VỀ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
4.4. Thái độ của công chúng đối với khoa học và công nghệ
Về nhận định nghiên cứu khoa học có nhiều tác động tích cực hơn tác động tiêu cực thì phần lớn (81,63%) công chúng đồng ý, chỉ có 147 trên tổng số 3.266 người (4,5%) có ý kiến không đồng ý.
Đánh giá tác động về KH&CN lên các khía cạnh trong cuộc sống thu được kết quả là “y tế công cộng” được công chúng đánh giá cao nhất về tác động tích cực tới đời sống. Nhìn chung các ý kiến đều cho rằng, các vấn đề nêu ra đều có tác động tích cực tới các khía cạnh trong cuộc sống.
Đồng ý 82%
Không đồng ý 4%
Không rõ 14%
Hình 4.10. Đánh giá, nhận định về vai trò tích cực của KH&CN
0% 20% 40% 60% 80% 100%
Hòa bình thế giới Hưởng thụ cuộc sống Môi trường Điều kiện làm việc Y tế công cộng Chi phí sinh hoạt Mức sống
51.3 69.5
73.8 78.3
82.1 56.5
74.4
9.32
4.41 10.2 3.92 2.88 11.2
2.71
7.17
7.19 2.82 3.92
2.82 8.6
5.3
32.2 18.9
13.2 13.8 12.2 23.7
17.6
Tích cực Tiêu cực Không tác động Không rõ Hình 4.11. Đánh giá về tác động của KH&CN tới
các khía cạnh trong cuộc sống
Bảng 4.8. Nhận thức của công chúng và sự tham gia vào hoạt động KH&CN Sự tham gia của công chúng vào các chương trình KH&CN
Chương trình/Hoạt động
Có biết tới
Có tham gia
Thấy có hiệu quả Có Không Có Không Có Không Hội thi sáng tạo kỹ thuật
của thanh, thiếu niên 2.457 1.009 216 2.655 2.124 485 Giải thưởng sinh viên
nghiên cứu khoa học 2.247 1.198 166 2.677 2.057 492 Giải thưởng Quả cầu vàng 1.882 1.533 50 2.727 1.660 721 Giải thưởng Hồ Chí Minh
về KH&CN 2.044 1.392 85 2.707 1.856 555
Giải thưởng nhà nước về
KH&CN 2.186 1.243 101 2.687 1.946 514
Giải thưởng VIFOTEC 1.522 1.890 81 2.665 1.535 751 Trại hè sáng tạo 1.732 1.677 222 2.524 1.618 689 Tài liệu, phim, video clip
về KH&CN 2.672 766 432 2.422 2.228 377
Chợ công nghệ và thiết bị
(Techmart) 2.226 1200 595 2.253 1.959 548
Chương trình Robocon,
Sáng tạo Việt 2.892 541 128 2.740 2.355 309
Khác 110 334 18 442 143 228
Đánh giá về nhận định cần tăng cường đầu tư cho KH&CN, có tới 87,73% số người được hỏi cho rằng cần tăng cường đầu tư cho KH&CN, chỉ có 2% số người cho rằng không cần tăng cường đầu tư cho KH&CN.
Đánh giá về tính hấp dẫn của việc làm trong lĩnh vực KH&CN thì có tới hai phần ba số người được hỏi cho rằng việc làm trong lĩnh vực KH&CN khá hấp dẫn, chỉ có 11,11% số người cho là không hấp dẫn.
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Có Không Không rõ
87.73%
2.01%
10.26%
Hình 4.12. Nhận định cần tăng cường đầu tư cho KH&CN
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Có Không Không rõ
66.03%
11.21%
22.76%
Hình 4.13. Đánh giá về tính hấp dẫn của việc làm trong lĩnh vực KH&CN
Về cơ hội việc làm trong lĩnh vực KH&CN, theo kết quả điều tra thì phần lớn công chúng đều cho rằng các vấn đề KH&CN rất khó; gần 50%
người có câu trả lời cho rằng rất ít cơ hội việc làm trong lĩnh vực KH&CN, không phải tất cả việc làm đều cần đến kiến thức KH&CN và mức thu nhập trong lĩnh vực KH&CN không hấp dẫn; có tới 54,53% người được hỏi đều
đồng ý với ý kiến cho rằng công chúng tại Việt Nam thiếu nhận thức về KH&CN; 48,12% số người đồng ý cho rằng mức thu nhập trong lĩnh vực KH&CN không hấp dẫn, tỷ lệ này cao hơn tỷ lệ người “không đồng ý” và tỷ lệ người “không rõ”.
