CHƯƠNG III: Quy trình tháo lắp, phương pháp kiểm tra và bảo dưỡng hệ
4. Bảo dưỡng và sửa chữa
a. Điều chỉnh khe hở má phanh và tang trống.
- Sau khi sửa chữa và lắp ráp cơ cấu phanh, cần điều chỉnh khe hở giữa má phanh và tang trống đúng quy định để đảm bảo các phanh ăn đều nhau. Đối với cơ cấu phanh của hệ thống phanh dầu, việc điều chỉnh được thực hiện bằng cách quay cam điều chỉnh và chốt bản lề lệch tâm từ phía sau mâm phanh và đo khe hở bằng thước và qua lỗ kiểm tra trên mặt dầu của tang trống phanh. Khe hở giữa má phanh và tang trống tại vị trí phía đầu bản lề thường là 0,2-0,3 mm về phía đầu di dộng khoảng 0,3-0,4 mm.
- Đối với cơ cấu phanh của hệ thống phanh hơi, việc điều chỉnh khe hở giữa má phanh và tang trống được thực hiện bằng cách quay chốt bản lề lệch tâm của guốc phanh và điều chỉnh chiều dài cần đẩy bầu phanh.
b. Kiểm tra và điều chỉnh bàn đạp phanh - Kiểm tra chiều cao bàn đạp phanh + Lật ngược thảm lên
+ Lật tấm cách bảng Taplo từ khe hở trên của tấm cách bản táp lô
Hình 3.1. Cụm công tắc đèn phanh
*1. Cụm công tắc đèn phanh *2 Tấm sàn xe;
*a. Chiều cao bàn đạp phanh
+ Đo khoảng cách ngắn nhất giữa bề mặt miếng lót bàn đạp phanh và tấm sàn xe + Chiều cao của bàn đạp phanh từ tấm sàn xe
Miếng lót bàn đạp phanh Giá trị tiêu chuẩn Có miếng đệm bằng cao su 138,5 đên 148,5 mm
Có miếng đệm bằng nhôm 137,6 đến 147,6 mm
Nếu chiều cao của bàn đạp chưa chuẩn, kiểm tra và điều chỉnh chiều dài cần đẩy xylanh theo quy trình dưới đây
- Điều chỉnh chiều dài của cần đẩy + Tháo công tắc đèn phanh
+ Tháo cụm trợ lực phanh
Hình 3.2. Chi tiết điều chỉnh chiều dài cần đẩy
*1. Đai ốc hãm; *2 Chạc chữ U của cần đẩy xylanh phanh chính;
*a. Chiều dài của cần đẩy
- Nới lỏng đai ốc hãm và điều chỉnh chiều dài của cần đẩy như trong hình vẽ bằng việc điều chỉnh chạc chữ U của cần đẩy xylanh để đạt được chiều dài chuẩn
+ Siết chặt đai ốc hãm + Lắp bộ trợ lực phanh
Nếu chiều cao của bàn đạp vẫn chưa chuẩn mặc dù đã điều chỉnh chiều dài cần đẩy thì hãy kiểm tra giá bắt bàn đạp phanh và sàn xe
Nếu cần hãy thay giá đỡ bàn đạp phanh
+ Lắp cụm công tắc đèn phanh
+ Sau khi điều chỉnh chiều cao của bàn đạp hãy kiểm tra hành trình tự do của bàn đạp
c. Điều chỉnh hành trình tự do bàn đạp phanh.
Hành trình tự do của bàn đạp phanh thích hợp đảm bảo cho phanh nhả hoàn toàn khi nhả bàn đạp phanh và phanh ăn tốt khi phanh đạp hết hành trình bàn đạp nhanh. Việc điều chỉnh hành trình tư do được thực hiện sau khi đã điều chỉnh đúng khe hở má phanh và tang trống bằng cách điều chỉnh chiều dài thích hợp cho các chi tiết phanh nối dẫn động bơm dầu chính hoặc các thanh nối dẫm động điều khiển tổng van khí. Hành trình tự do được quy định cụ thể cho từng loại xe trong sổ tay hướng dẫn sử dụng và bảo quản. thông thường, hành trình tự do khoảng 30- 50 mm.
