GV dùng một hình ảnh về mặt phẳng và đường thẳng nêu vấn đề:
H1. Có mấy vị trí tương đối của đường thẳng và mặt phẳng
?
- d //( ) d ( ) =
- d ( ) Có hai điểm của d thuộc ( ).
- d cắt ( ) d và ( ) có một điểm chung duy nhất.
GV đưa ra các câu hỏi:
H2. Em hãy chỉ ra một vài ví dụ về đường thẳng và mặt phaúng song song.
H3. d không song song với ( ) thì d cắt ( ), đúng hay sai?
Thực hiện 1 trong 5 phút.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Câu hỏi 1
Hãy chỉ ra trong phòng học các đường thẳng song song.
Câu hỏi 1
Hãy chỉ ra trong phòng học các đường thẳng song song với mặt phẳng.
Gợi ý trả lời câu hỏi 1
GV gọi HS trả lời.
Gợi ý trả lời câu hỏi 1
GV gọi HS trả lời.
HOẠT ĐỘNG 2 2. Tính chaát.
* GV neõu ủũnh lớ 1
Nếu d không nằm trong mặt phẳng ( ) và d // d’ thuộc ( ) thì d //( ).
GV hướng dẫn HS chứng minh định lí trên bằng các câu hỏi sau:
H4. Trong hình 2.40, nếu d không song song với ( ) thì d cắt ( ) tại M. Hỏi M thuộc đường thẳng nào?
H5. Hãy tìm ra mâu thuẫn và kết luận.
Thực hiện 2 trong 5 phút.
P
M N D
B C A
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Câu hỏi 1
MP có song song với mặt phaúng (BCD) khoâng?
Câu hỏi 2
MN có song song với mặt phaúng (BCD) khoâng?
Câu hỏi 3
MP có song song với mặt phaúng (BCD) khoâng?
Gợi ý trả lời câu hỏi 1 Có vì MP // BD.
Gợi ý trả lời câu hỏi 2 Có vì MN // BC.
Gợi ý trả lời câu hỏi 3 Có vì NP // AC.
* Gv neõu ủũnh lớ 2.
Cho đường thẳng a song song với mặt phẳng ( ) . Nếu mặt phẳng ( ) có chứa a và cắt ( ) theo một giao tuyến b thì b // a.
GV có thể hướng dẫn HS chứng minh định lí này.
H6. Nếu a không song song với b thì a có cắt b không?
H7. hãy tìm ra mâu thuẫn.
Thực hiện ví dụ 2 trong 5 phút.
Sử dụng hình 2.24.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Câu hỏi 1.
Giao tuyến của ( ) và mp(ABC) có tính chất gì? Hãy chỉ ra giao tuyến đó.
Câu hỏi 2
Gợi ý trả lời câu hỏi 1 Giao tuyến đó đi qua M và song song AB. Giao tuyến đó là EF.
Gợi ý trả lời câu hỏi 2
Giao tuyến của ( ) và mp(DBC) có tính chất gì? Hãy chỉ ra giao tuyến đó.
Câu hỏi 2
Hãy chỉ ra các giao tuyến còn lại và kết luận.
Giao tuyến đó đi qua F và song song CD. Giao tuyến đó là FG.
Gợi ý trả lời câu hỏi 1 Các giao tuyến còn lại là GH, HE. Thiết diện là hình bình hành.
* GV nêu hệ quả.
Hai mặt phẳng phân biệt cùng song song với một đường thẳng thì giao tuyến của chúng( nếu có) song song với đường thẳng đó.
GV hướng dẫn chứng minh.
H8. Vì ( ) // d, nên trong mp( ) có đường thẳng nào song song với d không?
H9. Nếu trong ( ) có a // d thì quan hệ giữa a và ( ) như thế nào?
H10. Hãy áp dụng định lí 2 và kết luận.
* GV neõu ủũnh lớ 3.
Cho hai đường thẳng chéo nhau. Có duy nhất một mặt phẳng đi qua đường thẳng này và song song với đường thaúng kia.
GV hướng dẫn HS chứng minh định lí
H11. Hãy dựng đường thẳng b’ cắt a và song song với b.
H12. mp(a, b’) quan hệ với b như thế nào?
H13. Nếu mp( ) khác đi qua a và song song với b. Hãy tìm ra mâu thuẫn và kết luận.
* Một số câu hỏi củng cố:Lựa chọn câu trả lời hợp lí.
H7. Hai mặt phẳng có một điểm chung duy nhất.
(a) Đúng (b) Sai.
H14. Hai mặt phẳng khác nhau cùng đi qua hai đường thẳng song song thì song song với nhau.
(a) Đúng (b) Sai.
H15. Hai mặt phẳng khác nhau cùng đi qua hai đường thẳng song song cắt nhau( nếu có) song song vớihai đường thẳng đã cho.
(a) Đúng (b) Sai.
H15. (P) // m, (Q) // m thì (P) // (Q).
(a) Đúng (b) Sai.
H16. (P) // m, (Q) // m thì (P) (Q) = n thì m // n.
(a) Đúng (b) Sai.
HOẠT ĐỘNG 3 TÓM TẮT BÀI HỌC.
1. - d //( ) d ( ) =
- d ( ) Có hai điểm của d thuộc ( ).
- d cắt ( ) d và ( ) có một điểm chung duy nhất.
2.
* Tính chaát 1
Nếu d không nằm trong mặt phẳng ( ) và d // d’ thuộc ( ) thì d //( ).
* Tính chaát 2.
Cho đường thẳng a song song với mặt phẳng ( ) . Nếu mặt phẳng ( ) có chứa a và cắt ( ) theo một giao tuyến b thì b // a.
Hệ quả
Hai mặt phẳng phân biệt cùng song song với một đường thẳng thì giao tuyến của chúng( nếu có) song song với đường thẳng đó.
