những bước thụt lùi tạm thời, thất bại ở những thời kỳ lịch sử, mỗi quốc gia nhất định. Nhưng theo C.Mác và Ph.Ăngghen, sự thắng lợi của cách mạng vô sản là tất yếu. Tính tất yếu đó do sự chi phối bởi các quy luật khách quan. Đây là điều hết sức quan trọng đối với việc củng cố niềm tin vào thắng lợi của người cách mạng. mang
Sự khủng hoảng và sụp đổ mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu vào những năm 80-90 của thế kỷ XX, cũng như sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa trên thế giới trong những thập niên đầu thế kỷ XXI đã chứng minh cho nhận định của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin là đúng đắn.
Quán triệt quan điểm này, trong hoạt động lãnh đạo, quản lý, trước hết, cán bộ phải nắm vững quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất. Mọi sự vật, hiện tượng chỉ có sự chuyển biến về chất nếu có đủ sự tích lũy về lượng, không được nóng vội tả khuynh. Trước năm 1986, do tư tưởng nóng vội, muốn tiến nhanh, tiến mạnh lên chủ nghĩa xã hội, nên Việt Nam và các nước xã hội chủ nghĩa mắc không ít sai lầm trong nhận thức và hoạt động thực tiễn. Thực hiện quốc hữu hóa nền kinh tế, nhanh chóng xóa bỏ kinh tư nhân và chế độ tư hữu. Sự nóng vội này đã dẫn đến tư tưởng tả khuynh trong hoạt động cách mạng. Hiện nay, trong quá trình xây dựng nông thôn mới, không
106với tư tưởng nóng vội, bệnh thành tích (biểu hiện ở việc nợ tiêu chí) đã dẫn đến việc huy động quá sức dân, gây nên tình trạng phương nợ đọng xây dựng cơ bản không có khả năng trả, làm cho nhiều nơi việc xây dựng nông thôn mới không thực chất, không bền vững.
Mặt khác, quan điểm phát triển cũng chỉ ra rằng, trong nhận thức và hoạt động thực tiên, người cán bộ lãnh đạo, quản lý phải mạnh dạn, sáng tạo, quyết tâm cao khi đưa ra chủ trương, đề xuất ; kiến mới khi các điều kiện vật chất, nhân tố con người... đã đủ cho sự thay đổi có tính cách mạng. Cần chấm dứt tình trạng trì sáng trệ, sợ trách nhiệm, tâm lý nhiệm kỳ không dám đưa ra quyết định lãnh đạo, quản lý ở địa phương, bộ, ban, ngành mình lãnh đạo, quản lý. Những năm qua, việc chậm trễ trong việc giải ngân các chương trình, dự án ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài là đi ngược lại quan điểm phát triển. Điều này có nghĩa là quan điểm phát triển chống lại
quan điểm bảo thủ, trì trệ, ngại khó, ngại đổi mới, dễ bằng lòng với thực tại.
Quan điểm phát triển cũng đòi hỏi, trong hoạt động lãnh đạo, quản lý người cán bộ phải có năng lực nhận thức và giải quyết các mâu thuẫn nảy sinh trong đời sống xã hội ở từng lĩnh vực, công tác. Năng lực của cán bộ lãnh đạo, quản lý trước hết phải là năng lực phát hiện ra các mâu thuẫn và tổ chức chỉ đạo quần chúng nhân dân giải quyết các mâu thuẫn đó. Mặt khác, việc phân tích và giải quyết mâu thuẫn xã hội không chỉ đòi hỏi sự nhiệt tình, hăng hái mà phải có sự hiểu biết, có tri thức khoa học, có vốn sống nhất định. Thiếu tri thức và vốn sống cần thiết sẽ không nhận thức đúng được bản chất của mâu thuẫn và do đó, không thực sự hiểu biết thế giới khách quan, không đề ra được những phương thức giải quyết các vấn đề đặt ra hiệu quả.
Hiện nay, ở địa bàn nông thôn, có nhiều mâu thuẫn nảy sinh giữa các giai tầng xã hội. Tuy nhiên, đó là mâu thuẫn trong nội
107bộ nhân dân, mâu thuẫn không cơ bản, không chủ yêu, không có tính đối kháng. Do vậy, đòi hỏi người cán bộ lãnh đạo, quản cơ sở phải nhận thức, phân tích và có phương pháp phù hợp để giải quyết từng loại mâu thuẫn. Có như vậy mới giải quyết | hòa lợi ích, tạo động lực cho sự phát triển, thúc đẩy phong trào và phát huy được tính tích cực của quần chúng.
