Đọc kĩ, xác định
đúng yêu cầu đề bài. Lệnh đề Cách làm Kiểm tra lại
bài làm Nêu/Kể tên Gọi tên biện pháp NT được sử dụng trong văn bản.
Chỉ rõ/Xác định Gọi tên, chỉ rõ những từ ngữ thể hiện biện pháp tu từ có trong văn bản.
Ví dụ. Cho khổ thơ sau:
“Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu”
(Sang thu – Hữu Thỉnh) Nêu các biện pháp nghệ thuật/ Xác định các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong khổ thơ trên?
Kể tên/Nêu: Phép đối, nhân hóa Xác định:
- Phép đối, hình ảnh đối lập: Sông ….dềnh dàng/
Chim…vội vã.
- Nhân hóa: Sông - dềnh dàng; Chim - vội vã; đám mây - vắt nửa mình
Đọc kĩ, xác định đúng yêu cầu đề bài
Lệnh đề Cách làm Kiểm tra lại bài làm
Các Liệt kê hết các biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản
Một Chọn bất kì một biện pháp tu từ nào có trong văn bản.
Ví dụ. Cho khổ thơ sau:
“Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm cùng gió khơi.”
(Đoàn thuyền đánh cá - Huy Cận) Xác định các biện pháp tu từ/ một biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ trên?
Các biện pháp tu từ: So sánh: Mặt trời như hòn lửa
Nhân hóa: Sóng - cài then; đêm - sập cửa Một biện pháp tu từ:
So sánh: Mặt trời như hòn lửa hoặc phép nhân hóa: Sóng - cài then; đêm - sập cửa
Đọc kĩ, xác định đúng
yêu cầu đề bài. Lệnh đề Cách làm Kiểm
tra lại bài làm Nêu Trình bày ngắn gọn, xúc tích, đúng trọng tâm yêu cầu của đề bài
Phân tích Chỉ rõ tác dụng, nét đặc sắc, giá trị của biện pháp nghệ thuật đó trong văn bản.
Ví dụ. Cho đoạn thơ sau:
“Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẽ chung vui Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ...”
(Ngữ văn 9 Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015, tr143)
Nêu/Phân tích hiệu quả nghệ thuật của điệp từ nhóm trong đoạn thơ trên.
Nêu: Điệp từ " Nhóm" diễn tả những suy nghĩ sâu sắc về cuộc đời bà :
+ Bà là người nhóm lửa cũng là người giữ cho ngọn lửa luôn ấm nóng, tỏa sáng trong mỗi gia đình
+ Bà nhóm bếp lửa mỗi sớm mai là nhóm lên niềm yêu thương, niềm vui, niềm tin trong lòng người cháu
+ Từ việc nhóm bếp - bà đã khơi dậy tình yêu thương, sự sống, niềm tin cho cháu và cho mọi người
Phân tích: Điệp từ "nhóm" được điệp lại nhiều lần nằm ở đầu mỗi dòng thơ thể hiện niềm xúc động của nhà thơ đang dồn dập dâng trào. Không những vậy, điều đó còn thể hiện sức mạnh của ngọn lửa, tình yêu thương nồng nàn sâu đậm. Ngọn lửa đã khơi dậy những gì bình dị mà thiêng liêng nhất: “niềm tin dai dẳng” - niềm tin bền bỉ của bà vào bình yên, độc lập, hạnh phúc. Và nhất là "nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ". Bà đã khơi dậy trong lòng cháu một trời yêu thương, bà dựng xây cho cháu một khung trời tuổi thơ vẹn tròn ước mơ, hi vọng, bà là bà nhưng cũng là cha, là mẹ, là người bạn tâm tình cho cháu sự yêu thương, chăm sóc, bảo ban và chia sẻ. Với cháu, bà là tất cả quãng đời thơ bé.
II. NHẬN DIỆN KIỂU CÂU VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG
1. Phân loại câu theo cấu trúc ngữ pháp: câu đơn, câu ghép, câu đặc biệt...
2. Phân loại câu theo mục đích nói: Câu nghi vấn, câu trần thuật, câu cảm thán…
2. Các thành phần câu: chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ…
3. Biến đổi câu: câu rút gọn, câu bị động, tách thành câu riêng…
CÁC DẠNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP Xác định kiểu câu?...
Nhận xét về cách đặt câu?
Tác dụng của các kiểu câu?...
Viết đoạn văn có sử dụng các kiểu câu…?
VD: Viết một đoạn văn khoảng 12- 15 câu theo phép lập luận quy nạp làm rõ những phẩm chất của Kiều được thể hiện ở đoạn thơ trên. Trong đoạn văn có sử dụng câu bị động (gạch dưới câu bị động)