1.2. Hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non
1.2.3. Nội dung bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Đội ngũ CBQL trường mầm non là tập hợp những người được bổ nhiệm chức vụ nhất định trong trường mầm non, có vai trò điều hành, lãnh đạo hoạt động của nhà trường nhằm thực hiện các mục tiêu của đơn vị. Thành phần đội ngũ CBQL trường mầm non bao gồm: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó chuyên môn, tổ trưởng, tổ phó tổ văn phòng. Xuất phát từ mục tiêu bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non đã trình bày ở trên cùng với các văn bản đã ban hành của Bộ Giáo dục đào tạo như Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non; Thông tư 11/2019/TT-BGDDT ngày 26/8/2019 Ban hành Chương trình bồi dưỡng thường xuyên cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non; Thông tƣ 19/2019/TT-BGDDT ngày 12/11/2019 ban hành qui chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên, các nội dung bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý bao gồm có 5 tiêu chuẩn: Nâng cao phẩm chất nghề nghiệp;
Quản trị nhà trường; Xây dựng môi trường nhà trường; Phát triển quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội; Sử dụng ngoại ngữ và công nghệ thông tin.
Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non tự chọn các mô đun bồi dƣỡng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị nhà trường. Các module bồi dưỡng cụ thể như sau:
1. Module 1: Rèn luyện phẩm chất nghề nghiệp của người CBQL trong cơ sở GDMN
2. Module 2: Tổ chức giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho giáo viên mầm non (GVMN) đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
3. Module 3: Quản lý cảm xúc bản thân của người CBQL trong cơ sở GDMN 4. Module 4: Tư tưởng đổi mới đối với người CBQL cơ sở GDMN.
5. Module 5: GDMN trong bối cảnh đổi mới
6. Module 6: Phát triển năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của người CBQL cơ sở GDMN
7. Module 7: Xây dựng chiến lƣợc phát triển của cơ sở GDMN
8. Module 8: Tổ chức sinh hoạt chuyên môn hiệu quả ở cơ sở GDMN
9. Module 9: Quản trị sự thay đổi trong phát triển cơ sở GDMN tiến tới tự chủ 10. Module 10: Quản lý và giải quyết các xung đột trong cơ sở GDMN và với cha mẹ tr mầm non
11. Module 11: Chỉ đạo hoạt động nuôi dƣỡng, chăm sóc tr em trong cơ sở GDMN
12. Module 12: Kiểm tra, đánh giá các hoạt động chăm sóc và nuôi dƣỡng tr trong cơ sở GDMN
13. Module 13: Xây dựng kế hoạch phát triển giáo dục của cơ sở GDMN
14. Module 14: Phát triển Chương trình giáo dục (CTGD) của cơ sở GDMN theo tiếp cận lấy tr làm trung tâm và tiếp cận đa văn hóa
15. Module 15: Tổ chức các hoạt động giáo dục tr em theo hướng dựa vào cộng đồng
16. Module 16: Chỉ đạo hoạt động giáo dục tr em trong các nhóm, lớp ghép nhiều độ tuổi
17. Module 17: Tổ chức công tác giáo dục hòa nhập tr khuyết tật trong cơ sở GDMN
18. Module 18: Tổ chức đánh giá sự phát triển toàn diện của tr em lứa tuổi mầm non
19. Module 19: GDMN theo quan điểm lấy tr làm trung tâm 20. Module 20: Quản trị nhân sự trong cơ sở GDMN
21. Module 21: Phát triển đội ngũ GVMN theo Chuẩn nghề nghiệp GVMN 22. Module 22: Đổi mới công tác tổ chức hành chính trong cơ sở GDMN 23. Module 23: Quản trị tài chính trong trong cơ sở GDMN theo tinh thần tự chủ và trách nhiệm giải trình
24. Module 24: Quản trị cơ sở vật chất, trang thiết bị trong trường mầm non đáp ứng đƣợc yêu cầu đổi mới giáo dục
25. Module 25: Kiểm định chất lƣợng giáo dục trong cơ sở GDMN 26. Module 26: Quản trị môi trường văn hóa ở cơ sở GDMN
27. Module 27: Chỉ đạo xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở trong cơ sở GDMN
28. Module 28: Xây dựng tập thể sƣ phạm đoàn kết, hợp tác trong cơ sở GDMN 29. Module 29: Quản trị việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong cơ sở GDMN
30. Module 30: Quyền tr em và phòng, chống bạo hành tr trong cơ sở GDMN 31. Module 31: Phối hợp giữa nhà trường với cộng đồng, các tổ chức xã hội để nâng cao chất lƣợng chăm sóc, giáo dục tr và phòng, chống bạo hành tr em mầm non.
