KỸ THUẬT THAY BĂNG – RỬA VẾT THƯƠNG
II. THỞ OXY QUA MŨI VÀ ỐNG MKQ
MỤC TIÊU HỌC TẬP:
1. Chuẩn bị được dụng cụ
2. Thực hiện được kỹ thuật thở oxy qua mũi và ống MKQ NỘI DUNG:
1. Chỉ định:
Thiếu oxy do nguyên nhân sau:
-Các chướng ngại ở đường hô hấp: đờm dãi, dị vật, co thắt, phù nề.
- Hạn chế hoạt động của lồng ngực: liệt cơ hô hấp do tổn thương thần kinh, vẹo cột sống, chấn thương lồng ngực gây ra gãy xương sườn, tràn khí, tràn dịch màng phổi.
- Suy giảm chức năng của hệ thần kinh tham gia vào quá trình hô hấp: viêm não, chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não.
- Các bệnh gây cản trở sự khuếch tán của khí trong phổi: viêm phổi, phù phổi cấp, khí phế thủng, viêm phế quản phổi.
- Các bệnh làm rối loạn quá trình vận chuyển oxy máu và tuần hoàn: thiếu máu, suy tim, bệnh tim bẩm sinh.
2. Các triệu chứng chính của tình trạng thiếu oxy:
Điều Dưỡng Cơ Bản
26
- Mạch nhanh.
- Thở nhanh, nông, khó thở.
- Bồn chồn, chóng mặt.
- Cánh mũi phập phồng.
- Co kéo khoảng gian sườn và hõm ức.
- Xanh tím.
3. Nguyên tắc khi tiến hành liệu pháp oxy:
- Sử dụng đúng liều lượng, đúng phương pháp - Phòng tránh nhiễm khuẩn
- Phòng tránh khô đường hô hấp - Nguyên tắc về an toàn
4. Dụng cụ cung cấp oxy:
Oxỵ được cung cấp bằng hai hệ thống: hệ thống vận chuyển được như bình đựng, túi đựng và hệ thống kín ở trong tường.
Oxy được cung cấp từ bình đựng hoặc hệ thống tường là oxy khô
Dụng cụ cung cấp oxy bao gồm ống thông mũi, canun mũi, mặt nạ, lều oxy, ống chữ T hoặc vòng cổ.
4.1.Ống thông mũi:
Tốc độ bình thường của dòng oxy qua ống mũi là từ 1 đến 6 lít/ phút Fi02 từ 24% đến 44%.
Ưu điểm: dễ sử dụng, rẻ tiền, chỉ dùng 1 lần.
Nhược điểm: gây ra tình trạng khó chịu cho người bệnh khi dùng, có thể dính vào hốc mũi và làm khô miệng hầu.
4.2. Canun:
Bao gồm một cái ống dài với hai nhánh cong mà cố định vào trong hai lỗ mũi
Điều Dưỡng Cơ Bản
27
Trừ khi đường mũi bị nghẽn còn không thì canun sẽ cung cấp đủ oxy, ngay cả đối với những người mà thở chủ yếu bằng miệng.
Nó cung cấp nồng độ oxy tương đối thấp (24 - 44%) ở thể tích 2 - 6 lít/phút Khi thể tích oxy trên 6 lít/ phút, người bệnh có khuynh hướng nuốt không khí vàniêm mạc hầu dễ bị kích thích, hiệu số oxy thở vào không tăng.
4.3.Mặt nạ ( mask):
Hầu hết mặt nạ được làm bằng plastic dẻo
Có vài lỗ ở bên của mặt nạ để cho phép sự thoát ra của CO2 Liều oxy tối thiểu là 5 lít/ phút
Một số mặt nạ có túi chứa, nó cung cấp nồng độ oxy cao hơn cho người bệnh,phần còn lại của khí thở sẽ được đi vào túi.
Những loại mặt nạ được dùng trên thị trường:
Mặt nạ đơn giản:cung cấp nồng độ oxy từ 40 - 60% tương ứng thể tích 5 – 81ít/phút.
Mặt nạ thở vào lại một phần:cung cấp oxy 44 - 80% với thể tích 6 - 101ít/phút.
Mặt nạ không thở vào lại: là mask có túi dự trữ và có valve một chiều ngăn khí thở ra quay lại túi dự trữ chứa khí tươi. Mask còn có valve bên cạnh ngăn khí phòng đi vào mask. Dụng cụ không thở lại cho phép hít oxy 100%.
Mặt nạ Venturi:được sử dụng khi cần cung cấp cho người bệnh lượng oxy có nồng độ thấp và chính xác. Mặt nạ này có thể cung cấp oxy cho người bệnh với nồng độ thay đổi từ 24 - 50%.
Lều oxy:lều có thể dùng để thay thế mặt nạ khi người bệnh không thể dùng mặt nạ được. Khi dùng lều để cung cấp oxy, nồng độ oxy thay đổi, vì vậy nó thường
Điều Dưỡng Cơ Bản
28
được sử dụng để nối với hệ thống Venturi. Lều cung cấp nồng độ oxy khác nhau (ví dụ: 30- 50% oxy ở thể tích 4 -8 lít/phút).
Chỉ định: được áp dụng cho trẻ em hoặc những bệnh nhân không chịu đựng được với ống thông mũi hay mặt nạ.
Ống chữ T hoặc vòng cổ trong thông khí nhân tạo:
Ống chữ T là một thiết bị hình chữ T có một nhánh nối nguồn cung cấp oxy với đường thông khí nhân tạo.
Vòng cổ trong mở thông khí quản là một loại thiết bị có mặt cong với quai có thể điều chỉnh cho phù hợp vối cổ người bệnh. Có hai lỗ: một lỗ luôn luôn mở ở phía người bệnh để thoát khí và một lỗ nối với nguồn oxy.
Chỉ định: người bệnh có ống nội khí quản hoặc đã mở khí quản, hổ trợ cai máy thở, hoặc đã cai máy thở nhưng không thể rút NKQ được.