TAI BENH VIEN DA KHOA TINH BAC NINH
7. Ket cau luan van
1.1. Sw can thiet khach quan va tac dung cua BHYT
r
Bao hiem yte
Theo cudn Tu dien Bach khoa Viet Nam I (1995), khai niem BHYT dune hieu la: "loai bao hiem do Nha nuoc to chuc, quan ly nham huy dong su dong gop cua ca nhan, tap the va cong dong xa hoi de cham lo sue khde, kham benh va chua benh cho nhan dan".
Theo khoan 1, didu 2 Luat BHYT sd 25/2008/QH12 ngay 14/11/2008 do Qudc hoi ban hanh, “BHYT la hinh thuc bao hiem duoc ap dung trong linh vuc cham soc sue khoe, khong vi muc dich loi nhuan, do Nha nude to chuc thuc hien va cac doi tuong co trach nhiem tham gia theo quy dinh cua Luat nay” [9, tr.l].
Theo khoan 1, Dieu 1 Luat Sua doi, bo sung mot so dieu cua Luat Bao hiem y te sd 46/2014/QH13 ngay 13/6/2014 quy dinh: “Bao hiem y te la hinh thuc bao
9 r r r •>
hiem bat buoc dupe ap dung doi vdi cac doi tuong theo quy dinh cua Luat nay de cham soc sue khde, khong vi muc dich loi nhuan do Nha nude to chuc thuc hien”
[10, tr.l].
Bao hiem y te toan dan la viec cac doi tuong quy dinh trong Luat Bao hiem y te so 25/2008/QH12 deu tham gia bao hiem y te [9, tr.l].
Quy bao hiemy te la quy tai chinh dupe hinh thanh tir nguon dong bao hiem y te va cac nguon thu hop phap khac, dupe su dung de chi tra chi phi kham benh, chua benh cho ngudi tham gia bao hiem y te, chi phi quan ly bo may cua to chuc bao hiem y te va nhung khoan chi phi hop phap khac lien quan den bao hiem y te [9, tr.l].
6
Nguoi su dung lao dong bao gom co quan nha nuoc, don vi su nghiep cong lap, don vi vu trang nhan dan, to chuc chinh tri, to chuc chinh tri - xa hoi, to chuc chinh tri xa hoi - ngh£ nghiep, to chuc xa hoi, to chuc xa hoi - nghe nghiep, doanh nghiep, hop tac xa, ho kinh doanh ca the va td chuc khac; to .chuc nubc ngoai, to chuc qudc te hoat dong tren lanh tho Viet Nam co trach nhiem dong bao hiem y te [9, tr.l],
Cff sd kham benh, chua benh bao hiem y te ban dau la co so kham benh, chua benh dau tien theo dang ky cua nguoi tham gia bao hiem y te va duoc ghi trong the bao hiem y te [9, tr.l].
1.1.2. Sircan thiet khach quan cuaBHYT
Con nguoi ai cung muon song khoe manh, an toan, sung suong va hanh phuc.
Nhung co ai khang dinh duoc suot doi minh khong va se khong bao gio gap om dau, benh tat. om dau benh tat co the xay ra bat ky luc nao, khong loai tru ai va khong ai co the biet truoc duoc. Khi rui ro om dau, benh tat xay ra se gay kho khan ve kinh te hay tai chinh cho ban than nguoi bi "nan" va cho ca gia dinh ho (vi thu nhap giam do khong lam viec duoc, vi phai bo ra khoan tien trang trai cac chi phi trong qua trinh kham, chua benh va phuc hoi suc khoe).
Chu dong ve tai chinh cho kham, chua benh du la benh thong thuong va de tranh duoc nhung chi tieu "dot suat, qua tai" khi om dau, benh tat, nguoi ta da su dung bien phap khac nhau de danh (tiet kiem), ban dO dac gia dinh hoac di vay muon,...
Doi voi nguoi co thu nhap o muc trung binh cua xa hoi tro xuong, viec tiet kiem de danh tien la khong de dang. Di vay thi doi hoi phai co tai san the chap chiu lai suat, cdn ban do dac trong nha thi khong phai gia dinh nao cung co do dac co gia tri d£ ban. De khac phuc kho khan tren, nham giup nhung nguoi lao dong co thu nhap thap khi gap rui ro, tu cuoi the ky XIX da xuat hien cac hoi "tuong te", roi cac to chuc Bao hiem y te ra doi de giup do, tro cap tai chinh cho ho khi om dau kham, chua benh. Nhu vay, Bao hiem y te da dong vai trd quan trong trong viec on dinh doi song cua nguoi lao dong va gia dinh ho, gop phan dam bao an toan xa hoi.
