Chương 2:LIÊN HỆ THỰC TIỄN CHẾ ĐỘ TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ VÀ KIẾN THỨC CỦA NGƯỜI BỆNH TĂNG HUYẾT ÁP ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN C THÁI NGUYÊN
2.2. Liên hệ thực tiễn
2.2.3. Mô tả từng loại tuân thủ điều trị tăng huyết áp
Bảng 2. 2: Thực trạng tuân thủ điều trị thuốc của ĐTNC
Nội dung Tần số
(N = 210)
Tỷ lệ (%) Trong thời gian điều trị thỉnh
thoảng có quên uống thuốc hạ HA
Có 41 19,5
Không 169 80,5
Quên uống thuốc hạ HA trong tuần qua
Có 52 24,8
Không 158 75,2
Tự ý ngừng thuốc hạ HA khi cảm thấy khó chịu
Có 101 48,1
Không 109 51,9
Quên mang theo thuốc hạ HA khi xa nhà
Có 129 61,4
Không 81 38,6
Quên uống thuốc hạ HA ngày hôm qua
Có 20 9,5
Không 190 90,5
Tự ý ngừng thuốc khi cảm thấy HA được kiểm soát
Có 88 41,9
Không 122 58,1
Cảm thấy phiền toái khi ngày nào cũng phải uống thuốc hạ HA
Có 141 67,1
Không 69 32,9
Cảm thấy khó khăn khi phải nhớ uống các loại thuốc hạ HA hàng ngày
Có 110 52,4
Không 100 47,6
Tuân thủ điều trị thuốc hạ HA được đánh giá theo thang đo của Donald và cộng sự (2012) [24]. Điều trị THA là bệnh nhân cần phải tuân thủ uống thuốc liên tục, đều đặn theo đúng hướng dẫn của bác sỹ, không được tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều lượng thuốc, thì mới kiểm soát được HA và phòng được các biến chứng nguy cơ tim mạch. Tuy nhiên, trong thời gian điều trị tại bệnh viện BN không quên
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
22
uống thuốc hạ HA 80,5%; không quên uống thuốc hạ HA trong tuần qua 75,2%;
không tự ý ngừng thuốc hạ HA khi thấy khó chịu 51,9%; Khoảng 1/3 BN (32,9%) cho rằng không cảm thấy phiền toái vì ngày nào cũng phải uống thuốc hạ HA, gần một nửa 47,6% bệnh nhân cảm thấy không khó khăn khi phải nhớ uống tất cả các loại thuốc hạ HA hàng ngày.
Bệnh nhân không tuân thủ điều trị với những lý do, thỉnh thoảng quên uống thuốc hạ HA, cảm thấy khó chịu khi uống thuốc; quên không mang thuốc khi xa nhà, một số BN đã cho biết việc tuân thủ uống thuốc hạ HA hàng ngày và liên tục theo hướng dẫn của BS là rất khó thực hiện đúng, do nguyên nhân khách quan và chủ quan 2.2.3.2. Mô tả tuân thủ thay đổi lối sống
Bảng 2. 3: Thực trạng tuân thủ chế độ ăn uống
Nội dung Tần số
(N = 210)
Tỷ lệ (%)
Chế độ ăn uống
Giảm ăn mặn 103 49,0
Ăn hạn chế mỡ động vật, chất
béo 114 54,3
Ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi 118 56,2 Hạn chế ăn uống chất kích thích 99 47,1
Vẫn ăn uống bình thường 46 21,9
Chế độ sử dụng muối
Ăn nhạt hơn trước (< 6 gam
muối/ngày) 102 48,6
Ăn bình thường như trước 88 41,9
Vẫn ăn mặn 20 9,5
Hút thuốc
Chưa bao giờ hút 128 61,0
Có hút nhưng hiện tại đã dừng 34 16,2
Trong tuần qua còn hút 48 22,9
Uống rượu/bia thường xuyên
Có 68 32,4
Không 142 67,6
Trong điều trị tăng huyết áp bệnh nhân cần phải thực hiện chế độ ăn uống trong quá trình điều trị như là ăn giảm mặn, ăn ít chất béo, hạn chế ăn mỡ động vật,
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
23
hạn chế uống chất kích thích. Tuy nhiên, chỉ có rất ít bệnh nhân thực hiện đúng tất cả chế độ ăn uống trên và có tới 21,9% vẫn ăn uống bình thường. Có 48,6% bệnh nhân thực hiện ăn nhạt < 6 gam muối/ngày. Tỷ lệ bệnh nhân không hút thuốc 61,0%; BN có hút nhưng hiện tại đã dừng 16,2%; trong tuần qua bệnh nhân còn hút thuốc chiếm 22,9%; Tỷ lệ bệnh nhân không uống rượu/bia chiếm 67,6%.
