- Việc sử dụng các dự án học tập tiết kiệm được nhiều thời gian, công sức tìm hiểu tài liệu của giáo viên trong việc tiếp cận phương pháp giảng dạy mới theo chuẩn năng lực của người học theo chủ chương đổi mới giáo dục của nước ta hiện nay.
- Tiết kiệm chi phí mua tài liệu, sưu tầm tài liệu cho giáo viên.
- Kết hợp với việc sử dụng các phương pháp dạy học khác một cách linh hoạt và các chuyên đề lí thuyết, bài tập môn học đã đóng góp một phần đáng kể vào kết quả học tập của các em học sinh; phát triển năng lực học tập của học sinh.
- Qua sản phẩm dự án cho thấy năng lực chủ động tìm hiểu, lựa chọn, nghiên cứu và làm chủ kiến thức của học sinh rất tốt. Các gia đình sẽ tiết kiệm một phần đáng kể kinh phí để học sinh đến các trung giáo dục kĩ năng sống (Theo chính sự đánh giá của học sinh, khi áp dụng phương pháp DHDA vào việc dạy học bộ môn Sinh học)
- Mỗi dự án học sinh tham gia và hoàn thành thì giá trị kinh tế mà nó mang lại là rất đáng kể:
+ Giá trị tương đương với những pano, áp pic, khẩu hiệu tuyên truyền:
Khoảng 1 triệu đồng/cái x số lớp học sinh tham gia dự án. Cụ thể : Các khối 9 của 7 trường đã có học sinh tham gia dự án
Số tiền tiết kiệm làm pano, áp pic là: 20 lớp x 1 triệu = 20 triệu đồng + Giá trị tương đương với nhiều cuộc tổ chức vận động, tuyên truyền của các đoàn thể, các cấp chính quyền (Mỗi thôn tổ chức cuộc vận động chi phí 2 - 5 triệu đồng).
Chi phí tiết kiệm cho các cuộc vận động, tuyên truyền là:
7 xã, mỗi xã trung bình có 10 thôn là 70 thôn: 70 x 2 triệu = 140 triệu + Có thể dùng kết quả điều tra của học sinh phục vụ công tác điều tra xã hội của các ban ngành, đoàn thể nhằm giảm bớt chi phí đi điều tra
Trong dự án này có sự tham gia của hơn 500 học sinh các trường THCS khác nhau trong tỉnh nên giá trị kinh tế mà dự án đem lại là không hề nhỏ.
Dự án tiết kiệm cho 500 phụ huynh chi trả cho các khoá học kĩ năng sống cho con mình là ( Mỗi khoá học 1 – 2 triệu) : 500 x 2 triệu = 1 tỷ đồng
2. Hiệu quả về mặt xã hội
Sau khi áp dụng các dự án học tập vào giảng dạy chúng tôi đã thu được một số hiệu quả sau:
a. Giá trị làm lợi cho môi trường:
Dự án đã góp phần không nhỏ tạo ra những chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của HS trong bảo vệ môi trường sống. HS biết được môi trường sống gắn bó với chính mình, gia đình mình và bạn bè mình. Nhận biết được những tác động của con người làm biến đổi môi trường cũng như sự cần thiết phải khai thác, bảo vệ môi trường để phát triển bền vững. Từ đó, HS được hình thành và phát triển năng lực nhận biết những vấn đề về môi trường và những kỹ năng ứng xử, bảo vệ môi trường một cách thiết thực. Có ý thức bảo vệ môi trường và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường xung quanh phù hợp với lứa tuổi.
Thực tế, trong các nhà trường qua việc triển khai đồng bộ công tác giáo dục môi trường trong cả chương trình chính khoá và chương trình ngoại khoá.
Tích hợp, lồng ghép giáo dục môi trường vào các môn học trong chương trình,
cùng với tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp, chúng tôi đã nhận thấy sự chuyển biến rất rõ về ý thức của học sinh biểu hiện qua các hành vi như:
+ Học sinh biết vệ sinh cá nhân sạch sẽ.
+ Ở nhà, các em đã biết dọn dẹp nhà cửa gọn gàng.
+ Biết giữ vệ sinh trường, lớp tốt.
+ Tích cực trong việc tham gia bảo vệ và chăm sóc cây xanh tại trường.
+ Có ý thức giữ gìn nhà vệ sinh chung.
+ Tất cả các bồn hoa trong sân trường đều được trồng hoa và chăm sóc tốt.
Các bộ phận và học sinh các lớp theo dõi, trực vệ sinh sân trường hằng ngày.
Với ý thức giữ vệ sinh chung của mỗi cá nhân học sinh, sân trường và lớp học lúc nào cũng luôn sạch sẽ.
b. Giá trị làm lợi khác:
- Không khí lớp học: Khi GV đưa ra dự án và yêu cầu các nhóm thảo luận để hoàn thành mục tiêu bài học thì các em rất sôi nổi và hào hứng tranh luận, nêu ý kiến để hoàn thiện dự án; rất tích cực, hào hứng tham gia dự án, mạnh dạn, nhiệt tình đi điều tra; thảo luận, tranh biện để rút ra kết luận của nhóm mình, đồng thời mạnh dạn trình bày kết quả, hồi hộp chờ đợi sự đánh giá của giáo viên. Đặc biệt các em đều thấy rất hứng thú với việc mở rộng kiến thức thực tế; thấy yêu môn Sinh học hơn vì nó thiết thực với cuộc sống hơn… Mỗi tiết học qua đi thật nhẹ nhàng, thoải mái nhưng vẫn hiệu quả với cả thầy và trò.
