BÀI 18. ĐỘNG LƯỢNG VÀ ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG
6. Vận dụng định luật bảo toàn động lượng
- HS lên bảng trình bày lại lời giải.
Các bước vận dụng định luật bảo toàn động lượng để giải bài tập và giải thích những hiện tượng thực tiễn:
B1: Xác định được các lực tác dụng lên vật.
B2: Xác định xem hệ vật có là một hệ kín hay không.
B3: Chọn trục tọa độ và chiều dương để chiếu hệ vật lên.
B4: Xác định động lượng của vật trước và sua khi có tương tác lực.
B5: Áp dụng định luật bảo toàn động lượng.
- GV đánh giá, nhận xét, kết luận, chuyển sang nội dung luyện tập.
B6: Chiếu hệ vật lên trục tọa độ để tính toán kết quả cuối cùng.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Giúp HS hệ thống lại kiến thức đã học b. Nội dung: GV chiếu câu hỏi, HS suy nghĩ, trả lời c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện :
Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV trình chiếu lần lượt các câu hỏi, yêu cầu HS trả lời:
Câu 1: Giải thích tại sao chúng ta có thể xác định được vận tốc tức thời của xe dựa vào thời gian xe đi qua cổng quang điện ( Hình 18.5). Trình bày lưu ý về dấu của vận tốc tức thời của hai xe trong quá trình tiến hành thí nghiệm.
Câu 2 (Bài tập 2, SGK). Một quả bóng tennis khối lượng 60g chuyển động với tốc độ 28 m/s đến đập vào một bức tường và phản xạ lại cùng một góc 45o như hình 18P.1. Hãy xác định tính chất của vecto động lượng trước và sau va chạm của bóng.
Câu 3 (Bài tập 3- SGK): Một viên đạn nặng 6g được bắn ra khỏi nòng của một khẩu súng trường 4kg với tốc độ 320m/s.
a, tìm tốc đọ giật lùi của súng.
b, Nếu một người nặng 75kg tì khẩu súng vào vai và ngắm bắn thì tốc độ giật lùi của người là bao nhiêu?
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận, suy nghĩ cách giải bài tập GV giao Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - HS tiếp nhận câu hỏi, suy nghĩ và trả lời:
C1.
- Tốc độ tức thời của xe được đo bằng tỉ số giữa độ rộng tấm chắn cổng quang điện và thời gian cổng quang điện bị chắn. Ở đây ta cơi như độ rộng tấm chắn cổng quang điện đủ nhỏ để tốc độ của xe trong quá trình đi qua cổng quang được xem như là không thay đổi. Từ đó, kết hợp với chiều của chuyển động ta có thể suy ra được vận tốc tức thời của xe.
- Để xác định được dấu của vận tốc tức thời, ta cần phải chọn chiều dương quy ước (ví dụ từ trái sang phải), vận tốc của xe dương khi xe chuyển động cùng chiều dương quy ước và ngược lại.
C2.
Vectơ động lượng của quả bóng tennis trước và sau va chạm với tường có hướng hợp nhau góc 90o và có cùng độ lớn.
pb=mb.vb=60.10−3.28=1,68 (kg.m/s) C3.
Chọn chiều dương là chiều chuyển động của viên đạn,
a. Áp dụng định luật bảo toàn động lượng cho hệ súng và đạn. Ta có động lượng của hệ trước và sau khi đạn bắn được bảo toàn.
⃗pb+⃗pg=⃗pb'+⃗pg'.
=> 0= mb.vb'+mg.vg' => v'g=−mb.vb'
mg = - 6.10−34.320= -0,48 (m/s)
Như vậy súng chuyển động ngược chiều dương quy ước, nghĩa là bị giật lùi khi đạn được bắn ra.
b. Lập luận tương tự ta có vận tốc giật lùi của người và súng là:
v'ng=−mb.vb'
mn+mg = - 6.1075+−3.4320 = -0,024 (m/s) Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện
- GV đánh giá, nhận xét, chuyển sang nội dung tiếp theo.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: giúp HS vận dụng kiến thức đã vào áp dụng vào thực tiễn cuộc sống.
b. Nội dung: GV đặt ra yêu cầu, HS suy nghĩ hoàn thành yêu cầu.
c. Sản phẩm học tập: HS biết cách vận dụng định luật bảo toàn động lượng để chế tạo một số đồ chơi khoa học.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu: Em hãy vận dụng định luật bảo toàn động lượng để chế tạo một số đồ chơi khoa học.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận, suy nghĩ cách giải bài tập GV giao Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời :
Chế tạo xe chạy bằng phản lực, trong đó để sẵn một quả bong bóng bên trong xe, thôur khí vào quả bong bóng và thả ra thì xe sẽ chạy.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện - GV nhận xét, đánh giá, kết thúc bài học.
*Hướng dẫn về nhà:
Ôn tập và ghi nhớ kiến thức vừa học.
Hoàn thành bài tập sgk
Tìm hiểu nội dung bài 19. Các loại va chạm.
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…