* Tính chaát 3.
Cho hai đường thẳng chéo nhau. Có duy nhất một mặt phẳng đi qua đường thẳng này và song song với đường thaúng kia.
HOẠT ĐỘNG 4
MỘT SỐ CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Hãy khoanh tròn ý mà em cho là hợp lý.
Câu 1. Cho đường thẳng d song song với mp ( ). Mọi đường thẳng song song với d đều song song với ( ).
(a ) đúng (b ). Sai
Câu 2. Cho đường thẳng d song song với mp ( ). Mọi đường thẳng song song với d đều song song với ( ) hoặc nằm trong(
)
(a ) đúng (b ). Sai
Câu 3. Cho đường thẳng d cắt với mp ( ). Mọi đường thẳng song song với d đều song song với ( ).
(a ) đúng (b ). Sai
Câu 4. Cho đường thẳng d song song với mp ( ). Mọi đường thẳng đi qua d cắt ( ).tại d’thì d//d’.
(a ) đúng (b ). Sai
Câu 5. Cho đường thẳng d song song với mp ( ). Chỉ có đường thẳng trong ( ) song song với d.
(a ) đúng (b ). Sai
Câu 6. Hãy điền đúng, sai vào các ô trống sau đây:
Cho hai đường thẳng chéo nhau d và d’.
(a ) Có một mặt phẳng duy nhất đi qua d và song song với d’
(b ) Có một mặt phẳng duy nhất đi qua d’
và song song với d
(c ) Hai mặt phẳnh ở câu (a ) và (b ) có theồ caột nhau
(d ) Hai mặt phẳnh ở câu (a ) và (b ) không có thể cắt nhau
Trả lời.
a b c d
ẹ ẹ S ẹ
Chọn câu trả lời đúng trong các bài tập sau:
Câu 8. Cho hình bình hành ABCD và một điểm E (ABCD). Khi đó giao điểmcủa hai mặt phẳng (EAB)và (ECD)là một đường thẳng
(a ) Đi qua E và song song với AB (b) Đi qua E và song song với AC (c) Đi qua E và song song với AD (d) Đi qua E và song song với AD Trả lời.(a)
Câu 9. Cho hình chóp S. ABCD,đáy ABCD là hình bình hành,trên SC lấy M.mặt phẳng (MAB) cắt mp(SCD) theo một giao tuyến
(a ) Đi qua M và song song với AB (b) Đi qua M và song song với AC (c) Đi qua Mvà song song với AD (d) Đi qua M và song song với AD Trả lời. (b)
Câu 10. Cho hình chóp S. ABCD,đáy ABCD là hình bình hành (a) SC và AB đồng phẳng.
(b)Có một mặt phẳng đi qua AB và song song với SC.
(c ) SC và AB cắt nhau tại một điểm nào đó.
(d) Cả ba ý đều sai.
Trả lời. (b)
HOẠT ĐỘNG 5
Hướng dẫn giải bài tập sách giáo khoa Bài 1.
K O'
O F E
N
M
D C
A B
a)H1. Trong tam giác FAD, OO’ có tính chất gì ? H2. Chứng minh OO’//mp (ADF).
H1. Trong tam giác EBC, OO’ có tính chất gì ?
H2. Chứng minh OO’//mp (BCE).
b) Gọi K là trung điểm AB H1. Hãy chứng minh
H2. Nhận xét gì về MN và FC.
H3. Hãy chứng minh MN // mp(DCEF).
Bài 2.
K
N M
D
B C A
a) H1. Giao tuyến của ( ) và mặt phẳng (ABC) quan hệ gì với AC.
H2. Giao tuyến của ( ) và mặt phẳng (DBC) quan hệ gì với DC.
H3. Hãy nêu cách dựng các giao tuyến.
b) H1. Thiết diện là hình gì?
Bài 3.
H1. Nêu mối quan hệ của KH và AB.
H2. Nêu mối quan hệ của EF và AB.
H3. Hãy nêu cách dựng thiết diện.
H4. Thiết diện là hình gì?
§4. Hai mặt phẳng song song ( tieát 8, 9, 10, 11)
I. MUẽC TIEÂU 1. Kiến thức
HS nắm được:
1. Khái niệm về hai mặt phẳng song song.
2. Các tính chất của hai mặt phẳng song song.
3. ẹũnh lớ Ta-leựt trong khoõng gian.
4. Một số khái niệm và tính chất của hình hộp và hình laờng truù.
2. Kó naêng.
- Cách nhận biết hai đường thẳng song song.
- Cách xác định mặt phẳng song song với mặt phẳng đã cho.
- Vận dụng để chứng minh đường thẳng song song với mặt phaúng.
- Xác định được giao tuyến của hai mặt phẳng song song bị mặt phẳng thứ ba cắt.
- Vận dụng được định lí Ta- lét trong không gian để chứng minh được hai đường thẳng thuộc hai mặt phẳng song song.
- Dựng và nêu được tính chất của hình chóp, hình chóp cụt và hình trụ.
3. Thái độ
- Liên hệ được với nhiều vấn đề có trong thực tế với bài học.
- Có nhiều sáng tạo trong hình học nhất là đối với hình học trong khoâng gian.
- Hứng thú trong học tập, tích cực phát huy tính độc lập trong học tập.
II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS 1. Chuaồn bũ cuỷa GV.
* Hình vẽ 2.46 đến 2.60 trong SGK.
* Thước kẻ, phấn màu … 2. Chuaồn bũ cuỷa HS
Đọc bài, ôn bài trước ở nhà, có thể liên hệ các bài đã học trước và bài đã học ở lớp dưới.
III. PHÂN PHỐI THỜI LƯỢNG Bài này chia làm 4 tiết: