thực chất của việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thù lao lao động chính là việc xem xét sự ảnh hưởng của các yếu tố đó đến tiền lương, tiền công của người lao động.
những yếu tố đó bao gồm:
2.2.1 Các yếu tố thuộc môi trường bên ngoài:
a. Thị trường lao động:
Thị trường lao động tại Việt Nam sau đại dịch Covid-19 đã rơi vào tình khủng hoảng trầm trọng khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên rất cao và thu nhập của người lao động bị sụt giảm nghiêm trọng. Nguyên nhân là do ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19 nhiều doanh nghiệp phải điêu đứng thậm chí là phá sản vì không đủ tài chính để trả cho người lao động, nhiều người dân phải rơi vào tình trạng thất nghiệp. Đến hết quý 3, cả nước có 28,2 triệu người từ 15 tuổi trở lên bị ảnh hưởng tiêu cực đến việc làm. Giãn cách xã hội kéo dài đã làm trầm trọng hơn các điểm yếu của thị trường lao động và ảnh hưởng mạnh đến ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Số lao động trong 3 ngành này đều giảm mạnh chưa từng có trong nhiều năm gần đây. Có thể nói tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động ở quý 3/2022 tăng lên đạt kỉ lục trong vòng 10 năm vừa qua.
Downloaded by hay hay (vuchinhhp8@gmail.com)
Bên cạnh đó, Viettel phải đối mặt với nhiều đối thủ cạnh tranh lớn như Mobifone, VNPT, FPT,... các doanh nghiệp này cũng đang nỗ lực cải tiến, xây dựng hệ thống thù lao ngày càng tốt hơn để thu hút người lao động về tổ chức mình, đặc biệt là các nhân tài.
Những yếu tố này sẽ tạo nên thách thức lớn cho Viettel trong việc thu hút và giữ chân lao động, mặc dù hiện tại Viettel đã làm rất tốt về mảng này tuy nhiên vẫn không thể chủ quan vì các doanh nghiệp khác đang tính toán để vượt qua mình, Viettel cũng tìm ra những giải pháp để duy trì cũng như khắc phục những điểm yếu trong hệ thống thù lao của mình để không bị vượt mặt.
Trước xu hướng phát triển hiện nay, nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này ngày càng đa dạng, yêu cầu ngày càng tăng, nhất là trong nghiên cứu - phát triển. Tuy nhiên, Việt Nam đang thiếu hụt lượng lớn nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành. Để đáp ứng nhu cầu này, các chuyên gia cho rằng công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực bậc đại học đóng vai trò vô cùng quan trọng. Hiện nay bộ bưu chính viễn thông đã tích cực thực hiện chính sách tích cực để bổ sung nguồn lực cho lĩnh vực này.
https://vov.vn/xa-hoi/viec-lam/thi-truong-lao-dong-2022-lam-gi-de-doanh-nghiep-song- nguoi-lao-dong-co-viec-lam-post914528.vov
- Chính sách thù lao của các doanh nghiệp khác - Luật pháp
Mới đây nhất chính phủ đã đưa ra bộ luật lao động áp dụng ngày 1.1.2011. Bộ luật này đưa ra những chuẩn mực về: công tác an toàn vệ sinh, sức khẻo lao động , chế độ tăng lương bảo hiểm bắt buộc, bảo hiểm tự nguyện, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp… Quy định quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động. Nó chi phối đên quyết định của doanh nghiệp trong việc đưa ra chế độ, chính sách thù lao lao động phù hợp luật pháp.
- Các tổ chức công đoàn
Downloaded by hay hay (vuchinhhp8@gmail.com)
Công đoàn là tổ chức chính trị xã hội rộng lớn của công nhân và của người lao động việt nam. Nó có vai trò ngày càng mở rộng trong hội nhập kinh tế quốc tê giải quyết các quan hệ ngày càng phức tạp và đa dạng đó là mối quan hệ 3 bên giữa 1 bên là nhà nước, người lao động và những chủ doanh nghiệp thuê lao động. Công đoàn là tổ chức nói lên nguyện vọng, mong muốn của người lao động có tổ chức công đoàn tạo lòng tin yên tâm công tác của người lao động .
- Thực trạng của nền kinh tế, mức độ hội nhập , toàn cầu hóa
Dịch Covid-19 tạo ra nhiều thách thức đối với nền kinh tế, các doanh nghiệp cũng chật vật tìm lối đi riêng để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong bối cảnh đó, ngành công nghệ viễn thông nổi lên như là một điểm sáng. Đối với ngành công nghệ thông tin và ngành viễn thông, dịch bệnh tạo ra thách thức nhưng cũng đem đến những cơ hội. Doanh nghiệp ngành này đã nhanh nhạy nắm bắt để vươn lên và phát triển bền vững.
