BÀI 15. NĂNG LƯỢNG VÀ CÔNG (4 tiết)
1. Khái niệm năng lượng Trả lời
*Thảo luận 1:
a. Năng lượng chuyển động – động năng; Năng lượng ánh sáng – quang năng.
b. Năng lượng chuyển động – động năng.
c. Năng lượng nhiệt – nhiệt năng;
Năng lượng ánh sáng – quang năng.
d. Năng lượng ánh sáng – quang năng.
e. Năng lượng ánh sáng – quang năng; Năng lượng sinh học trong
+ GV đưa ra các gợi ý để HS lựa chọn: Năng lượng chuyển động – động năng, Năng lượng ánh sáng – quang năng, Năng lượng nhiệt – nhiệt năng, Năng lượng sinh học trong các quá trình sinh hóa.
- GV yêu cầu HS tiếp tục tìm hiểu SGK để nêu được khái niệm năng lượng.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát hình ảnh, đọc thông tin sgk, trả lời câu hỏi.
- GV quan sát quá trình HS thực hiện, hỗ trợ khi HS cần.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời 1-2 HS đứng dậy trình bày câu trả lời cho câu Thảo luận 1.
- HS khác nhận xét, đánh giá, bổ sung Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
- GV đánh giá, nhận xét, kết luận, chuyển sang nội dung mới.
Nhiệm vụ 2. Tìm hiểu tính chất của năng lượng Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK và nêu các tính chất của năng lượng.
- GV yêu cầu HS trả lời câu Thảo luận 2: Một thỏi
các quá trình sinh hóa của cây.
f. Năng lượng sinh học trong các quá trình sinh hóa của con người
=> Khái niệm năng lượng:
Tất cả mọi quá trình như: xe chuyển động trên đường, thuyền chuyển động trên nước, bánh được nướng trong lò, đèn chiếu sáng, sự phát triển của thực vật và động vật, sự tư duy của con người đều cần đến năng lượng.
socola (Hình 15.2) có khối lượng 60 g chứa 280 cal năng lượng. Hãy tính lượng năng lượng của thỏi socola này theo đơn vị joule.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin sgk, trả lời câu hỏi GV đưa ra.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời 1 bạn HS đứng dậy trả lời cho mỗi câu hỏi.
- HS khác lắng nghe câu trả lời của bạn và đưa ra ý kiến bổ sung.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
- GV đánh giá, nhận xét, kết luận, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.
2. Tính chất của năng lượng
Năng lượng của một hệ bất kì luôn có một số tính chất sau:
- Năng lượng là một đại lượng vô hướng.
- Năng lượng có thể tồn tại ở những dạng khác nhau.
- Năng lượng có thể truyền từ vật này sang vật khác, hoặc chuyển hóa qua lại giữa các dạng khác nhau và giữa các hệ, các thành phần của hệ.
- Trong hệ SI, năng lượng có đơn vị là Jun (J).
- Một đơn vị thông dụng khác của năng lượng là calo. Một calo là một năng lượng cần thiết để làm tăng nhiệt độ 1 g nước thêm 1oC .
1 cal = 4,184J.
Trả lời:
*Thảo luận 2:
Ta có: 1cal = 4,184J
Vậy năng lượng của thỏi socola
chứa 280cal sẽ là:
280. 4,814= 1171,52J.
Hoạt động 2. Định luật bảo toàn năng lượng.
a. Mục tiêu:
- HS trình bày được ví dụ chứng tỏ có thể truyền năng lượng từ vật này sang vật khác bằng cách thực hiện công.
- Phát biểu được định luật bảo toàn năng lượng.
- HS chế tạo mô hình đơn giản minh họa được định luật bảo toàn năng lượng, liên quan đến một số dạng năng lượng khác nhau.
b. Nội dung: GV giảng giải, phân tích. HS đọc thông tin SGK, thảo luận nhóm để trả lời các yêu cầu GV đưa ra.
c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các nhiệm vụ thảo luận, phát biểu được định luật bảo toàn năng lượng, lấy được ví dụ minh họa cho việc truyền năng lượng và biết cách minh họa định luật bảo toàn năng lượng.
d. Tổ chức thực hiện :
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Nhiệm vụ 3. Tìm hiểu quá trình truyền và
chuyển hóa năng lượng.
Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chiếu hình 15.3 và đưa ra nhận xét: Các ví dụ minh họa trong hình 15.3 cho thấy năng lượng có thể chuyển từ dạng này sang dạng khác, truyền từ vật này sang vật khác dưới