II. THI TRI/CING NONG NGHIEP
3.2. Cac phuong thurc tieu thu nong san
6 nhting vung chuyen canh nhu ca phe, che, rau qua xuat khau..., lupng nong san hang hoa cua cac ho va cac trang trai tuong ddi ldn. 6 cac vung nay, cac ho va trang trai thudng ban nong san theo gia thi trudng va thdng thudng la theo gia da ky hpp dong vdi co quan thu mua. Ngoai cac vung chuyen canh nhu tren, cac nong ho thudng co san pham hang hoa ft, dupe tieu thu theo nhung phuong thtic rat da dang. Tuy nhting trudng hpp cu the ve loai san pham tieu
thu, ve ngudi mua d moi thj truong, cac ho va cac trang trai co the lua chon mot trong so nhung phuong thuc tieu thu nong san chu yeu dudi day:
- Thu nhat, ban thanh toan ngay: nghia la ngudi mua tra tien ngay khi mua ndng san cua ngudi ban. Day la hinh thuc mua ban song phang va tien loi co the ap dung khi ban cho bat ky ngudi mua nao.
- Thu hai, ban thanh toan sau (ban chju): ngudi m ua nhan san pham nhung tra tien sau mot thdi gian nao dd, tuy thuoc ket qua thoa thuan giua hai ben. Hinh thuc nay thudng dupe ap dung vdi trudng hpp ban cho ngudi quen biet nhu ban cho ngudi ndng dan khac, cho ban hang quen, cho dai ly cua cong ty thuong nghiep...
- Thi} ba, ban thanh toan trudc (ban non): ngudi mua thudng la thuong nhan mua san phaim khi con non chua thu hoach. Sau khi thoa thuan xong ve gia ca va nhung thoa thuan khac, ngudi mua tra cho ngudi ban mot phan tien dudi dang “dat coc” . Phan tien con lai khi thu hoach se tra tiep. Trong thdi gian da hpp dong mua san pham non, ngudi mua lan dau co the ban lai quyen mua cho thuong nhan khac. Trong trudng hpp nay, thuong nhan m ua lai hpp dong mua san phaim ban non se phai thuc hien cac nghia vu va quyen lpi vdi nong dan ma thuong nhan lan dau da thoa thuan vdi nong dan.
- Thu tu, tieu thu nong san theo hpp dong. Ngay 24/6/2002. Thu tudng Chmh phu ban hanh Quyet djnh 80/2002/QD-TTg ve tieu thu ndng san hang hoa thong qua hpp ddng. Thuc hien tieu thu nong san theo hpp ddng, cac ho va trang trai se nhan dupe mot phan ung trudc ve ban san pham, hoac dupe ung trudc vat tu, giong, h6 trp ky thuat (tuy nhung thoa thuan cu the trong hpp dong) sau khi ban san pham mdi thanh toan tien vat tu ung trudc ndi tren.
De thuc hien co ket qua quyet dinh tren cua Thu tudng Chmh phu, co mot sd diem can chu y nhu sau:
+ Muc dfch cua Quyet dinh la giup cac ho ndng dan tieu thu ndng san lam ra vdi gia ca hop ly, thi trudng tieu thu on djnh; giup cac doanh nghiep co ngu6n cung cap nguyen lieu 6n djnh. dam bao tieu chuain cho che bien xuat khau.
+ Thuc hien tieu thu nong san theo hpp dong, xet ve thuc chat la xay
dung moi lien ket 4 nha (Nha nude, nha nong, nha khoa hoc, nha doanh nghiep); la viec thoa thuan v£ lien doanh hpp tac giua nong dan va doanh nghiep, ho trp nong dan tien ra thi trudng de tang siic canh tranh cua nong san hang hoa.
+ Ve hinh thuc thuc hien: Doanh nghiep va ho nong dan ky ket hpp dong tieu thu san pham. Ho nong dan dupe doanh nghiep cung ung cac yeu to dau vao nhu giong, phan bon, huPng dan ky thuat... va dupe doanh nghiep bao tieu san pham vdi muc gia on dinh; ho nong dan dupe quyen the chap so do vay von uu dai tai Ngan hang Nong nghiep va Phat trien nong thon, dupe quyen gop von lien doanh vao cong ty co phan chuyen ve nganh hang (nhu lua chat lupng cao, thuy san, rau mau, chan nuoi...) bang gia tri quyen sir dung ruong dat trong tung thoi diem va cong lao dong.
