CHƯƠNG 2: CHẾ ĐỘ TỰ CHỦ ĐỐI VỚI CƠ QUAN NHÀ NƯỚC VÀ
2.3. Các điều kiện đảm bảo thực hiện tốt chế độ tự chủ
2.3.2 Sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan
2.3.2.1 Sở Nội vụ
Cơ quan nội vụ các cấp có trách nhiệm hướng dẫn, giám sát và kiểm tra các cơ quan hành chính trong việc xác định lại CNNV, sắp sếp tổ chức bộ máy và xác định biên chế hợp lý. Căn cứ vào CNNV bộ, ngành chủ quản và đặc điểm của địa phương, Sở Nội vụ hướng dẫn các cơ quan hành chính rà soát lại CNNV, loại bỏ những phần CNNV không thuộc thẩm quyền của mình, tổ chức lại bộ máy hợp lý để thực hiện chức năng, nhiệm vụ đƣợc giao, căn cứ trên CNNV và tổ chức bộ máy đó tiến hành xác định và phân bổ số biên chế hợp lý cho các cơ quan hành chính. Sơ Nội vụ kiểm tra, giám sát để đảm bảo tổ chức bộ máy và biên chế của cơ quan là hợp lý, không thiếu, không thừa, hoàn thành nhiệm vụ đƣợc giao, thực hiện tốt chức năng quản lý ngành, lĩnh vực trên địa bàn địa phương.
Thực hiện cơ chế tự chủ và trước đấy là cơ chế khoán rất cần phải có sự phối hợp giữa cơ quan nội vụ với cơ quan thực hiện tự chủ. Cơ quan nội vụ theo dõi và hướng dẫn cơ quan thực hiện tự chủ xác định đúng số biên chế sẽ đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ, xác định đúng CNNV sẽ hoàn thành nhiệm vụ đƣợc giao và thực hiện tốt chức năng quản lý ngành trên địa bàn địa phương, cung cấp các dịch vụ hành chính công tốt nhất cho xã hội. Sự giám sát của cơ quan nội vụ là quan trọng, đảm bảo cho một phần sự thành công của chính sách. Các cơ quan hành chính khi thực hiện tự chủ luôn có xu hướng xác định số biên chế nhiều lên để mong muốn được cấp nhiều kinh phí hơn, mặt khác các cơ quan tự chủ cũng ôm đồm nhiều việc hơn để có nhiều quyền lực và kinh phí hơn. Đứng trước thực tế đó cơ quan nội vụ phải làm tốt việc xác định CNNV cho cơ quan thực hiện tự chủ và mức biên chế hợp lý làm cơ sở để xác định mức kinh phí khoán hợp lý. Làm đƣợc nhƣ vậy mới thực hiện đƣợc mục tiêu cải cách hành chính là tinh gọn bộ máy, phân định rõ CNNV, thực hành tiết kiệm trong chi ngân sách.
2.3.2.2 Sở Tài chính
Sở Tài chính là cơ quan cấp dưới ngành dọc của Bộ Tài chính, là cơ quan chuyên môn của UBND tỉnh, thực hiện quản lý nhà nước về lĩnh vực tài chính và tham mưu giúp việc cho UBND tỉnh trong công tác tài chính trên địa bàn tỉnh. Trách nhiệm của Sở Tài chính trong triển khai thực hiện cơ chế tự chủ là hướng dẫn các đơn vị thực hiện tự chủ xác định mức kinh phí hợp lý, xây dựng tốt quy chế chi tiêu nội bộ và quy chế quản lý và sử dụng tài sản công. Khi các cơ quan nhà nước xác định mức kinh phí khoán cần có sự hướng dẫn, kiểm tra của cơ quan tài chính để đảm bảo mức kinh phí nhận tự chủ là hợp lý, đủ để hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn đƣợc giao, thực hiện tiết kiệm NSNN chi cho quản lý hành chính đồng thời vẫn phải đảm bảo để có thể tiết kiệm tăng thu nhập cho công chức cơ quan nhà nước, tạo động lực vật chất khuyến khích cơ quan nhà nước thực hiện cải cách. Trong việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ cũng cần có sự hướng dẫn của Sở Tài chính để đảm bảo các định mức chi tiêu là đúng quy định, hợp lý, đảo bảo khả năng tiết kiệm. Sự phối hợp của Sở Tài chính là hết sức quan trọng, đảm bảo sự hỗ trợ về chuyên môn trong lĩnh vực tài chính đối với các cơ quan hành chính trong việc sử dụng NSNN, sử dụng kinh phí tiết kiệm và sử dụng tài sản công. Sở Tài chính sẽ tham mưu cho UBND tỉnh trong việc quyết định mức kinh phí giao tự chủ cho đơn vị, đảm bảo mức kinh phí đó là hợp lý, giúp cho cơ quan hành chính hoàn thành tốt các nhiệm vụ chuyên môn đƣợc giao
2.3.2.3 Kho bạc Nhà nước
Trách nhiệm của Kho bạc Nhà nước các cấp được quy định cụ thể trong Thông tƣ Liên tịch số 03/2006/TTLT/BTC-BNV ngày 17 tháng 01 năm 2006 giữa Bộ Tài chính và Bộ Nội vụ hướng dẫn thi hành NGHị ĐịNH 130 là: Tạo điều kiện cho các đơn vị thực hiện chế độ tự chủ rút dự toán kinh phí đƣợc nhanh chóng và thuận tiện; kiểm soát chi theo quy định hiện hành; đƣợc quyền từ chối chấp nhận thanh toán các khoản chi vƣợt định mức do cơ quan
có thẩm quyền ban hành hoặc trái với quy chế chi tiêu nội bộ đã đƣợc xây dựng; cuối năm, thực hiện chuyển số kinh phí thực hiện chế độ tự chủ, kinh phí tiết kiệm đƣợc của các cơ quan chƣa sử dụng hết sang năm sau tiếp tục sử dụng.
Kho bạc Nhà nước là cơ quan quản lý quỹ NSNN ở các cấp, thực hiện chức năng quản lý và cấp ngân sách từ quỹ ngân cách nhà nước ở các cấp cho các đối tượng thụ hưởng, sự phối hợp của kho bạc nhà nước sẽ đảm bảo ngân sách kịp thời cho các cơ quan hành chính khi có nhu cầu sử dụng. Cơ chế tự chủ đã trao quyền chủ động cho thủ trưởng các cơ quan hành chính trong việc bố trí và sử dụng ngân sách trong phạm vi đƣợc giao, tuy nhiên để sử dụng ngân sách đó phải thông qua kho bạc với chức năng là người giám sát và cấp phát ngân sách. Thủ trưởng cơ quan chủ động bố trí ngân sách để hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn đƣợc giao tuy nhiên nếu không có sự phối hợp tốt của cơ kho bạc nhà nước, không bố trí đủ kinh phí sẽ làm ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan. Sự phối hợp giám sát của kho bạc cũng đảm bảo cho việc thực hiện chi của cơ quan hành chính đúng quy định, định mức, việc sử dụng các quỹ và kinh phí tiết kiệm đúng mục đích, phục vụ tăng thu nhập và nâng cao đời sống công chức trong các cơ quan hành chính. Sự giám sát của kho bạc đảm bảo ngân sách của nhà nước được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả.
2.3.2.4 Đơn vị thực hiện tự chủ
Cơ chế tự chủ trao cho cơ quan hành chính quyền tự chủ trong phần lớn các nội dung liên quan, từ việc xác định lại chức năng, nhiệm vụ, tổ chức sắp xếp lại bộ máy, xác định biên chế hợp lý đến việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, bố trí sử dụng kinh phí đƣợc giao. Những việc đó cần phải có sự phối hợp tốt với các cơ quan chuyên môn có liên quan để đảm bảo đúng quy định, tiêu chuẩn, định mức của nhà nước đồng thời đảm bảo cho việc thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn, thực hiện tốt các mục tiêu của cải cách hành chính.
Sự phối hợp của cơ quan hành chính đối với các cơ quan có liên quan là yêu cầu cấp thiết cho việc thực hiện thành công cơ chế tự chủ đối với cơ quan HCNN. Sự phối hợp tốt sẽ tạo điều kiện cho việc thực hiện tốt quy trình thực hiện tự chủ, là cơ sở để chế độ tự chủ phát huy tác dụng, phát huy đƣợc mục tiêu của cơ chế khoán/chế độ tự chủ nói riêng và cải cách hành chính nói chung.