CHƯƠNG 4: KIẾN NGHỊ TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN CHẾ ĐỘ TỰ CHỦ ĐỐI VỚI CƠ QUAN NHÀ NƯỚC Ở TỈNH BẮC GIANG
4.2. Giải pháp tăng cường thực hiện chế độ tự chủ ở tỉnh Bắc
4.2.2 Nhóm giải pháp về các điều kiện để thực hiện chế độ tự chủ
4.2.2.3 Thiết lập cơ chế phối hợp tốt giữa các cơ quan có liên quan. 88
Nếu một trong các cơ quan đó phối hợp không tốt với cơ quan hành chính trong việc thực hiện cải cách thì việc thực hiện chế độ tự chủ sẽ gặp khó khăn.
Do đó rất cần thiết phải thiết lập cơ chế phối hợp giữa các cơ quan có liên quan đó để đảm bảo trách nhiệm cao của các cơ quan trong hỗ trợ cơ quan hành chính thực hiện chế độ tự chủ, có chế này có thể thiết lập bằng cách đƣa người đúng đầu các cơ quan này cũng với chuyên viêcn được phân công phụ trách chính vào là thành viên Ban Chỉ đạo cải cách hành chính của tỉnh.
Thông qua hoạt động của Ban Chỉ đạo cải cách hành chính để thông tin đến thủ trưởng các cơ quan này những vấn đề mà các cơ quan hành chính gặp vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện, từ đó kịp thời chỉ đạo các cơ quan này cần có sự phối hợp tốt hơn với cơ quan hành chính để tăng cường thực hiện chế độ tự chủ tại các cơ quan hành chính đó.
4.2.2.4 Nâng cao năng lực nhận tự chủ của đơn vị đƣợc giao tự chủ Trong các cơ quan hành chính ở Bắc Giang hiện nay, đội ngũ công chức trẻ được bổ sung tương đối dồi dào, họ được đào tạo bài bản, có trình độ, năng lực, có khả năng học hỏi và sáng tạo cao, hạn chế của đội ngũ công chức này là kinh nghiệm công tác và vị trí trong công việc. Đánh giá về khả năng năng lực tự chủ thì có thể tin vào đội ngũ công chức trẻ có đủ khả năng đảm nhận và thực hiện tốt những đòi hỏi của chế độ tự chủ. Cái họ còn thiếu là tiếng nói và sự quyết định trong thực hiện chế độ tự chủ. Vấn đề năng lực nhận tự chủ trong các cơ quan hành chính ở Bắc Giang là ở những người lãnh đạo, từ lãnh đạo cơ quan đến lãnh đạo các phòng ban. Lãnh đạo các phòng ban có dám mạnh dạn giao việc cho công chức trẻ hay không, có đủ khả năng để đổi mới hoặc áp dụng các ý tưởng sáng tạo cải tiến quy trình làm việc hay không, từ đó có dám mạnh dạn xin rút người thừa để giảm biên chế; thủ trưởng cơ quan có mạnh dạn sắp xếp lại bộ máy, giảm số biên chế thừa hoặc số biên chế mà năng lực không đủ đáp ứng yêu cầu công việc ra khỏi bộ máy, bổ sung những công chức trẻ có năng lực làm việc cao để nâng cao hiệu quả và chất lƣợng công việc.