Cung vdi sir tang trudng cua nen kinh te, thu nhap cua ngudi lao dong dan duoc nang len, thi nhu cau ve KCB cung dan duoc nang cao. Nhu cau KCB la nhu cau thiet yeu, nhu cau do lai phu thuoc vao kha nang kinh te cua ban than nguoi lao dong va gia dinh ho. Trong dieu kien nen kinh te chua phat trien, muc thu nhap chua cao, cuoc song con qua kho khan, thi mac du om dau, benh tat cd nhieu nhung tiep can vdi y te de KCB lai it. Nhung dieu kien kinh te cho phep thi du trang thai sue khoe mdi thay doi chut it nhu so mui, nhuc dau... da xuat hien nhu cau kham va chua benh. BHYT da giup moi nguoi khi tham gia trd thanh ngudi cd "dieu kien" trong viec KCB vi dupe cong dong chia se. Sue khoe cua ngudi lao dong noi rieng va ngudi dan noi chung dupe cham soc tu khau phong benh den chua benh. Nhu vay BHYT co y nghia rat ldn trong viec gin giu sue khoe cong dong, nang cao chat luong cuoc song.
Hien nay, ben canh BHYT nha nudc (do nha nudc dung ra va to chuc thuc hien) thi tren thi trudng bao hiem thuong mai cung xuat hien mot so san pham bao hiem su khoe hay con goi la BHYT tu nhan. Cac san pham nay la su bo sung rat tot cho loai hinh BHYT nha nudc. Tuy nhien vi la loai hinh co muc chi tra cao va ngudi tham gia phai tu minh dong phi cho nen doi tupng tham gia thuong la ngudi co thu nhap tot.
1.1.3. Vai trd cua BHYT
Tir khi ra doi, BHYT da the hien vai trd tich cue trong doi song xa hoi. Nhd co BHYT ma ngudi tham gia BHYT khac phuc dupe nhung kho khan cung nhu on dinh
' r 'a
ve mat tai chinh khi khong may bi om dau, benh tat vi trong qua trinh dieu tri benh chi phi rat ton kern, anh huong den ngan sach gia dinh, trong khi thu nhap cua ho bi giam dang ke, tham chi bi mat thu nhap. Nhd cd BHYT, ngudi tham gia se an tarn dupe phan nao ve sue khoe cung nhu kinh te. Ho da co mot phan nhu la quy du phong cua minh danh rieng cho van de cham soc sue khoe, tao cho ho mot niem lac quan trong cuoc song, tu do giup ho yen tarn lao dong san xuat tao ra cua cai vat chat cho chinh ban than ho va sau do la cho xa hoi, gop phan day manh su phat trien cua xa hoi.
BHYT gop phan giam ganh nang cho Ngan sach Nha nudc. Cac khoan chi y te nhu chi thudng xuyen, chi dau tu phat trien thuong dupe bao dam bdi Ngan sach nha nudc. Tuy nhien, cd nhung luc Ngan sach nha nudc cung khong du de dap ung
8
nhu cau phat trien cua nganh y te. Su thieu hut nay khien cho nganh y khong dam bao duoc nhu cau KCB ngay mot tang cao. So luong va chat luong co sd vat chat, trang thiet bi cho co sd KCB khong nhung khong theo kip su phat trien cua nhu cau KCB cua ngudi dan ma con bi giam sut. Viec thu vien phi gap tro ngai tu muc song cua dan cu va vien phi da tro thanh ganh nang doi vdi ngudi dan khi dm dau, dac biet la mac cac benh nan y cd chi phi rat ldn. Vi vay thong qua viec tai tro tai chinh cho Y te, BHYT gop phan lam tang hieu qua kham chua benh va chat luong dich vu cho nganh Y, giam ganh nang cho ngan sach Nha nude, khac phuc su thieu
> r
hut ve tai chinh y te.
Vdi nguyen tac “so dong bu so it”, BHYT la mot bien phap lam giam su phan hoa giau ngheo. Doi tuong tham gia BHYT va dupe phuc vu KCB BHYT la tat ca moi cong dan. Khi tham gia BHYT moi ngudi dan deu cd dupe quyen loi tot trong cuoc song noi chung va khi KCB noi rieng; dac biet xa hoi se cd nguon quy to ldn de phuc vu cho nhung muc dich vi phuc loi xa hoi. Do vay su dong gop cua moi ngudi dan la rat thiet thuc va phu hop vdi phuong chain: “Minh vi moi ngudi, moi ngudi vi minh”.
Nhd BHYT ma ngudi dan dupe tiep can cac dich vu y te tot hon. Nhieu nghien cuu cho thay rang ty le ngudi den kham va dupe cham soc cac dich vu y td trong cong dong ngudi tham gia BHYT ngay cang cao hon rat nhieu so vdi cong dong khong tham gia BHYT. Thong qua viec tiep can cac dich vu y te tot hon ma sue khde ngudi dan dupe nang cao hon, de phong va han che nhung benh hiem ngheo theo phuong cham phdng benh hon chtra benh. Day cung chinh la muc tieu quan trong ma nhieu quoc gia theo duoi.