1.3.1. Tầm quan trọng của quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL trường mầm non là tác động có mục đích của hiệu trưởng nhà trường đối với quá trình bổ sung, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ quản lý thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm để hoạt động bồi dƣỡng CBQL đạt đƣợc mục tiêu đề ra.
Đối với quản lý hoạt động bồi dƣỡng CBQL, lập kế hoạch có tác dụng định hướng phát triển và phối hợp các lực lượng để thực hiện hiệu quả hoạt động bồi dưỡng CBQL của đơn vị; tạo điều kiện cho người QL giám sát, kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh việc thực hiện hoạt động bồi dưỡng phân cấp. Có kế hoạch sẽ giúp người quản lý có nhiều ý tưởng đổi mới công tác quản lý và quản lý tốt sự thay đổi trong nhà trường, đồng thời xây dựng nhà trường phát triển theo chuẩn. Tổ chức hoạt động bồi dƣỡng CBQL chính là việc điều hành, phối hợp các cá nhân, bộ phận triển khai hoạt động bồi dƣỡng CBQL phát huy trách nhiệm cá nhân trong tiến trình hoạt động; tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL.
Sau khi lập kế hoạch và sắp xếp tổ chức, chỉ đạo giúp cho hoạt động bồi dƣỡng CBQL đƣợc thực hiện theo kế hoạch, đảm bảo mục tiêu đã đề ra. Kiểm tra là chức năng xuyên suốt quá trình quản lý. Trong quản lý hoạt động bồi dƣỡng CBQL, kiểm tra giúp cho CBQL xây dựng đƣợc các tiêu chuẩn cụ thể để đánh giá đƣợc hiệu quả việc thực hiện, từ đó, kịp thời điều chỉnh các sai lệch nhằm làm cho hoạt động bồi dƣỡng CBQL đạt mục tiêu đã định.
1.3.2. Nội dung quản lí hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
1.3.2.1. Lập kế hoạch hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Lập kế hoạch là một chức năng cơ bản của quản lý, trong đó phải xác định những vấn đề nhƣ nhận định và phân tích tình hình, bối cảnh; dự báo các khả năng; lựa
chọn và xác định các mục tiêu, mục đích và hoạch định con đường, cách thức biện pháp để đạt được mục tiêu, mục đích của quá trình. Trong mỗi kế hoạch thường bao gồm các nội dung nhƣ xác định hình thành mục tiêu, xác định và đảm bảo về các điều kiện, nguồn lực của tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu và cuối cùng là quyết định xem hoạt động nào là cần thiết để đạt đƣợc mục tiêu đặt ra (Trần Kiểm, 2013).
Lập kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ CBQL theo chuẩn hiệu trưởng bao gồm các nội dung công việc sau:
- Khảo sát, phân tích thực trạng về hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ CBQL. Từ đó xác định khó khăn, thuận lợi và dự báo đƣợc kết quả sau khi bồi dƣỡng;
- Xác định nhu cầu bồi dƣỡng của đội ngũ CBQL;
- Xác định mục tiêu quản lý hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ CBQL nhằm nâng cao phẩm chất đạo đức nghề nghiêp, năng lực quản trị nhà trường…
- Xác định nội dung bồi dưỡng và các bước hay công đoạn thực hiện quản lý hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ CBQL;
- Xác định địa điểm, không gian thực hiện kế hoạch bồi dƣỡng đội ngũ CBQL;
- Xác định phương thức, cách thức tiến hành hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL phù hợp với tình hình thực tế, nhu cầu vị trí việc làm và tuỳ vào từng chủ thể, đối tƣợng thực hiện;
- Xác định các nguồn lực cho hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ CBQL bao gồm: nguồn nhân lực, tài lực, vật lực và phương thức, phương pháp làm việc.
