới trẻ Việt Nam gọi Thanh Hoá là
“tiểu vương quốc”, “quốc gia Thanh Hoá”, ... Sự phân biệt đối xử, sự kỳ thị (đôi khi chỉ là những lời nhận xét, đồn đại) đối với người Thanh Hóa, đặc biệt là những người lao động Thanh Hóa đang làm ăn ở các tỉnh ngoài. Họ bị kì thị tới mức nhiều người khi học tập, công tác, lao động ở tỉnh ngoài nảy sinh tâm lý tự ti, đến độ không muốn người khác biết gốc tích Thanh Hóa của mình.
- Một số bộ phận khác được sinh ra ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh thường xuyên trêu chọc những người đến từ nông thôn, dân ngoại tỉnh vì giọng nói, coi thường vì là dân tỉnh lẻ.
Bên cạnh đó còn có các thế lực thù địch, phản động nhằm thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” chống phá Đảng, Nhà nước. Chúng thường lợi dụng khó khăn ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đồng bào tôn giáo, những tồn tại do lịch sử để lại và những khuyết điểm trong thực hiện các chính sách dân tộc, tôn giáo của một bộ phận cán bộ, đảng viên để kích động tư tưởng, tập hợp lực lượng chống đối.
- Nhiều loại hình mang danh tín ngưỡng, tôn giáo, hiện tượng tôn giáo mới xuất hiện ở nhiều địa phương như: không thờ cúng tổ tiên, gọi bố mẹ là anh, chị, em; khám chữa bệnh bằng cầu cúng; tuyên truyền, hứa hẹn về tương lai tốt đẹp để mê muội quần chúng. Điển hình là các tổ chức “Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ”, Pháp Luân Công, Dương Văn Mình,
“Nhất quán đạo”, “Thanh Hải Vô Thượng Sư”, ... Hoạt động của các tổ chức này không chỉ gây mâu thuẫn trong quần chúng, ảnh hưởng tới khối đoàn kết toàn dân tộc, mà còn tạo ra những tác động tiêu cực tới sự ổn định chính trị - xã hội của đất nước.
- Các đối tượng phản động đã đứng ra thành lập những hội nhóm trái pháp luật với khẩu hiệu “bảo tồn và phát triển lịch sử, tôn giáo và văn hóa người Khmer” nhưng thực chất hoạt động chủ yếu là tuyên truyền, xuyên tạc, chia rẽ đồng bào dân tộc Khmer Nam Bộ với người Kinh, bôi nhọ, hạ thấp uy tín những chức sắc, sư sãi yêu nước, tiến bộ, từ đó kích động ly khai, kêu gọi người dân tham gia đấu tranh thành lập cái gọi là “Nhà nước Khmer Krom”.
- Năm 2020, chúng lợi dụng tình hình lũ lụt đang diễn ra đã có hành vi chia sẻ bài viết mang tính cóp nhặt những hình ảnh lấy từ những nguồn thông tin không chính xác trên mạng và đổ lỗi cho đồng bào miền Trung.
Họ cho rằng, đồng bào miền Trung đã quay lưng một cách đáng trách với những việc làm từ thiện của nhân dân cả nước (vứt quần áo, bánh chưng cứu trợ, ...). Bên cạnh đó, các đối tượng còn vu cáo cho người dân vùng lũ khi cho rằng đồng bào nơi đây đã có những hành vi cướp đồ cứu trợ, mất trật tự, tranh giành, cãi cọ nhau.