Chính vì thế, lợi nhuận của các doanh nghiệp trong ngành này cũng tăng lên đáng kể, - Kinh doanh trong lĩnh vực bưu chính mang lại những khó khăn trong việc thu hút lực lượng lao động, tính đến năm 2008 lao động trong ngành bưu chính là 48 nghìn người doanh thu đạt 6-7 nghìn tỷ đồng không hấp dẫn được người lao động. Tuy nhiên những năm gần đây đã có những biến chuyển tốt, khắc phục khó khăn phát triển mạnh, ngày càng có sức hấp dẫn đối với nhiều lao động nước ta hiện nay . Đây là ngành có nhu cầu nhân lực cao nhất trong nền kinh tế với mức lương bình quân 5.5trđ năm 2010; tiềm năng dồi dào về lực lượng lao động trẻ được đào tạo bài bản , tuy nguồn lao động phục vụ ngành không thiếu nhưng người làm được thì lại không nhiều. Thêm vào đó các đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực này như: vinaphone, fpt…. cần nguồn lực lao động lớn , họ đã có những biện pháp thu hút lao động về phía doanh nghiệp mình đặc biệt nhờ chế độ thù lao lao động. Việc có 1 chế độ lương thưởng phù hợp với tình hình thị trường lao động hiện nay thật sự rất đáng quan tâm và trở thành công cụ cạnh trạnh của công ty.
Mới đây nhất chính phủ đã đưa ra bộ luật lao động áp dụng ngày 1.1.2011. Bộ luật này đưa ra những chuẩn mực về: công tác an toàn vệ sinh, sức kỏe, luật pháp lao động, chế độ
Downloaded by hay hay (vuchinhhp8@gmail.com)
tăng lương bảo hiểm bắt buộc, bảo hiểm tự nguyện, boả hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp… Quy định quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động. Nó chi phối đến quyết định của doanh nghiệp trong việc đưa ra chế độ, chính sách thù lao lao động phù hợp luật pháp, thù lao và chế độ đãi ngộ phải đúng luật ,phù hợp .
- Mong đợi của xã hội:
Xã hội mong đợi ở công ty không chỉ là mong đợi về vật chất với mức lương phù hợp, mà còn mong đợi hơn ở công ty những đáp ứng về tinh thần. Đáng tự hào hơn nữa đó là đóng góp chung tay góp sức vì xã hội sự tiến bộ, văn minh công bằng .Làm được điều đó đối với công ty sẽ là thành công lớn tạo sức hấp dẫn rất lớn đối với lao động 2.2.2.Các yếu tố thuộc về doanh nghiệp :
- Đặc điểm kinh doanh, quy mô của doanh nghiệp: Tập đoàn Công nghệ - Viễn thông quân đội Việt Nam (Viettel) có quy mô vô cùng lớn, hoạt động kinh doanh trải dài 13 quốc gia từ Châu Á, Châu Mỹ đến Châu Phi với quy mô thị trường 270 triệu dân. Tính đến năm 2021, doanh nghiệp đã tạo ra hơn 1,78 triệu tỷ đồng doanh thu; lợi nhuận đạt 334 nghìn tỷ đồng; vốn chủ sở hữu 134 ngàn tỷ đồng. Trong đó, tập đoàn đã sử dụng 3.500 tỷ đồng để thực hiện các chương trình xã hội. Qua đó có thể thấy công ty đã và đang hoạt rất thành công bất chấp sự khó khăn từ đại dịch Covid-19, với khoảng lợi nhuật khủng thu về hàng năm chúng ta có thể dễ dàng thấy được Viettel có đủ khả năng để chi trả cho người lao động những mức thù lao hấp dẫn, dẫn đầu về mức lương trên thị trường lao động của Việt Nam hiện tại, trở thành một trong những nơi có môi trường làm việc lý tưởng nhất tại Việt Nam.
https://hanoimoi.com.vn/tin-tuc/Doanh-nghiep/1021509/nganh-vien-thong-di-qua-mot- nam-nhieu-thach-thuc
- Tổ chức công đoàn cơ sở: Một tổ chức công đoàn cơ sở hoạt động hiệu quả có thể giúp cân đối lợi ích của người sử dụng lao động và người lao động, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vì thế các daonh nghiệp hiện nay không ngần ngại việc thành lập các tổ chức công đoàn cho mình và Viettel cũng không ngoại lệ.