32. Module 32: Phát triển mối quan hệ tôn trọng, hợp tác với cha mẹ tr mầm non và cộng đồng địa phương
33. Module 33: Huy động các lực lƣợng xã hội tham gia phát triển cơ sở GDMN
34. Module 34: Tổ chức xây dựng môi trường phát triển năng lực sử dụng ngoại ngữ cho cán bộ, giáo viên trong cơ sở GDMN
35. Module 35: Quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong cơ sở GDMN
36. Module 36: Sử dụng hiệu quả các công cụ, phương tiện truyền thông trong công tác chăm sóc, giáo dục tr trong cơ sở GDMN
Trên thực tế, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó chuyên môn có thể lựa chọn những module, chuyên đề trên để bồi dƣỡng hoặc bổ sung, lựa chọn thêm các module, chuyên đề bồi dƣỡng cần thiết khác phù hợp, sát với đặc thù từng đơn vị, vùng miền, điều kiện phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục của địa phương hướng đến xây dựng tổ chức nhà trường phát triển vững mạnh trong thời kỳ đổi mới.
1.2.4. Phương pháp, hình thức và tổ chức bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Phương pháp và hình thức bồi dưỡng đội ngũ CBQL được qui định tại Thông tư Số: 19/2019/TT-BGDĐT ban hành ngày 12 tháng 11 năm 2019 Ban hành quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên.
- Về phương pháp bồi dưỡng:
Thực hiện bồi dưỡng bằng phương pháp tích cực, tăng cường tự học, phát huy tính tích cực, chủ động và tư duy sáng tạo của giáo viên, cán bộ quản lý; tăng cường thực hành tại cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên; thảo luận, trao đổi, chia s thông tin, kiến thức và kinh nghiệm giữa báo cáo viên với giáo viên và cán bộ quản lý, giữa giáo viên với giáo viên và giữa cán bộ quản lý với nhau.
- Hình thức bồi dưỡng:
a) Tập trung: Thực hiện bồi dưỡng tập trung; hướng dẫn, cán bộ quản lý tự học, thực hành, hệ thống hóa kiến thức, giải đáp thắc mắc, hướng dẫn những nội dung bồi dƣỡng đáp ứng nhu cầu của, cán bộ quản lý trong học tập; tạo điều kiện cho, cán bộ quản lý có cơ hội đƣợc trao đổi, chia s , thảo luận về chuyên môn, nghiệp vụ và rèn luyện kỹ năng thực hành;
b) Từ xa: Thực hiện bồi dưỡng từ xa, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động bồi dƣỡng, tập huấn qua mạng internet cho giáo viên, cán bộ quản lý bảo đảm các yêu cầu về mục đích, yêu cầu cần đạt, nội dung, phương pháp, thời lượng bồi dưỡng được quy định trong Chương trình bồi dưỡng CBQL;
c) Bán tập trung: Kết hợp loại hình tổ chức bồi dƣỡng tập trung và từ xa đảm bảo hiệu quả và yêu cầu bồi dƣỡng CBQL (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2019).
+ Tổ chức bồi dưỡng: Sau khi xây dựng xong kế hoạch, chương trình bồi dƣỡng. Thực hiện phân cấp bồi dƣỡng, mỗi cấp (Thành phố, thị xã, huyện) có thể lựa
chọn cách tổ chức thực hiện chương trình bồi dưỡng phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn đúng quy định quản lý nhà nước về GDMN của thị xã.