Bảng 2. 4: Tuân thủ chế độ sinh hoạt, luyện tập của ĐTNC
Nội dung Tần số
(N = 210)
Tỷ lệ (%)
Chế độ sinh hoạt
Nghỉ ngơi hợp lý, không thức
khuya 138 65,7
Tránh lo âu căng thẳng 104 49,5
Tránh làm việc nặng (quá sức ) 137 65,2
Vẫn sinh hoạt như trước 52 24,8
Luyện tập thường xuyên
Có 124 59,0
Không 86 41,0
Thời gian luyện tập
< 30 phút/ ngày 36 17,1
30 - 60 phút/ ngày 56 26,7
> 60 phút/ngày 32 15,2
Tổng 124 59,0
Bệnh nhân THA cần có chế độ sinh hoạt và làm việc hợp lý không thức khuya, không làm việc quá sức và tránh những suy nghĩ lo âu, căng thẳng. Tuy nhiên, vẫn còn 24,8% BN sinh hoạt như trước. Chế độ luyện tập thể dục, đi bộ vừa phải, đều đặn là rất cần thiết đối với bệnh nhân THA nhưng cũng chỉ có 59,0% bệnh nhân thực hiện luyện tập thường xuyên. Trong số BN luyện tập thường xuyên thì chỉ có 26,7% là thực hiện tập 30-.60 phút/ngày.
2.2.3.4. Kiến thức của người bệnh điều trị ngoại trú THA
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
24
Biểu đồ 2. 1: Kiến thức chung về bệnh và chế độ điều trị THA (n = 210)
57.6 42.4
Đạt Không đạt
Kiến thức chung của bệnh nhân đạt đạt 57,6 trong đó tỷ lệ không đạt chiêm 42,2%.
Trong điều trị THA bệnh nhân cần hiểu rõ được bệnh và chế độ điều trị, từ đó bản thân BN mới biết cách phòng bệnh tích cực và thực hiện TTĐT được tốt hơn, góp phần nâng cao hiệu quả trong điều trị. Những BN trong nghiên cứu đa phần họ đã nghỉ hưu nên họ có điều kiện quan tâm chăm sóc sức khỏe của bản thân, đồng thời họ lại cư trú trên địa bàn đã được triển khai chương trình phòng chống THA từ năm 2009 do chương trình phòng chống THA quốc gia hỗ trợ tại tỉnh Thái nguyên. Tuy nhiên, mặc dù họ được tiếp xúc với các phương tiện truyền thông và thuận lợi về khám chữa bệnh, nhưng kiến thức về bệnh và chế độ điều trị THA của BN vẫn chưa cao, tỷ lệ đạt chỉ chiếm 57,6%. Do vậy, cần phải xem xét, thay đổi lại vấn đề tư vấn, giáo duc sức khỏe của CBYT để nâng cao kiến thức về bệnh và chế độ ĐT cho người bệnh THA.
Theo khuyến nghị của Bộ Y tế thì bệnh THA cần phải được điều trị liên tục và suốt đời theo chỉ dẫn của BS thì mới kiểm soát được HA và ngăn ngừa được các biến chứng của bệnh.Từ vấn đề này CBYT cần phải chú trọng hơn nữa trong việc nâng cao sự hiểu biết của BN về bệnh và chế độ điều trị bằng hình thức tư vấn trực tiếp qua mỗi lần khám bệnh.
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si