Những biện pháp giải quyết mâu thuẫn không phù hợp sẽ triệt tiêu động lực, tính tích cực của quần chúng. Điều này đi ngược lại với quan điểm phát triển. hài
Quan điểm phát triển còn chỉ rõ, phát triển là quá trình phức tạp, quanh co, thậm chí có những bước thụt lùi tạm thời. Nhận thức được điều này sẽ tránh tình trạng chủ quan, giản đơn khi đề ra con đường, biện pháp thúc đẩy sự vật, hiện tượng phát triển và khắc phục sự bi quan, dao động; đồng thời, củng cố được niềm tin trong nhận thức và hoạt động thực tiễn. Điều đó đòi hỏi trong nhận thức và hoạt động thực tiễn, người cán bộ lãnh đạo, quản lý phải có bản lĩnh, có tinh thần quyết tâm, bình tĩnh để định hướng cho sự phát triển. Trong đó, bản lĩnh chính trị giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Người cán bộ lãnh đạo, quản lý có bản lĩnh chính trị sẽ có lập trường vững vàng, có định hướng chính trị đúng đắn, luôn làm chủ bản thân, làm chủ hoàn cảnh thực tiễn và kiểm soát được hành vi, thái độ của mình trong
mọi tình huống. Từ đó, góp phần nâng cao sức chiến đấu của Đảng, bảo vệ Đảng, bảo vệ tổ chức, bảo vệ và ủng hộ cái mới, cái tích cực, cái tiến bộ.
Qua đó cũng góp phần đấu tranh chống lại tư tưởng cản trở cái mới, cản trở sự phát triển, làm chênh hướng đã xác định.
Hiện nay, cuộc đấu tranh chống lại những tư tưởng lạc hậu, cản trở đổi mới đang diễn ra rất phức tạp. Do vậy, trong hoạt động lãnh đạo, quản lý, người cán bộ phải có thái độ kiên quyết, trên tinh thần khách quan, khoa học để bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ
108
1
t
1lợi ích của nhân dân. Đấu tranh không khoan nhượng với những tư 1 điểm phục cổ, hoài cổ, đồng thời cũng đấu tranh chống lại thái độ phủ định sạch trơn, không khoa học, không biện chứng. tưởng, quan Thực hiện được điều này chính là việc quán triệt đầy đủ và sâu sắc , điểm phát triển. quan
Ba là, quan điêm phát triển còn đòi hỏi tư duy phản ánh sự + triển của sự vật phải “mềm dẻo”, linh hoạt, phải luôn luôn phát ) sung, thay đổi cho phù hợp với sự phát triển của bản thân sự vật, hiện tượng. Nắm vững điều này sẽ khắc phục được nhận dược bô thức cứng nhắc, máy móc về sự phát triển.
Tư tưởng về cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác Lênin đã cho thấy rất rõ về quan điểm phát triển. Khi luận chứng về mặt lý luận, C.Mác và Ph.Ăngghen cho rằng, quá trình cách mạng do giai cấp vô sản tiến hành phát triển không ngừng nhưng phát triển qua từng giai đoạn tuỳ theo điều kiện lịch sử cụ thể mà có những yêu cầu và nhiệm vụ cụ thể cần giải quyết.