1.3.2.2. Tổ chức hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non Tổ chức là chức năng quan trọng. Mục tiêu của chức năng tổ chức là tạo nên môi trường nội bộ thuận lợi cho cá nhân, bộ phận phát huy được năng lực và nhiệt tình của mình nhằm đạt mục tiêu chung của tổ chức. Đó là quá trình hiện thực hóa các mục tiêu của tổ chức, góp phần tạo ra sức mạnh mới cho tổ chức. (Nguyễn Thị Tuyết Hạnh và cs, 2015).
Tổ chức hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL Trường Mầm non gắn liền với đổi mới chương trình giáo dục, yêu cầu về Chuẩn hiệu trưởng. Yêu cầu thực hiện chuẩn hóa hiệu trưởng đòi hỏi đảm bảo năm tiêu chuẩn: Phẩm chất nghề nghiệp; năng lực quản trị nhà trường; xây dựng môi trường giáo dục; phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội; sử dụng ngoại ngữ ( hoặc tiếng dân tộc) và công nghệ thông tin. Do đó, ngoài việc tổ chức, tạo điều kiện thực hiện năm tiêu chuẩn trên, đòi hỏi
lãnh đạo của phòng GD và Sở GD của Tỉnh đảm bảo phát triển cả năng lực kết nối, phối hợp giữa CBQL và các đối tượng liên quan trong mối quan hệ tương tác lẫn nhau.
Tổ chức hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CBQL Trường Mầm non bao gồm các nội dung:
- Triển khai kế hoạch bồi dƣỡng đội ngũ CBQL;
- Cử CBQL tham gia các lớp bồi dƣỡng do Sở Giáo dục, Phòng Giáo dục tổ chức;
- Phân công, sắp xếp CBQL tham gia lớp bồi dƣỡng theo kế hoạch;
- Tổ chức cho CBQL giao lưu, học hỏi kiến thức và kinh nghiệm quản lý;
- Tổ chức cho CBQL tự học, tự bồi dƣỡng theo tiến độ đã đƣa ra trong kế hoạch của Trường, của tổ chuyên môn và của cá nhân;
- Tạo điều kiện về thời gian cũng nhƣ các điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật, cung cấp tài liệu chuyên môn; cơ chế đãi ngộ và môi trường sư phạm để kích thích CBQL tự học, tự nghiên cứu nâng cao trình độ.
- Phối hợp với các lực lƣợng trong hoạt động đào tạo, bồi dƣỡng.
1.3.2.3. Chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non Từ nhu cầu bồi dƣỡng thực tiễn, đòi hỏi hoạt động bồi dƣỡng cần đƣợc phát triển trên cơ sở năng lực của cán bộ quản lí các trường MN theo chuẩn, phát triển được năng lực lãnh đạo và quản lí trường học của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó chuyên môn.
Theo Quyết định số 382/QĐ-BGD&ĐT ngày 20/1/2012 v/v Ban hành các chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lí giáo dục. Yêu cầu xây dựng hoạt động bồi dƣỡng quản lí phải đảm bảo các nguyên tắc:
- Tính pháp lí: Đảm bảo đáp ứng các qui định về nhiệm vụ nhà trường và nhiệm vụ hiệu trưởng, hiệu phó, được qui định tại Điều lệ trường mầm non, chuẩn hiệu trưởng, hiệu phó các trường MN.
- Tính thực tiễn: Chương trình mang tính ứng dụng, phù hợp với thực tiễn, bảo đảm những vấn đề lý luận nền tảng chung về quản lý giáo dục và những kỹ năng quản lý các lĩnh vực hoạt động cụ thể trong trường MN.
Cán bộ quản lý mầm non cần đƣợc bồi dƣỡng những nội dung phù hợp, dựa trên nhu cầu đòi hỏi thực tế đổi mới tư duy, đổi mới quản lý nhà trường phù hợp từng địa phương. Tập trung những vấn đề cấp bách nhất về lãnh đạo và quản lí trường MN nhằm tạo động lực thay đổi GDMN phát triển theo hướng chất lượng, hiệu quả, đáp
ứng nhu cầu phát triển nguồn lực cho sự nghiệp CNH, HĐH.