Sở GD&ĐT cử cán bộ quản lý đi học bồi dƣỡng quản lý, chuyên môn 3 tháng/năm tại các Trung tâm bồi dưỡng chính trị tỉnh hay Trường Quản lý Giáo dục theo kế hoạch.
Sở giáo dục, Phòng giáo dục tổ chức bồi dưỡng chuyên môn thường xuyên cho CBQL tập trung theo cụm, nhóm hàng tháng, mỗi tháng bồi dƣỡng ít nhất 1 chuyên đề.
+ Lực lượng tham gia bồi dưỡng: Hiệu trưởng, hiệu phó, các tổ trưởng chuyên môn các trường MN công lập thị xã Tân Uyên.
+ Kiểm tra đánh giá kết quả bồi dƣỡng: Xây dựng phiếu đánh giá kết quả bồi dưỡng về nội dung, hình thức bồi dưỡng, giúp người học tích cực tiếp tục lựa chọn nội dung bồi dƣỡng cho phù hợp và phát huy tinh thần tự học, tự bồi dƣỡng có kỷ luật.
1.2.5. Điều kiện bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Theo thông tƣ Số: 19/2019/TT-BGDĐT ban hành ngày 12 tháng 11 năm 2019 Ban hành quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên.
Quy định:
- Chương trình: Thực hiện theo các Chương trình BDTX do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
- Tài liệu: Tài liệu BDTX đƣợc biên soạn phù hợp với yêu cầu bồi dƣỡng giáo viên, cán bộ quản lý theo chuẩn nghề nghiệp, vị trí việc làm, yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lƣợng dạy học, giáo dục phù hợp với kế hoạch bồi dƣỡng và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của cơ sở giáo dục mầm non; Tài liệu đƣợc biên soạn phải bảo đảm kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, kiến thức và kinh nghiệm với kỹ năng thực hành; Tài liệu biên soạn phải phù hợp với Chương trình BDTX; Tài liệu được tổ chức biên soạn phù hợp với loại hình tổ chức BDTX:
+ Tài liệu tập trung: Được tổ chức biên soạn và phát hành dưới dạng ấn phẩm, băng tiếng, băng hình và các thiết bị lưu trữ thông tin khác đảm bảo theo quy định của Chương trình BDTX.
+ Tài liệu từ xa: Được biên soạn dưới dạng học liệu (băng đĩa ghi hình ảnh, âm thanh, đoạn phim ngắn; chương trình phát thanh, chương trình truyền hình; sách in, tài liệu hướng dẫn dạy và học với sự trợ giúp của máy tính; bài tập trên internet và các
buổi trao đổi thảo luận, truyền hình hội nghị từ xa; bài thực tập ảo, bài thực tập mô phỏng và thực tập thực tế hoặc các học liệu khác phù hợp) bảo đảm cung cấp và chuyển tải đầy đủ nội dung, yêu cầu cần đạt của Chương trình để người học có thể tự học, tự bồi dƣỡng.
+ Tài liệu bán tập trung: Kết hợp tài liệu tập trung và tài liệu từ xa.
Cán bộ quản lý sử dụng tài liệu bồi dƣỡng do các cơ sở giáo dục thực hiện nhiệm vụ bồi dƣỡng biên soạn hoặc có thể khai thác, sử dụng các tài liệu phù hợp khác.
- Kế hoạch: Kế hoạch bồi dƣỡng đƣợc xây dựng theo năm học, bao gồm: Kế hoạch của giáo viên, cán bộ quản lý, của cơ sở giáo dục mầm non, Phòng Giáo dục và Đào tạo và Sở Giáo dục và Đào tạo.
Kế hoạch bồi dƣỡng phải nêu rõ mục tiêu, nội dung, loại hình tổ chức bồi dƣỡng và kết quả đầu ra đáp ứng yêu cầu phát triển nghề nghiệp cho cán bộ quản lý.
- Báo cáo viên
Báo cáo viên: Là nhà giáo thuộc các cơ sở giáo dục thực hiện nhiệm vụ BDTX, chuyên gia, cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non cốt cán đáp ứng tiêu chuẩn đƣợc quy định.