Vào giữa thế kỷ XIX, đứng trước khả năng của cuộc cách mạng dân chủ tư sản ở Đức, C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ rõ, ở Đức, Đảng Cộng sản đấu tranh chung với giai cấp tư sản trong hành động cách mạng chống chế độ quân
chủ chuyên chế, chống chế độ sở hữu ruộng đất phong kiến... Nhưng, không giờ phút nào, Đảng Cộng sản lại sao nhãng việc gây cho công nhân một ý thức sáng suốt và rõ rệt về đối sự kháng kịch liệt giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản, để lúc thời cơ đến, thì công nhân Đức biết đổi bao nhiêu điều kiện chính trị và xã hội do chế độ tư sản tạo ra, thành bấy nhiêu vũ khí chống lại giai cấp tư sản, để ngay sau khi tiêu diệt xong những giai cấp phản động ở Đức, thì có thể tiến hành đấu tranh chống lại chính ngay giai cấp tư sản. Từ thực tiễn đó, lý luận cách mạng của C.Mác và PhĂngghen đã liên tục có sự bổ sung, phát triển để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn cách mạng. Điều này đã được V.ILênin tiếp tục
109khẳng định trong lý luận của mình về sự biến đổi của chủ bản giai đoạn đế quốc chủ nghĩa và tính tất yếu cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới ở Nga. nghĩa
V.I.Lênin chỉ ra rằng, khác với giai đoạn trước, ở giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, do thái độ của các giai cấp và môi tương quan giữa các giai cấp đã có những thay đổi nhất định nên cách mang 16 dân chủ đã có những biểu hiện mới trong nội dung. Cách mạng dân chủ tư sản Nga mang tính nhân dân sâu sắc, đồng thời biểu l cả những “dấu hiệu vô sản”. Đó là cuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới do giai cấp công nhân lãnh đạo. Sự hoàn thành triệt để cuộc cách mạng đó có nghĩa là tạo lập chiếc cầu trực tiếp để chuyển sang cách mạng xã hội chủ nghĩa. V.I.Lênin cho rằng thắng lợi triệt để của cách mạng dân chủ phải được đánh dấu bằng sự ra đời của một thiết chế chính trị mang tính quá độ, đó là nền chuyên chính dân chủ cách mạng của giai cấp công nhân và giai cấp nông dân. Thiết chế chính trị đó mang tính mềm dẻo, hoạt động của nó vừa đáp ứng những nhiệm vụ mà cách mạng dân chủ đặt ra một cách trực tiếp, vừa thể hiện được xu thế phát triển lên cách mạng xã hội chủ nghĩa. Chỉ khi chuyển sang giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa thì nền chuyên chính này mới chuyển thành chuyên chính vô sản.
Có thể nói, việc quán triệt sâu sắc ba quan điểm nêu trên sẽ góp phần trang bị phương pháp luận cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý trong nhận thức và hoạt động thực tiễn. Điều đó sẽ đem lại hiệu quả sau:
Một là, góp phần xây dựng và ban hành các quyết định lãnh đạo, quản lý hoạt động thực tiễn đúng đắn, khoa học và phù hợp, đáp ứng yêu cầu của
thực tiễn, từ hoạt động sản xuất vật chất, hoạt động cải tạo chính trị - xã hội, đến hoạt động thực nghiê khoa học.
1101
g
5
Hai là, góp phần tổ chức thực tiễn để thực hiện có hiệu quả quyết định lãnh đạo, quản lý thông qua việc huy động các nguồn lực, các điều kiện, các nhân tố để đạt hiệu quả của hoạt động các Ba là, khả năng tổng kết thực tiễn để xây dựng, đề xuất những thực tiễn.
quyết định lãnh đạo, quản lý mới. Tổng kết thực tiễn là một khâu không thể thiếu trong quy trình tổ chức thực tiễn. Nó có vai trò hết sức to lớn trong sự phát triển lý luận, khắc phục bệnh kinh nghiệm, bệnh giáo điêu, góp phần quan trọng vào quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn.
Hiệu quả của tổng kết thực tiễn đạt đến mức độ nào, cao hay thấp, khách quan hay không khách quan, theo hướng tích cực hay tiêu cực còn phụ thuộc vào nhiều yêu tô, nhưng trước hết là năng lực của người cán bộ lãnh đạo, quản lý, trong đó, trình độ tư duy lý luận có vai trò rất quan trọng.
Việc quán triệt các quan điểm phương pháp luận của phép biện chứng duy vật không chỉ có ý nghĩa trong nhận thức và hoạt động thực tiễn, mà còn góp phần tổng kết thực tiễn.
Bốn là, xử lý các tình huống trong quá trình tổ chức thực tiễn. Xử lý tình huống là cách thức phân tích, liên hệ, tìm hiểu các thông tin khác nhau để có thể có một cái nhìn tổng thể nhất về sự vật, hiện tượng đang diễn ra.
Đồng thời, phải đưa ra những phương án đánh giá, giải quyết được vấn đề một cỏch thỏa đỏng nhất t trong khồ năng cú thể. Người cỏn bộ lónh đạo, quản lý quán triệt các quan điểm phương pháp luận của phép biện chứng duy vật sẽ xử lý tốt các tình huống trong hoạt động thực tiễn, nhất là các điểm nóng chính trị nảy sinh trong đời sống xã hội.