Hình 3.3. Bàn đạp phanh
*a. Hành trình tự do của bàn đạp phanh d, Kiểm tra bộ trợ lực phanh
- Kiểm tra khả năng kín khí
*a Đúng
*b Sai
*c Số 1
*d Số 2
*e Số 3
+ Khởi động động cơ và tắt máy sau 1 đến 2 phút. Đạp chậm bàn đạp phanh vài lần + Nếu bàn đạp gần trạm sàn xe trong lần đặt đầu tiên, nhưng không đạp xuống hơn nữa trong lần 2 và lần 3, thì bộ trợ lực phanh đã kín khí
+ Đạp chân phanh khi động cơ đang nổ máy và sau đó tắt máy với chân phanh đang được nhân xuống
+ Nếu khoảng cách dự trữ của bàn đạp phanh không thay đổi trong khi giữ bàn đạp trong 30 giây bộ trợ lực đã kín khí
- Kiểm tra hoạt động
+ Đạp phanh vài lần với khóa điện ở vị trí OFF và kiểm tra rằng khoảng cách dự trữ của bàn đạp phanh không thay đổi khi ấn giữ chân phanh
+ Hãy đạt và giữ chân phanh sau đó khởi động động cơ
+ Nếu bàn đạp lùi xuống một chút thì hoạt động của bộ trợ lực là bình thường 4.2. Súc rửa và xả khí hệ thống phanh dầu.
- Khi dầu trong hệ thống phanh bị nhiễm bẩn hoặc sau khi sửa chữa, thay thế các chi tiết dẫn động như các chi tiết của xilanh chính, xilanh con hoặc các đường ống, cần phải súc rửa hệ thống rồi nạp dầu mới và xả khí trong hệ thống phanh.
- Có thể súc rửa hệ thống bằng cách dùng khí nén dưới áp suất cao đầy dầu phanh từ bình áp suất vào xilanh chính, đi qua hệ thống đến xilanh con rồi theo lỗ xả khí
ra ngoài để tẩy sạch dầu cũ và cặn bẩn, tạp chất ra khỏi hệ thống như sơ đồ hình.
Thứ tự rửa từ xilanh con xa nhất so với xilanh chính trước rồi lần lượt đến các xilanh con khác.
- Nối ống xả vào vít xả khí, nối vít xả khoảng 1,5 vòng để xả dầu vào một cốc thủy tinh, khi nào thấy dầu chảy ra sạch và trong là được. Sau đó, điền đẩy dầu phanh mới vào bình chứa dầu của xilanh chính đến mức quy định.
- Nếu không có bình áp suất, có thể súc rửa hệ thống phanh theo quy trình sau:
1. Gắn một ống mềm vào núm xả khí của một xilanh con xa nhất, đầu ống còn lại đặt vào một cốc hứng dầu.
2. Nới núm xả khí ra 1,5 vòng rồi đạp bàn đạp phanh nhiều lần để bơm hết dầu phanh cũ ra.
3. Tiếp tục làm như trên đối với các xilanh con còn lại.
4. Điền đẩy dầu sục rửa chuyên môn dùng vào bình chứa của xilanh chính, sau đó lặp lại quá trình như trên cho tới khi thấy chất lỏng chảy ra trong và sạch thì xả hết ra.
5. Dùng khí nén thổi khô xilanh chính rồi điền đẩy dầu phanh mới vào chứa của xilanh chính đến mức quy định.
- Quy trình thực hiện như sau:
1. Nối một ống cao su vào núm cả khí của xilanh con gắn xilanh chính nhất, đầu còn lại nhúng vào cốc thủy tinh trong suốt có chứa dầu phanh sạch.
2. Một người ngồi trên xe đạp bàn đạp phanh vài ba lần cho đến lúc cứng chân phanh thì giữ nguyên chân phanh ở vị trí này.
3. Người thợ ở dưới nới nỳm xả khớ khoảng ẵ vũng, đầu phanh sẽ chảy ra cú lẫn bọt khí trong cốc thủy tinh.
4. Siết chặt núm xả khí, người trên xe buông bàn đạp phanh và lại đạp phanh tiếp cho đến khi cứng chân phanh thì dừng lại. Tiến hành xả khí như trên cho tới khi không còn bọt khí thoát ra, siết chặt núm xả khí trước khi nhả bàn đạp phanh.
5. Thực hiện xả khí như trên đối với các xilanh con còn lại.
4.3. Kiểm tra mức dầu phanh trong bình chứa