Tiêu chuẩn của báo cáo viên:
a) Có bằng tốt nghiệp từ đại học trở lên và phẩm chất, năng lực nghề nghiệp tốt;
b) Nắm vững Chương trình BDTX, có khả năng truyền đạt nội dung tài liệu BDTX phù hợp với đối tƣợng bồi dƣỡng;
c) Có kinh nghiệm trong công tác BDTX giáo viên, cán bộ quản lý (từ 03 năm trở lên); có tinh thần trách nhiệm, khả năng cộng tác với đồng nghiệp; có khả năng hướng dẫn, tư vấn giáo viên, cán bộ quản lý tự học; nắm vững quy trình tổ chức, nội dung, kỹ thuật, phương pháp, hình thức đánh giá kết quả BDTX theo quy định;
d) Có trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản theo quy định tại Thông tƣ số 03/2014/TT-BTTTT ngày 11 tháng 3 năm 2014 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định Chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin; có khả năng xây dựng và phát triển học liệu số để bồi dƣỡng giáo viên, cán bộ quản lý.
Trách nhiệm của báo cáo viên BDTX: Thực hiện nhiệm vụ theo phân công của cơ quan chủ quản, cơ sở thực hiện nhiệm vụ BDTX, theo chế độ thỉnh giảng hoặc hợp đồng lao động (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2019).
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị: đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình bồi dƣỡng đội ngũ Cán bộ Quản lý bậc học Mầm non và dự kiến nhu cầu vốn đầu tƣ của các giai đoạn 2021 – 2015 và giai đoạn 2025-2030.
Một trong những biện pháp để chuẩn bị cơ sở vật chất, trang thiết bị cho hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ Cán bộ Quản lý bậc học Mầm non cần phải đánh giá đƣợc thực trạng cơ sở vật chất hiện có của các đơn vị cùng tham gia hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ CBQL bậc học Mầm non. Trên cơ sở đó, kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền tạo điều kiện về kinh phí đầu tƣ xây mới, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp về cơ sở vật chất với mục tiêu nâng cao chất lƣợng cho hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ CBQL bậc học MN theo hướng chuẩn hóa.
- Chế độ chính sách
Nhà trường thực hiện chế độ chính sách cho CBQL tham gia các lớp bồi dưỡng, các chuyên đề do Sở Giáo dục, Phòng Giáo dục tại địa phương tổ chức.
1.2.6. Đánh giá kết quả bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non Thông tƣ Số: 19/2019/TT-BGDĐT ban hành ngày 12 tháng 11 năm 2019 Ban hành quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và giáo viên trung tâm giáo dục thường xuyên quy định đánh giá kết quả bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non như sau:
Đánh giá việc vận dụng kiến thức bồi dƣỡng vào thực tiễn quản lý cơ sở giáo dục mầm non. Đánh giá thông qua hệ thống câu hỏi trắc nghiệm (đối với các nội dung lý thuyết), bài tập nghiên cứu, bài thu hoạch (đối với nội dung thực hành) đảm bảo đáp ứng yêu cầu về mục tiêu, yêu cầu cần đạt và nội dung Chương trình bồi dưỡng. Bài kiểm tra lý thuyết, thực hành chấm theo thang điểm 10 và đạt yêu cầu khi đạt điểm từ 5 điểm trở lên. Xếp loại kết quả nhƣ sau:
a) Hoàn thành kế hoạch bồi dƣỡng: cán bộ quản lý đƣợc xếp loại hoàn thành kế hoạch bồi dƣỡng khi thực hiện đầy đủ các quy định của khóa bồi dƣỡng; hoàn thành đủ các bài kiểm tra với kết quả đạt yêu cầu trở lên;
b) Không hoàn thành kế hoạch bồi dƣỡng: cán bộ quản lý không đáp ứng đƣợc các yêu cầu theo qui định.
Cán bộ quản lý đƣợc xếp loại hoàn thành kế hoạch bồi dƣỡng thì đƣợc cấp chứng chỉ hoàn thành kế hoạch bồi dưỡng. Kết quả đánh giá bồi dưỡng được lưu vào