4.1. Cách thức tổ chức
- Thực hiện dạy học theo chủ đề “ Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm từ thế kỉ X đến thế kỉ XVIII” ở các lớp thực nghiệm để so sánh hiệu quả thực nghiệm với lớp đối chứng (lớp không áp dụng sáng kiến). Đồng thời khảo sát lớp thực nghiệm để so sánh kết quả đạt được tại lớp thực nghiệm trước và sau khi áp dụng sáng kiến đảm bảo tính khách quan.
- Đối tượng thực nghiệm, khảo sát đối chứng: Học sinh lớp 10 trường THPT Trần Nhật Duật.
- Cách thức thực nghiệm, khảo sát đối chứng: Khảo sát ý kiến của học
sinh lớp thực nghiệm sau khi thực hiện xong chủ đề dạy học. Cho học sinh lớp thực nghiệm làm một bài kiểm tra 15 phút để đánh giá khả năng hiểu bài của học sinh.
- Cùng với việc thực hiện chủ đề “ Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm từ thế kỉ X đến thế kỉ XVIII”, Tôi và các đồng nghiệp trong nhóm sử của trường THPT Trần Nhật Duật đã xây dựng và thực hiện các chủ đề khác của chương trình lịch sử lớp 10: Chủ đề Văn hóa thế kỉ X - XVIII (gộp bài 20 và 24 và 25 thành chủ đề có thời lượng 3 tiết), Chủ dề các cuộc CMTS thời cận đại (bài 29, 30,31 thành 1 chủ đề có thời lượng 4 tiết). Kết quả:
+ Về phía Giáo viên: Việc dạy như vậy giúp cho việc soạn giảng thuận lợi hơn, tổng hợp được kiến thức cho học sinh, cung cấp mạch kiến thức đầy đủ, liên tục, giúp học sinh dễ so sánh, dễ hoàn thiện những bài tập vận dụng phát triển năng lực theo đúng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông mới.
Ngoài ra có thể dùng chủ đề này vào việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên và ôn thi học sinh giỏi ở các trường trung học phổ thông.
+Về phía học sinh: Trong quá trình thực hiện chủ đề học sinh hiểu bài, dễ học, tổng hợp kiến thức một cách khái quát nhất, các em có hứng thú hơn trong quá trình tiếp thu kiến thức mới và vận dụng kiến thức đó trong học tập và cuộc sống, phát triển được các năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo.
4.2. Kết quả khảo sát đối chứng:
4.2.1. Kết quả quan sát các giờ dạy.
- Lớp thực nghiệm dạy học theo chủ đề không khí học tập sôi nổi hơn, học sinh tích cực, chủ động thực hiện nhiệm vụ. Bày tỏ thái độ tích cực, đóng góp ý kiến của bản thân trước những vấn đề giáo viên đưa ra.
- Các em có rất nhiều sáng tạo trong cách thể hiện, trình bày bài tập được giao.
- Tất cả các em đều biết vận dụng những nội dung kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.
- Lớp đối chứng, hoạt động của giáo viên là chủ yếu, học sinh lĩnh hội kiến thức một cách thụ động, không biểu lộ thái độ, ý kiến của bản thân, một số học sinh không tập trung vào bài học.
4.2.2. Kết quả khảo sát ý kiến của học sinh
Kết quả khảo sát hứng thú học tập môn Lịch sử của học sinh khi giáo viên tiến hành dạy học theo chủ đề: Khi được hỏi về việc có nên tổ chức thường xuyên việc dạy và học theo chủ đề, đa phần học sinh đều khẳng định là cần thiết và thích thú với các nhiệm vụ được giao.
Qua kết quả tổng hợp Phiếu phản hồi, 100% việc học tập theo chủ đề giúp xây dựng được những kĩ năng, năng lực, thái độ nhất định qua việc thực hiện nhiệm vụ học tập theo nhóm, có quan hệ tốt với các thành viên trong nhóm và các thành viên nhóm khác. 90% câu trả lời khẳng định việc học tập theo chủ đề giúp các em yêu thích môn lịch sử hơn và biết thêm được nhiều kiến thức khác ngoài sách vở.
Lớp, sĩ số Nội dung, mức độ
10A1 (47 học sinh)
Nội dung Mức độ Số lƣợng Tỉ lệ %
Trước khi áp dụng kinh nghiệm
Không thích 15 31,9 %
Bình thường 15 31,9 %
Thích 12 25,5 %
Rất thích 5 10,7 %
Sau khi áp dụng kinh nghiệm
Không thích 5 10,7 %
Bình thường 10 21,3 %
Thích 22 46,8 %
Rất thích 10 21,2 %
Phân tích số liệu khảo sát - Ƣu điểm
Trong quá trình dạy học theo chủ đề phát triển năng lực học sinh, đã tiến hành đổi mới dạy và học với nhiều hình thức tổ chức đa dạng kết hợp ứng dụng các phương tiện kĩ thuật dạy học hiện đại. Vì vậy đã thu hút được sự chú ý và tham gia tích cực của học sinh. Trong tiết học đó các em được tham gia trực tiếp vào hoạt động, học, kích thích sự say mê, hứng thú của các em, giúp các em chú ý hơn vào bài học, học tập một cách chủ động và sáng tạo hơn trong tiết học. Vì vậy mà các em không còn thấy sợ học sử, mỗi tiết học môn sử sẽ được các em đón nhận với nhiều chờ mong và trải nghiệm hơn.
- Hạn chế
Trong quá trình dạy học theo chủ đề tùy vào điều kiện thực tế và đối tượng học sinh nên dù khá đa dạng, đổi mới nhưng vẫn có hoạt động học sinh ít tích cực trong tiết học, vì vậy mà quá trình thực hiện cần tiếp tục điều chỉnh để phát huy tối đa tính tích cực của học sinh.
4.2.3. Kết quả kiểm tra
* Kết quả thu được qua bài kiểm tra 15 phút như sau: Lớp 10A1 là lớp thực nghiệm, lớp 10a2 là lớp đối chứng:
Lớp Số HS Điểm số
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
TN
(10A1) 47 1 1 11 25 7 2
ĐC
(10A2) 43 1 2 5 15 17 2 1
Qua kết quả trên cho thấy chất lượng giảng dạy ở các lớp áp dụng sáng kiến cao hơn so với lớp không áp dụng; tỉ lệ học sinh đạt điểm khá, giỏi tăng; tỉ lệ học sinh yếu giảm. Điều đó khẳng định khả năng lĩnh hội kiến thức của học sinh ở lớp áp dụng sáng kiến tốt hơn.