CHƯƠNG 5 QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ TIẾP CÔNG DÂN TRONG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI
5.6 Thực trạng công tác tiếp công dân giải quyết khiếu nại
Công tác tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị được nghiêm chỉnh thực hiện từ trung ương đến địa phương. Luôn đảm bảo những vụ việc phức tạp, những điểm nóng thì người đứng đầu đều tổ chức trực tiếp tiếp công dân. Theo báo cáo của Thanh tra Chính phủ:71 năm 2017 tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân có giảm so với năm 2016, qua các con số cụ thể sau: số lượt công dân đến cơ quan hành chính nhà nước để khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh giảm 8.5%, tổng số đơn khiếu nại, tố cáo giảm 8.9%, tổng số vụ khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan hành chính nhà nước giảm 14.8%; tuy nhiên, số lượng đoàn đông người tăng 10.2%.
Về khiếu nại, so với năm 2016 giảm 8,67% số đơn và giảm 16,3% số vụ việc. Số đơn khiếu nại về lĩnh vực đất đai chiếm 60,4% trong tổng số đơn khiếu nại.
Về công tác tiếp công dân, các cơ quan hành chính nhà nước tiếp 352.102 lượt công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh (giảm 8,5% so với năm 2016), với 220.015 vụ việc, có 4.621 đoàn đông người (tăng 10,2%). Cụ thể tại trụ sở tiếp công dân của Ban tiếp công dân trưng ương trong năm 2017 đã tiếp 13.063 nghìn lượt công dân đến trình bày 4.280 vụ việc, 370 đoàn đông người; tiếp nhận 12.055 đơn thư, đã xử lý 11.260 đơn, tiếp nhận 101 văn bản phúc đáp của các bộ, ngành, các tỉnh, thành
71 Bảo Yến: “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo”, Cổng thông tin Quốc hội, http://quochoi.vn/tintuc/pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=34149 [Truy cập ngày 20/01/2018].
phố trực thuộc Trung ương chuyển đến TTCP.72Về công tác tiếp nhận và xử lý đơn thư, khiếu nại, tố cáo, các cơ quan hành chính tiếp nhận 263.722 đơn thư các loại, trong đó có 57.983 đơn khiếu nại, 15.555 đơn tố cáo. Có 154.095 đơn đủ điều kiện xử lý với 24.540 vụ việc khiếu nại, 6.602 vụ việc tố cáo thuộc thẩm quyền của cơ quan hành chính nhà nước. Viện kiểm sát nhân dân các cấp đã tiếp 29.626 lượt công dân, giảm 5,9% so với năm 2016; tiếp nhận 82.545 đơn thư các loại, giảm 6,2% so với năm 2016. Các tòa án đã tiếp 70.793 lượt công dân; tiếp nhận, xử lý 23.139 đơn thư các loại.
Về giải quyết các vụ việc khiếu nại tồn đọng, phức tạp, kéo dài, các cơ quan hành chính nhà nước đã cơ bản hoàn thành việc xem xét, giải quyết 528 vụ; đồng thời tiếp tục kiểm tra, rà soát, giải quyết 533 vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp.
Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương tiến hành 1.645 cuộc thanh tra, kiểm tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về khiếu nại, tố cáo tại 2.779 cơ quan, tổ chức, đơn vị. Qua thanh tra phát hiện 544 đơn vị có vi phạm, kiến nghị kiểm điểm rút kinh nghiệm 455 tổ chức, 568 cá nhân; xử lý hành chính 14 tổ chức, 17 cá nhân.
Nhìn chung, công tác tiếp công dân đã có nhiều chuyển biến tích cực từ khi có Luật tiếp công dân năm 2013 được ban hành. Trụ sở tiếp công dân của các địa phương, các cơ quan được hoàn thiện cả về con người và vật chất. Tuy nhiên, cần tiếp tục hoàn thiện quy định về công tác này và thường xuyên tổ chức tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ cho cán bộ trực tiếp tiếp công dân. Triển khai tốt công tác tiếp công dân là biểu hiện cụ thể nhất bản chất nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; góp phần tích cực nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị của nhân dân.
Trong phạm vi chương này, nhóm tác giả chỉ trình bày những quy định pháp luật cơ bản về công tác tiếp công dân để tiếp nhận khiếu nại hành chính. Qua đó, người nghiên cứu cần hiểu rõ về tầm quan trọng của công tác tiếp công dân, trách nhiệm tiếp công dân của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong bộ máy nhà nước, quy trình tiếp nhận, xử lý và hướng dẫn đối với một vụ việc khiếu nại. Thực hiện tốt công tác tiếp công dân sẽ trực tiếp làm giảm tỉ lệ khiếu nại, tính chất phức tạp của các vụ khiếu nại và hiểu rõ bản chất vụ việc, để có những đề xuất, tham mưu giải quyết khiếu nại trên nguyên tắc công bằng, khách quan. Không chỉ vậy, thông qua công tác tiếp công dân chúng ta sẽ lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của người dân để có những chủ trương, chính sách hợp lý, hợp tình trong quá trình quản lý nhà nước.
72 Thanh tra Chính phủ: “Tổng thanh tra Chính phủ làm việc với Ban tiếp công dân trung ương”, http://www.thanhtra.gov.vn/ct/news/Lists/TinNongMoi/View_Detail.aspx?ItemID=466 [Truy cập ngày 20/01/2018].
CÂU HỎI ÔN TẬP
Câu 1. Tiếp công dân là gì? Chủ thể nào có trách nhiệm tiếp công dân?
Câu 2. Trình bày quy định về nguyên tắc tiếp công dân và các trường hợp được từ chối tiếp công dân.
Câu 3. Trình bày quy định về trách nhiệm của người tiếp công dân; trụ sở tiếp công dân và cơ cấu, tổ chức của Ban tiếp công dân.
Câu 4. Trình bày quy định về quyền và nghĩa vụ của người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
Câu 5. Trình bày quy định về tiếp nhận và xử lý vụ việc tiếp công dân đến khiếu nại.