- Về kiến thức: kết quả dự án thể hiện học sinh không chỉ nắm bắt được những nội dung kiến thức mà còn hiểu rộng hơn, sâu hơn nhiều vấn đề. Tự phát hiện và giải quyết các vấn đề trong nội dung kiến thức.
- Kĩ năng sống của các em được nâng cao rõ rệt: Kĩ năng làm việc nhóm;
kĩ năng giao tiếp; kĩ năng thuyết trình, kĩ năng tổ chức sự kiện, kĩ năng xử lí tình huống, số liệu… Đặc biệt, với những kiến thức được cung cấp theo phương pháp dạy học mới, học sinh sẽ dễ dàng áp dụng những gì từ nội dung bài học vào trong thực tiễn cuộc sống, làm thay đổi khá nhiều những nhận thức, tư tưởng, tình cảm, thái độ của các em với mong muốn làm cuộc sống này trở nên tốt đẹp, nhân văn hơn.
- Việc áp dụng đề tài trên trong quá trình giảng dạy tạo cho học sinh tư duy sáng tạo, khả năng suy luận logic để quá trình học tập đạt kết quả cao, đồng thời rèn luyện, phát triển cho học sinh phương pháp học tập và phương phương pháp nghiên cứu trong tương lai.
PHIẾU ĐIỀU TRA TÌNH HÌNH HỌC TẬP CỦA HỌC SINH (Sau khi áp dụng PPDH theo dự án)
Họ và tên HS: ……….
Lớp: ………
Trường: ……….
Quận (Huyện)……… Tỉnh (Thành phố): ……….
(HS có thể không cung cấp các thông tin trên)
Em hãy cho biết ý kiến của mình qua các câu hỏi sau:
Câu 1: Mong muốn của em khi học tập môn Sinh học và kết quả đạt được khi kết thúc giờ học:
Mong muốn của học sinh Kết quả
Hài lòng Không hài lòng Phát triển năng lực hợp tác.
Phát triển năng lực sử dụng công nghệ thông tin.
Phát triển năng lực giao tiếp.
Phát triển năng lực thu thập và xử lý thông tin.
Phát triển năng lực giải quyết vấn đề.
Phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu.
Ý kiến khác: ………
……….
....………
…...………
……...………
………...………
Câu 2: Cảm xúc của em trong giờ học môn Sinh học (Đánh × vào ô trống hoặc ghi ý kiến khác của em)
Giờ học lôi cuốn, hấp dẫn em
Em được học tập tích cực, hiểu bài sâu sắc
Giờ học tẻ nhạt
Ý kiến khác: ………
……….
....………
…...………
……...………
………...………
Kết quả điều tra được chúng tôi thống kê, phân tích trong bảng sau:
Bảng 1: Mong muốn của em khi học tập môn Sinh học và kết quả đạt được khi kết thúc giờ học:
Mong muốn của học sinh Kết quả
Hài lòng (%) Không hài lòng (%)
Phát triển năng lực hợp tác. 70 30
Phát triển năng lực sử dụng công nghệ thông tin.
80 20
Phát triển năng lực giao tiếp. 80 20
Phát triển năng lực thu thập và xử lý thông tin.
72 28
Phát triển năng lực giải quyết vấn đề. 70 30 Phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu. 70 30
Bảng 2: Cảm xúc của em trong giờ học môn Sinh học
Cảm xúc Đồng ý (%) Không đồng ý (%)
Giờ học lôi cuốn, hấp dẫn em
70 30
Em được học tập tích cực, hiểu bài sâu sắc
70 30
Như vậy, chúng tôi nhận thấy dù chỉ thực hiện trong một thời gian ngắn nhưng các dự án đã góp phần tích cực trong việc phát triển các năng lực học tập tích cực của học sinh, nhiều HS đã cảm thấy hiểu bài hơn, giờ học hấp dẫn hơn và yêu thích hơn bộ môn Sinh học. Với những kết quả thu được, chúng tôi mạnh dạn viết lại những kinh nghiệm của bản thân mong được chia sẻ với đồng nghiệp, đồng thời góp phần nhỏ bé của mình vào xu hướng chung đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng dạy học ở các trường phổ thông.
Tuy nhiên, do thời gian có hạn, kinh nghiệm của bản thân còn hạn chế, chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong các cấp lãnh đạo, thầy cô và bạn bè đồng nghiệp góp ý để chúng tôi có thể nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học của mình.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!
3. KHẢ NĂNG ÁP DỤNG VÀ PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Sáng kiến đã được áp dụng tại trường THCS trong huyện Nghĩa Hưng gồm : THCS Hoàng Nam, THCS Nghĩa Hưng, THCS Nghĩa Minh, THCS Nghĩa Thái, THCS thị trấn Liễu Đề; và sáng kiến đã được áp dụng tại các trường thuộc huyện khác trong tỉnh như : THCS Mỹ Hà huyện Mỹ Lộc, THCS Trung Thành huyện Vụ Bản mang lại lợi ích thiết thực và hiệu quả kinh tế cao - Có giấy xác nhận kèm theo.
Ngoài ra Sáng kiến có thể áp dụng cho tất cả các trường học có trang bị máy tính, máy chiếu hoặc ti vi thông minh; đồng thời có số lượng học sinh trong lớp học không quá đông.
- Sáng kiến vận dụng dạy học theo dự án, xây dựng được dự án mẫu để giúp đồng nghiệp có thể vận dụng trong quá trình giảng dạy. Áp dụng làm tài liệu tham khảo cho giáo viên. Sáng kiến có thể áp dụng cho việc dạy học các chủ đề/ chuyên đề khác trong chương trình Sinh học THCS