KẾ HOẠCH TIẾT ÔN TẬP
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động báo cáo kết quả đọc mở rộng theo thể
a. Mục tiêu: Vận dụng được kiến thức về thể loại tuỳ bút, tản văn và kĩ năng đọc văn bản tuỳ bút, tản văn theo đặc trưng thể loại để đọc hiểu văn bản đọc mở rộng theo
Ngày soạn:……….
Ngày dạy:………..
thể loại.
b. Sản phẩm: Nội dung bài tập đọc mở rộng theo thể loại của HS.
c. Tổ chức thực hiện:
* Giao nhiệm vụ học tập: HS trình bày bài tập đọc hiểu văn bản Mùa phơi sân trước đã thực hiện ở nhà.
* Thực hiện nhiệm vụ: HS kiểm tra lại bài tập đã chuẩn bị và chia sẻ kết quả với bạn.
* Báo cáo, thảo luận: 2- 3 HS trình bày nội dung bài tập.
Các HS khác lắng nghe, góp ý, bổ sung, trao đổi.
* Kết luận, nhận định: GV nhận xét về câu trả lời của HS và hướng dẫn HS kết luận một số vấn đề về văn bản Mùa phơi sân trước theo định hướng tham khảo sau:
Câu 1:
- Một số câu văn có từ ngữ, hình ảnh thể hiện cảm xúc:
"Vậy là nước miếng mình ứa ra, trên từng mét đường về nhà ngoại. Tâm hồn mệt nhoài với những món ăn cực kì mời gọi trong sân thiên hạ”; “Chuối xiêm chín cây săn ngoài vườn, lột vỏ phơi một nắng, rồi đem ép mỏng.
Không như cá khô rủ rê bọn ruồi nhặng đến mức phải đốt nắm nhang cắm nơi đầu gió để xua đuổi chúng, mật chuối tươm ướtt rượt chỉ mê dụ
quyến rũ lũ ong. Kéo tới dập dìu, lảo đảo bay đậu như say, những con ong sa đà ở giàn phơi cho đến khi những
Ngày soạn:……….
Ngày dạy:………..
miếng chuối ép mỏng bắt đầu khô quắt, vàng óng như vừa nướng trên than hồng”;“Nhận ra trên giàn cũng phơi những thân phận người. Ngó qua khoảng sân đã rợp những cây mồng gà, vạn thọ biết ai ăn Tết lớn ai chịu đìu hiu, như ngó qua cái sào phơi quần áo biết nhà ai đông nhà ai đơn chiếc,ai khá giả ai nghèo. Nắng gió khiến mọi niềm vui nỗi buồn bày ra như một cuộc diễu hành, không che giấu khách qua đường”; “Chân rõ ràng không mỏi, nhưng tâm rã rời chạy theo đeo đuổi miết trên những giàn phơi. Hụt hơi, chới với”,...
- Đó là tình cảm yêu mến quê hương, cảm xúc nhung nhớ đối với những món ăn mang hương vị quê nhà, đồng thời là niềm cảm thương đối với những mảnh đời nghèo khó.
Câu 2: Chất trữ tình được thể hiện rõ qua những cảm xúc, suy nghĩ nhân văn của tác giả kết hợp với những hình ảnh miêu tả chân thực, mộc mạc song vẫn đầy chất thơ đối với quê hương, ví dụ: “Dầu dãi oằn mình suốt năm, giờ trên giàn bày ra những món ngon chuẩn bị cho cuộc hội hè. Bánh phông vừa quết xong, củ kiệu mới trộn đường xong, mứt gừng mới ngào nửa lửa... thứ nào cũng ưa nắng. Nhưng cá khô mới là ưa nắng nhứt hạng, mới cần thứ nắng ròng ròng như thắp lửa, thứ nắng như cháy trên đầu; Gió chướng khoác lên làng mạc một vẻ mơ màng, đường uốn lượn theo sông, và dòng chảy đỏ thắm
Ngày soạn:……….
Ngày dạy:………..
suốt thoắt ẩn thoắt hiện sau những lùm cây hoang dại.
Dọc đường thấy Tết lấp ló khắp nơi, trên sân nhà người, trên những giàn phơi”; “Căn chòi của bà già chèo đò hay chở mình qua sông trống mãi, cho đến ngày cuối Chạp bống trên đống củi có phơi vài tàu lá chuối, biết tối nay trên sân nhỏ bà sẽ ngôi canh nồi bánh tét đến giao thừa. Mình bỗng nghe nhẹ nhõm khi nhìn theo bóng nhỏ đưa chiếc đò về bên kia sông”.
Câu 3: Cái tôi chính là cá tính riêng của từng người, là tính cách mà mỗi người muốn khẳng định trước mọi người xung quanh. Cái tôi trong tuỳ bút và tàn vàn là hình ảnh mang cá tính, cảm xúc, suy nghĩ của tác giả.
Trong văn bản này, cái tác giả được thể hiện qua:
- Cách tác giả xưng “mình”, gọi “người ta”, một cách xưng hô thân tình, giúp thể hiện được sự thương mến, đồng cảm, chẳng hạn như: “Người nhà quê hội nít toàn người nghèo”, “Mình dại hơn cả tuổi mười ba, không hiểu câu đó mấy nên vẫn muốn mà bày thật nhiều thứ trên giàn phơi nhà mình, chớ không phai còm nhom chút dưa kiệu, dưa hành, chút chuối khô... Nên Chạp sau mình vẫn nhắc,má lại nói ta đâu cần phải có cái mà người ta có”,...
- Thể hiện cảm xúc thấm đẫm trong từng sự việc mà tác giả quan sát (như quết bánh phồng tôm, làm kiệu, phơi
Ngày soạn:……….
Ngày dạy:………..
chuối,...) và thể hiện trong nỗi xót xa cho những phận nghèo.
- Cái “tôi” của tác giả trong văn bản này rất chân thực, nhẹ nhàng mà sâu lắng.
Câu 4: Qua hình ảnh giàn phơi đặc biệt phong phú vào tháng Chạp của một miền quê nghèo ở Nam Bộ, tác giả thể hiện tình yêu thương sâu sắc đối với cảnh vật quê hương và thân phận con người.
Câu 4: GV hướng dẫn HS nhận ra những đặc điểm của tản văn thể hiện trong văn bản:
1) Chất trữ tình: Toàn bộ tác phẩm được kể theo dòng hồi tưởng của nhân vật tôi với những cảm xúc, tâm trạng nhớ thương, hoài niệm về thiên nhiên, các món ăn mùa Chạp, cảm thương cuộc sống của con người lao động.
2) Cái tôi: Cái tôi của tác giả trong văn bản thể hiện sự tinh tế, nhạy cảm và giàu tình yêu thương, trân trọng những kỉ niệm đẹp đẽ thời ấu thơ.
3) Ngôn ngữ: Ngôn ngữ giàu cảm xúc, giàu tính tạo hình, kết hợp cùng giọng điệu tâm tình, thủ thỉ.