Downloaded by hay hay (vuchinhhp8@gmail.com)
Nếu năm 2006, Viettel mới có hơn 10.000 đoàn viên công đoàn (ĐVCĐ) sinh hoạt tại 16 CĐCS thì đến nay, số lượng ĐVCĐ đã tăng gấp 4 lần và sinh hoạt tại 86 CĐCS, có mặt ở 10 thị trường nước ngoài và 63 tỉnh, thành phố trên cả nước.
https://www.qdnd.vn/quoc-phong-an-ninh/xay-dung-quan-doi/tao-da-but-pha-cho-hoat- dong-cua-to-chuc-cong-doan-673788
- Quan điểm của lãnh đạo doanh nghiệp: Là 1 thành viên của tập đoàn viễn thông quân đội viettel công ty cũng tuân thủ những triết lý kinh doanh, những bài học, những chuẩn mực, đạo đức riêng của người viettel. Công ty trả lương trả công cho người lao động đúng theo năng lực và cống hiến của họ với tiêu chí công bằng, cộng thêm thưởng hay những hậu đãi khác, và việc thăng chức dựa vào năng lực, trình độ và đạo đức. Bản thân công ty đã có thương hiệu uy tín riêng cộng thêm những chế độ, ưu đãi, tuân theo luật lao động , có phòng tổ chức lao động bảo vệ người lao động đã giúp cho việc thu hút lao động , việc điều chỉnh lương bổng cho phù hợp với tình hình công ty . Tuy nhiên 1 vấn đề đặt ra gây ra sức ép không nhỏ đó là việc lực lượng lao động không phù hợp với những quy củ lao động của công ty trong khi đó những công ty cạnh tanh khác lại có những chính sách tương đối thoáng trong việc này dẫn đến việc giảm sút lao động đầu quân vào công ty đồng thời gây ra sức ép về lương đối với công ty.
- Đặc điểm nguồn nhân lực của doanh nghiệp: Yếu tố thuộc về cá nhân người lao động: tác động rất lớn đến việc trả lương. Mức tiền công phụ thuộc vào mức độ hoàn thành công việc, trình độ, kinh nghiệm, thâm niên công tác, sự trung thành, tiềm năng của người lao động.
Cụ thể Viettel đã có những chính sách rất tích cực để nhân viên của mình cảm nhận được rằng Viettel là nơi mỗi cá nhân đều tự hào về công việc của mình cũng như tài năng và công sức đóng góp đều được công nhận xứng đáng. Viettel ngoài lương cứng còn có lương thưởng theo năng suất, theo chất lượng công việc. Viettel luôn tổ chức kiểm tra kiến thức và kỹ năng của nhân viên thường xuyên cũng như xây dựng chiến lược đào tạo bài bản kỹ càng(ví dụ cho vị trí nhân viên tổng đài được đào tạo từ 1 đến 1,5 tháng). Nếu
Downloaded by hay hay (vuchinhhp8@gmail.com)
như ở một số công ty hệ số thâm niên là yếu tố quyết định trong tính lương thì đối với Viettel, công ty chú trọng vào hiệu quả của công việc hoàn thành nhiều hơn- có nghĩa là người trẻ tuổi nhưng làm tốt công việc vẫn có thể nhận mức lương rất cao. Ngoài ra còn có hệ số lương tính theo địa bàn hoạt động( khác nhau giữa vùng sâu vùng xa, các tỉnh lẻ và các thành phố lớn)
Các hình thức và trả lương
Tại Viettel có 2 hình thức trả lương chính đó là:
Thứ nhất, trả lương theo thời gian có thưởng: Hình thức trả lương theo thòi gian này được áp dụng cho các cán bộ, nhân viên của doanh nghiệp chưa thực hiện lương khoán.
Một trong những cách tính lương khá đặc biệt tại Viettel là trả lương theo khu vự làm việc, các địa điểm tại thành thị sẽ có hệ số lương cao hơn so với cùng vùng khác. Bởi vì những khu vực trung tâm lớn, hoạt động kinh tế diễn ra mạnh mẽ, người dân đông đúc sẽ có nhu cầu về viễn thông, hoạt động chuyển phát, giao hàng, vận chuyển,… nhiều hơn các khu vực vùng núi hay nông thôn. Bên cạnh đó, đây là một cách tính lương khá hữu hiệu trong việc thu hút và giữ chân nhân tài, những người này thường có xu hướng tập trung ở các thành phố lớn, tại đây chi tiêu đắt đỏ nên yêu cầu doanh nghiệp phải trả một mức lương cao hơn để họ đảm bảo được cuộc sống của mình. Dó đó, mức lương cho nhân viên làm việc tại các thành phố sẽ cao hơn so với vùng sâu vùng xa.
Thứ hai, trả lương khoán: đây là hình thức trả lương theo sản phẩm, thương được áp dụng cho cán bộ, công nhân viên tại các Bưu cục và lao động thời vụ. Tại Viettel hình thức trả lương này sẽ được tính căn cứ trên doanh thu, số lượng bưu phẩm và công nợ của tháng không cộng dồn phần công nợ của tháng trước đó.