- Tính kế thừa: Tham khảo và kế thừa một số nội dung, chương trình ban hành.
- Tính linh hoạt: Xây dựng khung chương trình mở, chú trọng đến phương thức bồi dưỡng đa dạng. Xây dựng các chương trình module tương đối độc lập, chú ý tính liên hoàn của hoạt động bồi dƣỡng.
- Tính phù hợp: Chú ý đến năng lực nền tảng chung và năng lực tác nghiệp cụ thể cho cán bộ quản lí trường MN.
- Hoạt động bồi dƣỡng cần đảm bảo những yêu cầu trên là căn bản, nhƣng để quyết định chất lƣợng hoạt động có tính khả thi hay không thì phải căn cứ vào nội dung cần học, cần bồi dưỡng và cụ thể hóa thời lượng cần thiết cho mỗi chương trình bồi dƣỡng theo kế hoạch.
Các công việc cần thực hiện của nhà quản lý trong chỉ đạo hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ CBQL gồm:
- Đôn đốc nhắc nhở CBQL tham gia bồi dƣỡng và tự bồi dƣỡng đáp ứng yêu cầu đề ra;
- Căn cứ vào điều kiện tài chính, tình hình cơ sở vật chất của nhà trường, quan tâm đến đối tượng và nhu cầu cần bồi dưỡng của CBQL, nhất là tổ trưởng, tổ phó;
- Ban hành các quyết định phân công nhiệm vụ; sắp xếp nhân sự thực hiện các chương trình, nội dung bồi dưỡng cho đội ngũ CBQL;
- Giám sát, thúc đẩy, điều chỉnh việc thực hiện kế hoạch bồi dƣỡng đã đề ra;
- Động viên, hỗ trợ CBQL trong việc thực hiện hoạt động bồi dƣỡng, tự bồi dƣỡng;
- Thực hiện chế độ chính sách cho CBQL khi tham gia các lớp bồi dƣỡng.
1.3.2.4. iểm tra hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non
Kiểm tra là một chức năng có liên quan đến mọi cấp để đánh giá đúng kết quả hoạt động của tổ chức, đo lường kết quả thực hiện mục tiêu, phát hiện ra các sai lệch có thể nảy sinh ra trong quá trình hoạt động của tổ chức để kịp thời điều chỉnh đƣa tổ chức đạt kết quả mong muốn. Do đó, kiểm tra chính là tai mắt của nhà, kiểm tra giúp nhà điều hành tốt bộ máy, giúp họ có đủ thông tin để đưa ra dự báo trong tương lai,...
Vì vậy cần được tiến hành thường xuyên và có nhiều hình thức để thu thập được những thông tin khách quan nhất về tổ chức để các quyết định phù hợp nhất (Trần Kiểm, 2013).
Hoạt động kiểm tra đánh giá là hoạt động quan trọng. Hiệu trưởng nhà trường cần thực hiện các nội dung công việc sau:
- Xác định mục đích, đối tƣợng kiểm tra. Thông qua kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ CBQL nhằm giúp từng CBQL thấy đƣợc các mức độ đạt hoặc chƣa đạt và có giải pháp thực hiện nghiêm túc, rõ ràng hơn trong việc xác định số lƣợng, năng suất, hiệu quả và chất lƣợng hoàn thành nhiệm vụ đƣợc giao.
- Xác định phương pháp, hình thức kiểm tra, đánh giá;
- Xác định tiêu chí kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dƣỡng. Đối tƣợng tham gia đào tạo, bồi dƣỡng có tích cực tham gia hoạt động đào tạo, bồi dƣỡng không; làm bài tự luận hoặc trắc nghiệm để đánh giá kiến thức thu đƣợc sau khóa học… Đặc biệt là, tinh thần, thái độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ của CBQL từ cấp trường đến các bộ phận trong nhà trường.
- Kiểm tra các điều kiện bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non;
- Sơ kết, tổng kết hoạt động bồi dưỡng; Khen thưởng hoặc chế tài đối với đối tƣợng tham gia đào tạo….