Trong thdi gian qua, viec thuc hien ky ket hpp ddng tieu thu nong san theo Quyet dinh 80 dat ket qua dang khich le d mot sd nganh nhu: san xuat che bien san pham cay cong nghiep ngan ngay va dai ngay (mia, bong, ca phe, dtia), san xuat va che bien sua... Tuy nhien trong nganh luong thuc ket qua dat dupe con han che. Co nhieu nguyen nhan dan den viec khong thuc hien dupe hpp dong da ky ket giua ndng dan va doanh nghiep, trong do nguyen nhan chii yeu la: Thu1 nhat, tfnh phap ly cua hpp ddng chua cao bieu hien d ch6 chira co co che rang buoc ho ndng dan bat buoc phai thuc hien hpp dong sau khi da ky. Hai la, y thuc va nhirng hieu biet ve quyen va nghia vu trong hpp dong kinh te cua ngudi nong dan la ra't thap, nen mac du hpp dong da ky nhung khi gia ca thi trudng tang cao, tu thuong tranh mua vdi nhung uu dai hon ve dieu kien van chuyen, thii tuc mua ban, gia ca... thi nong dan bo qua nhung dieu cam ket trong hpp dong da ky vdi doanh nghiep.
De khac phuc nhirng han che tren, mot mat can tirng budc nang cao nhan thuc cua ngudi nong dan ve hoat dong kinh doanh trong dieu kien kinh te thi trudng. Mat khac, tang cudng hieu luc phap ly ciia hpp ddng kinh te, hpp dong tieu thu nong san ma ddi tac tham gia ky hpp dong vdi doanh nghiep la ngudi nong dan.
Cau hoi on tap
1. Trinh bay khai niem, dieu kien ra ddi va phat trien cac nhan to anh hi/dn g va cac chi tieu danh gia trinh do phat trien san xuat hang hoa trong nong nghiep?
2. Chuyen mon hoa san xuat nong nghiep la gi? Vi sao chuyen m on hoa san xuat nong nghiep phai ket hop vdi da dang hoa?
3. Ban co hieu biet gi ve nhCfng hinh thifc ket hop chuyen mon hoa vdi da dang hoa san xuat nong nghiep d ngoai thanh Ha Noi? Ban hay cho vi du th i/c tien de minh hoa?
4. Hai sinh vien A va B dang tranh luan ve ban chat cua pham tru thi trifdng. Sinh vien A noi: “Thj tri/dng nong san la tap hop cac thoa thuan di/a vao do ngi/di ban va ngudi mua co the th i/c hien viec trao doi cac nong san hang hoa cho n h a u ” . Sinh vien B noi: "Thj tri/dng nong san la tap hop nhurng khach hang hien tai va ti/d ng lai co cung mot nhu cau hay mong muon cu the, s in sang va co kha nSng mua loai nong san nao do de thoa man nhu cau va mong muon cua hp”.
Ban hay tham gia vao cuoc tranh luan cua hai sinh vien noi tren?
5. The nao la can bang cung cau thi tri/dng nong san? Bieu hien cua m at can bang cung cau thi tri/d n g nong san? Chinh phu V iet Nam da ap dung nhCfng bien phap chu yeu nao de dieu hoa thj tri/d n g nong san noi dia?
6. Co nhufng phifdng th ifc tieu thu nong san chu yeu nao cua cac ho va cac trang trai? Ban hay lien he tinh hinh th i/c hien Q uyet djnh 8 0 /2 00 2 /Q B -T T g ngay 24/6/2002 cua Thu tirdng Chinh phu ve tieu thu nong san hang hoa thong qua hop dong d ngoai thanh Ha Noi ho3c d m ot dja phiTdng nao do ma ban biet?
Chifdng 6
QUAN LY NHA N l/dC
vi p h A t t r i^ n n O n g n g h i£ p a n lT o c t a
M u c tieu:
- Nam vting bon chu'c ndng chu yeu cua quan ly nhd nude ve phat trien nong nghiep d nude ta va cac cong cu: phap luat, ke hoach va cac chinh sach kinh te chu yeu hien hanh.
- Biet phan biet su khac nhau co ban giita quan ly nhd nude ve p h a t trien nong nghiep vdi quan tri kinh doanh ndng nghiep va dp dung vao cdng tac quan ly thuc tiin cac c o sd ndng nghiep.
N oi d u n g tom tat:
Quan ly nhd nude la su tac dong cd td chtic cua bo may quan ly nhd nude, su dieu chinh bang q u yin luc nhd nude vao cac qua trinh, cac quan he kinh te xa hoi, cac hanh vi hoat dong cua cac td chtic kinh te nham dam bao hudng cac y chi va hanh dong cua hp vao muc tieu phat trien d d dupe xac dinh cua nganh ndng nghiep. Quan ly nhd nude v i phat trien ndng nghiep co nhting chtic ndng chu yeu la: Dinh hudng chien luoc phat trien ndng nghiep phii hpp vdi tting giai doan ph a t trien kinh te da't nude; d iiu chinh cac moi quan he kinh t i trong noi bo ndng nghiep ndng thdn va giua ndng nghiep ndng thdn vdi phan con lai cua n in kinh te; hd trp giup d d cac chu the kinh doanh ndng nghiep va nam giu nhung vi tri can thiet, nhting hoat dong then chot cua ndng nghiep va kinh te ndng thdn bang luc lupng kinh te n h a nude. De thuc hien tot nhting chtic ndng ndi tren, chu the quan ly la nhd nude can sti dung he thdng cac cdng cu gom phap luat kinh te, cdng cu ke hoach va he thd'ng cac chinh sach kinh te.