TRUYỀN ĐỘNG ĐẾN CÁC BÁNH XE CHỦ ĐỘNG
III. BÁNH XE VÀ LỐP CỦA ÔTÔ
1. Bánh xe ôtô:
Bánh xe để truyền các lực và các mômen tác dụng giữa cầu xe và đường, đảm bảo hướng chuyển động, giảm tải trọng cho xe khi chuyển động trên đường không bằng phẳng.
Bánh xe theo công dụng có thể chia ra các loại sau:
- Bánh xe chủ động.
- Bánh xe bị động.
- Bánh xe dẫn hướng.
Yêu cầu chủ yếu đối với bánh xe là chi phí năng lượng cho lăn là ít nhất và giữ được hướng chuyển động của ô tô.
Cấu tạo của vành bánh xe phải đảm bảo lắp và giữ được lốp. Vành bánh xe (hình 9.3) có khóa 3 nhằm tháo lắp lốp được dễ dàng. Vành bánh xe và trống phanh được nối ghép với moayơ bằng các bu lông và đĩa bánh xe. Ở các xe tải hạng nặng, đĩa bánh xe được thay thế bằng các nan hoa, nhờ thế trọng lượng bánh xe được giảm đi khoảng 1015so với loại bánh xe có đĩa bánh xe.
Hình 9.3: Bánh xe ô tô.
2. Loáp oâ toâ:
Theo phương pháp bao kín lốp xe có hai loại:
Ban quyen © Truong DH Su pham Ky thuat TP. HCM
Lốp thường và lốp không xăm. Theo hình dáng ngoài có các loại như lốp thường, lốp rộng bản, lốp vòng cung, lốp kiểu con lăn, lốp có hoa, lốp tháo rời PC. Các yêu cầu cơ bản của lốp ô tô là phải bảo đảm chất lượng bám cao (giữa ô tô và đường) áp suất trên nền đất nhỏ, có tính chống mòn và chịu nhiệt độ cao.
a. Lốp thường: (loại lốp có xăm)
Hình 9.4: Lốp dạng tôrôit
a, loại có săm; b, loại không săm
1. Mặt lốp , 2. Phần giảm chấn , 3. Khung lốp , 4. Phần bên 5. Thành lốp, 6. Tanh lốp, 7. Lớp bao kín , 8. Lớp cao su bao kín,
9. Vành , 10. Van.
Còn gọi là loại tôrôit, được sử dụng rộng rãi hiện nay. Theo hình 9.4a cấu tạo của loại lốp này có phần chạy 1, chế tạo bằng cao su có tính bền và tính chống mòn cao. Trên mặt lốp có hoa lốp nhằm tăng độ bám của lốp với mặt đường.
Ban quyen © Truong DH Su pham Ky thuat TP. HCM
Hình 9.5: Hoa loáp
a. Hoa lốp nhỏ, b. hoa lốp vừa, c. hoa lốp to.
Ban quyen © Truong DH Su pham Ky thuat TP. HCM
Loại hoa lốp nhỏ (hình 9.5a) sử dụng cho xe chạy trên các loại đường phủ cứng. Loại hoa lốp (hình 9.5b) sử dụng cho xe chạy đường hỗn hợp. Loại hoa lốp to (hình 9.5c) sử dụng cho xe chạy trên đường đất xấu. Phần khung lốp 3 (hình 9.4a) làm bằng vài lớp vải bọc cao su , mỗi lớp dày khoảng 1,01,5 mm, xếp đan chéo nhau. Đối với lốp dùng cho xe con có khoảng 46 lốp, còn trong lốp dùng cho xe tải và xe khách có khoảng 614 lớp.
Khung lốp là phần chịu tải trọng chính của lốp và chất lượng của nó phụ thuộc vào độ bền, độ đàn hồi, độ chống mòn và các chất lượng khác của lốp.
Các sợi vải của khung lốp làm bằng vải bông hoặc vải tổng hợp (Kaprôn, perlôn…) Phần giảm chấn 2 dày khoảng 37mm có tác dụng giảm va đập lên khung lốp.Trong quá trình xe chạy, nhiệt độ của phần này có thể tới 1101200C, do đó nó được chế tạo bằng vật liệu chịu nhiệt, phần bên 4 bảo vệ cho khung lốp. Trong thành 5 có tanh 6.
b. Loáp khoâng xaêm:
Lốp không xăm ngày càng được sử dụng nhiều vì kết cấu đơn giản và an toàn cao.
Lớp bao kín 7 (hình 9.4 b) dày 1,53mm được bọc ngoài bằng lớp cao su 8 lắp trên vành xe 9 có then 10.Lớp bao kín được chế tạo bằng các hợp chất cao su có chất lượng cao. Chế độ nhiệt của loại lốp này thấp, do đó nó có tuổi thọ cao.
c. Lốp loại PC:
Đây là loại lốp có hoa lốp 2 (hình 9.6a) tháo rời, khi hoa lốp bị mòn có thể thay thế được.Trong phần khung lốp 1 các sợi vải bố trí theo hướng kính với một vài lớp mỏng làm tăng tính đàn hồi của lốp.Kết quả thí nghiệm cho thấy loại lốp này có cản lăn thấp và chi phí nhiên liệu thấp (giảm được 812%) vì chế độ nhiệt thấp(20300C).
Ban quyen © Truong DH Su pham Ky thuat TP. HCM
Hình 9.6: Các loại lốp
a. Lốp PC, b. Lốp rộng bản, c. Lốp vòng cung, d. Lốp con lăn.
d. Lốp rộng bản: (hình 9.6b)
Dùng để thay thế cho hai lốp sau của xe tải nhằm tăng chất lượng sử dụng của lốp và của xe. So với lốp bình thường, trọng lượng của lốp rộng bản giảm khoảng 1015%.
Sử dụng loại lốp này sẽ giảm được hệ số cản lăn, giảm chi phí nhiên liệu, tính cơ động tăng lên cho phép tăng tốc độ trung bình của ô tô.
e. Lốp vòng cung:(hình 9.6c)
Thường được dùng cho các loại ô tô có tính cơ động cao, chiều cao của gân hoa lốp khoảng 3060 mm, khoảng cách giữa các gân hoa lốp khoảng 100200 mm, áp suất trong của lốp vòng cung thấp.
f. Loỏp kieồu con laờn :(hỡnh 9.6d)
Dùng cho ô tô có tính cơ động cao, chạy trên đường đất ướt. Áp suất trong của lốp thấp (2070 kN/m2 ) đảm bảo cho lốp bám đường rất tốt. Ban quyen © Truong DH Su pham Ky thuat TP. HCM
E6CHệễNG X