Hiện nay, vấn đề năng lực nhận tự chủ cần đƣợc nhấn mạnh ở vai trò của thủ trưởng cơ quan, những vấn đề vướng mắc, khó khăn chính trong triển khai thực hiện, xuất phát từ nội bộ đơn vị đều nằm ở vị trí thủ trưởng. Thủ trưởng đơn vị được trao nhiều quyền hơn đòi hỏi người thủ trưởng phải có những quyết định mạnh mẽ hơn, phải có năng lực cải cách tốt hơn. Năng lực cải cách thể hiện ở viêệcgiám quyết định những vấn đề khó khăn để giải quyết
vướng mắc khi thực hiện cải cách, ví dụ: Quyết định cho giảm số biên chế so với số được giao trên cơ sở sắp xếp lại bộ máy, con người một cách nghiêm túc, đảm bảo vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ; quyết định ban hành quy định quản lý xe ôtô một cách chặt chẽ, định mức tiêo hao xăng dầu, tiêu chuẩn đƣợc sử dụng xe...Những vấn đề này phổ biến nằm ở ý chí chủ quan của người lãnh đạo, và thường họ không tự ý quyết định những vấn đề mà ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của họ, ví dụ: cắt giảm biên chế thì cắt ai, từ đó họ sẽ chịu các áp lực chính trị khiến cho họ có suy nghĩ không nên cắt giảm ai cả mà cứ giữ nguyên cái đang có; hoặc nếu quản lý chặt chẽ xăng dầu, xe ôtô thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của thủ trưởng đơn vị là chủ yếu. Do vậy để tăng cường năng lực tự chủ của thủ trưởng đơn vị rất cần phải có sự tham gia của sở Nội vụ và sở Tài chính vào quá trình triển khai thực hiện của các đơn vị. Sở Nội vụ theo dõi việc xác định số biên chế giao tự chủ, gợi ý các trường hợp có thể thực hiện tinh giảm biên chế, hướng dẫn các thủ tục để thực hiện chế độ cho người giảm biên chế, qua đó làm giảm các áp lực lên thủ trưởng đơn vị, thủ trưởng đơn vị có thể dễ dàng hơn trong việc đưa ra các quyết định tinh giảm biên chế. Sở Tài chính theo dõi việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, hướng dẫn và yêu cầu các cơ quan hành chính xây dựng quy chế một cách nghiêm túc, dân chủ, xác định các biện pháp rõ ràng, khả thi để thực hiện tiết kiệm kinh phí, xây dựng các định mức và quy định sử dụng tài sản công một cách thực sự chặt chẽ. Điều này cũng gián tiếp tạo áp lực buộc thủ trưởng đơn vị phải thực hiện quản lý chặt chẽ các khoản chi cho dù có ảnh hưởng đến lợi ích của mình.
4.2.2.5 Thực hiện tốt công khai dân chủ trong các đơn vị
Đây cũng là một giải pháp quan trọng trong việc tăng cường thực hiện chế độ tự chủ, công khai dân chủ vừa là điều kiện để thực hiện vừa là một phần mục tiêu kết quả của chế độ tự chủ. Có thực hiện tốt công khai dân chủ mới thực hiện chế độ tự chủ một cách hiệu quả, đồng thời khi thực hiện tốt
chế độ tự chủ là phải tạo ra được một môi trường thực sự dân chủ trong các cơ quan.
Công khai dân chủ trong các cơ quan là một vấn đề hết sức tế nhị, không có định mức để kiểm tra, đánh giá mức độ công khai dân chủ trong các cơ quan, khi đƣợc khảo sát, ý kiến của công chức trong cơ quan về mức độ công khai dân chủ cũng khác nhau. Đây là một vấn đề khá quan trọng trong thực hiện cải cách ở các cơ quan hành chính, và cũng là một mục tiêu cần đạt tới của cải cách hành chính. Xây dựng môi trường hành chính công khai, minh bạch và dân chủ tiến tới hình thành một nền hành chính hiện đại, đó là mục tiêu của cải cách hành chính nói chung, nhƣng thông qua thực hiện điều đó sẽ tạo ra các cơ sở cho việc thực hiện tốt các chính sách cải cách trong giai đoạn hiện nay, trong đó có chế độ tự chủ.
Một yêu cầu quan trọng khi thực hiện tự chủ là xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ và quản lý tài sản công trên cơ sở các ý kiến thảo luận công khai, dân chủ của toàn bộ công chức cơ quan. Thực tế cũng chỉ ra, chỉ khi thực hiện tốt công khai, dân chủ thì quy chế chi tiêu nội bộ đƣợc xây dựng mới có chất lƣợng cao, từ đó thực hiện chế độ tự chủ mới thu đƣợc kết quả tốt. Trong thực tế thực hiện, ở một số cơ quan, thực hiện công khai dân chủ chƣa đƣợc tốt đã dẫn đến xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ chƣa thể hiện đƣợc hết mong muốn, nguyện vọng của toàn thể công chức cơ quan, chất lƣợng quy chế không cao dẫn đến việc thực hiện chế độ tự chủ một cách rất hình thức, hời hợt, ý thức của công chức cơ quan về thực hiện chế độ tự chủ cũng bị ảnh hưởng, không còn coi trọng và tin tưởng vào mục tiêu của chính sách.
Yêu cầu nâng cao thực hiện công khai, dân chủ trong các cơ quan hành chính là yêu cầu chung của công cuộc cải cách, mà để thực hiện điều này một cách thực chất không phải là công việc dễ dàng, không thể nóng vội mong muốn làm đƣợc ngay một lúc. Việc này đòi hỏi phải có sự tham gia tích cực của toàn thể công chức trong cơ quan, phải có cơ chế lắng nghe ý kiến phản