0% 20% 40% 60% 80% 100%
Có ít cơ hội việc làm trong lĩnh vực KH&CN Không phải tất cả việc làm đều cần kiến thức
KH&CN
Công chúng tại Việt Nam thiếu nhận thức về KH&CN
Các vấn đề khoa học rất khó Việc tiếp cận trong vấn đề dạy học về khoa
học là quá hàn lâm
Mức thu nhập trong lĩnh vực KH&CN không hấp dẫn
47.8 48.1 54.5
60.7 43.9
48.1
30.5 36.2
25.3 21.7 23.2
21.6
21.7 15.8 20.2
17.6 32.9
30.2
Đồng ý Không đồng ý Không rõ
Hình 4.14. Đánh giá về những vấn đề có liên quan tới cơ hội việc làm trong lĩnh vực KH&CN
Đánh giá về mức độ phổ biến của chính sách, quyết định liên quan tới KH&CN đối với các cá nhân trên cả nước thu được kết quả là: Hơn 50%
người có câu trả lời đều không biết đến “Nghị quyết số 20-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XI về phát triển KH&CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Có 47,59% số người có câu trả lời biết đến “Chiến lược Phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2011 - 2020”. 51,67% số người có câu trả lời biết tới
“Luật khoa học và công nghệ”. 48,26% số người có câu trả lời biết đến
“Luật chuyển giao công nghệ”. Riêng “Luật sở hữu trí tuệ” thì tỷ lệ người biết tới là cao nhất chiếm 66,12%.
0% 20% 40% 60% 80% 100%
Nghị quyết số 20-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI…
Chiến lược Phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2011 - 2020
Luật khoa học và công nghệ Luật chuyển giao công nghệ Luật sở hữu trí tuệ
46.24 47.59 51.67 48.26
66.12
53.76 52.41 48.33 51.74
33.88
Biết Không biết
Hình 4.15. Đánh giá về mức độ phổ biến của chính sách, quyết định liên quan tới KH&CN
Theo kết quả điều tra đánh giá vai trò của KH&CN đối với sản xuất và đời sống thì tỷ lệ cao nhất chiếm gần 90% người có câu trả lời đều đồng ý với ý kiến “KH&CN cải thiện chất lượng cuộc sống của chúng ta” và
“Chúng ta cần có kiến thức về khoa học để cuộc sống hàng ngày của chúng ta tốt đẹp hơn”. Tỷ lệ thấp nhất (dưới 35%) là câu trả lời đồng ý với ý kiến
“Sử dụng công nghệ tự động sẽ tăng cơ hội việc làm trong các nhà máy” và
“Chúng ta phụ thuộc quá nhiều vào khoa học”. Phần lớn các ý kiến còn lại trong phiếu điều tra đều nhận được tỷ lệ đồng ý khá cao, chiếm trên 70%.
Bảng 4.9. Đánh giá về vai trò của KH&CN đối với sản xuất và đời sống
Ý kiến
Tỷ lệ (%)
Đồng ý Không đồng ý Không rõ KH&CN cải thiện chất lượng
cuộc sống của chúng ta
88,03 2,32 9,66
Chất lượng giáo dục khoa học ở trường chưa đạt yêu cầu
72,25 10,23 17,52
Sử dụng công nghệ tự động sẽ tăng cơ hội việc làm trong các nhà máy
34,53 43,30 22,17
Ý kiến
Tỷ lệ (%)
Đồng ý Không đồng ý Không rõ Chúng ta phụ thuộc quá nhiều vào khoa
học
29,68 45,05 25,26
Nghiên cứu khoa học làm tăng kiến thức mặc dù nó không mang lại lợi ích ngay lập tức
71,83 9,25 18,92
Mặc dù nghiên cứu trên động vật có thể đau đớn đối với chúng, nhưng cần phải được tiến hành vì lợi ích con người
67,95 10,80 21,26
Chính phủ cần cung cấp kinh phí nhiều hơn nữa cho nghiên cứu KH&CN
77,09 4,59 18,32
Doanh nghiệp cần chi nhiều hơn nữa cho nghiên cứu KH&CN
76,95 4,03 19,03
Chúng ta cần có kiến thức về khoa học để cuộc sống hàng ngày của chúng ta tốt đẹp hơn
80,21 5,50 14,29
Khoa học làm cho lối sống của chúng ta thay đổi quá nhanh
57,89 20,70 21,41
Các nhà khoa học đang nỗ lực làm cho cuộc sống của chúng ta thoải mái hơn
72,01 6,92 21,07
Công việc hàng ngày của chúng ta sẽ hiệu quả hơn khi áp dụng KH&CN
82,51 3,70 13,79
Những khám phá mới sẽ giúp chúng ta giải quyết những tác động tiêu cực của KH&CN
67,12 6,38 26,50
KH&CN rất quan trọng đối với sự phát triển của đất nước
87,90 1,76 10,35
Chương 5