Câu 1 : khai thác và sử dụng TNTN theo quan điểm bền vững ? lấy vd minh họa ? - Khái niệm : TNTN là tất cả các yếu tố tự nhiên mà con người có thể sử dụng để đáp ứng nhu cầu tồn tại và phát triển cuả mình
- Phân loại TNTN :
+ căn cứ vào thuộc tính tự nhiên : nguồn đất đai , khoáng sản, năng lượng, nguồn nước , rừng…..
+ Căn cứ vào khả năng tái sinh : tài nguyên vô hạn và tài nguyên hữu hạn ( TN hữu hạn có khả năng tái sinh và TN hữu hạn k có khả năng tái sinh )
- Quan điểm :khai thác và sd TNTN theo quan điểm bền vững là việc khai thác và sd TNTN đáp ứng được nhu cầu hiện tại nhưng k làm tổn hạn đến khả năng khai thác và sd TNTN trong tương lai
- ND:
+ Khai thác TNTN phải gắn với công tác quy hoạch :
• Cần căn cứ vào tài liệu đánh giá, thăm dò trữ lượng TN , khả năng đầu tư và nhu cầu của thị trường
• Gắn với đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng và hệ thống công nghiệp chế biến để sd tiết kiệm TN
+ Khai thác TNTN phải gắn với công nghệ chế biến để làm tăng giá trị của TN:
• Đầu tư mạnh cho các ngành công nghiệp chế biến TN để đảm bảo sd tài nguyên tiết kiệm , giải quyết việc làm, tăng giá trị xuất khẩu….
+ Khai thác TNTN phải gắn với bảo vệ môi trường : tái tạo nguồn TN có thể tái sinh , hướng tới sd thay thế bằng nguồn TN vô hạn.
+ Tăng cường vai trò của nhà nước trong quản lý khai thác và sd TNTN:
• Tiếp tục hoàn chỉnh , bổ sung các bộ luật về TN và môi trường
• Ban hành các VB pháp luật về quản lý, khai thác và sd TNTN
• Quản lý về điều tra , khảo sát và đánh giá TNTN
…..
- VD minh họa :
Câu 2: vì sao phải tăng cường vai trò quản lý của nhà nước trong khai thác và sd TNTN ? giải pháp
kn , Pl tài nguyên thiên nhiên
Giải thích :cần phải tăng cường công tác quản lý của nhà nước vì : - Xuất phát từ vai trò của TNTN đến phát triển kt:
• TNTN là yếu tố đầu vào k thể thiếu trong bất kỳ hđ kt nào
• Số lượng , cơ cấu , chất lượng, và tình hình phân bổ TNTN ảnh hưởng trực tiếp tới cơ cấu ngành và vùng kt
• TNTN có vai trò tạo vốn , khắc phục tình trạng thiếu hụt vốn,thúc đẩy TT và PTKT
• Tuy nhiên TNTN cũng có vai trò giới hạn và đặc biệt trong xuất khẩu sẽ có xu hướng bất lợi với các nước xuất khẩu thô
- Xuất phát từ đặc điểm của TNTN :
• ở VN TNTN thuộc sở hữu của toàn dân
• TNTN rất quý và hiếm do đó cần phải khai thác và sd có hiệu quả - Xuất phát từ thực trạng khai thác và sd TNTN ở VN hiện nay :
• Khai thác còn bừa bãi , k theo quy hoạch
• Khai thác không gắn với bảo vệ môi trường , rác thải sau khai thác k được xử lý , sử dụng công nghệ và phương pháp khai thác còn lạc hậu gây lãng phí và ô nhiễm môi trường
• Chưa nâng cao được giá trị TN : còn xuất khẩu sp thô - Xuất phát từ thực trạng quản lý TN :
• Công tác thanh tra , giám sát , quản lý của các cán bộ còn lỏng lẻo, còn tình trạng nhận hối lộ ,thờ ơ với các hành vi khai thác trái phép TNTN
• Luật pháp chưa thực sự nghiêm minh, chưa đủ sức dăn đe, còn nhiều kẽ hở về vấn đề khai thác và sd TNTN
• Công tác điều tra , khảo sát , đánh giá TN còn nhiều bất cập - Giải pháp :
• Tiếp tục hoàn chỉnh , bổ sung các bộ luật có liên quan đến TN và MT , như : luật đất đai, luật môi trường, luật đầu tư…
• Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, khai thác ,sd tài nguyên
• Quản lý việc điều tra , khảo sát và đánh giá TN, lập bản đồ TN , bản đồ hiện trạng khai thác, sử dụng TN, quy hoạch khai thác và sd TN
• Quản lý chặt chẽ trong việc giao tài nguyên ( giao đất, giao rừng,giao quyền khai thác TN khoáng sản),cho thuê tài nguyên
• Quản lý tài chính về TN để tăng nguồn thu cho NSNN, đảm bảo khai thác và sd TN tiết kiệm và gắn với bảo vệ
• Quản lý và phát triển thị trường một số TN như :thị trường năng lượng, tt đất đai
• Thanh tra , giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và xử lý nghiêm minh hành vi vi phạm pl về TN và MT
• Thường xuyên tuyên truyền , gd ý thức người dân về bảo vệ TN và MT Câu 3: trong sx , yếu tố nào qđ đến tăng trưởng và phát triển kt , vì sao ? - Kn : tăng trưởng, phát triển kt
- Trong các yếu tố sx: TNTN ,nguồn LĐ, KHCN, vốn đầu tư thì yếu tố KHCN là quan trọng nhất , đó là nhân tố quyết định đối với tăng trưởng và PTKT, KHCN khác với các nguồn lực khác là nó k có giới hạn
- Khoa học là hệ thống tri thức về hiện tượng, sự vật, quy luật của tự nhiên, xh và tư duy
- Công nghệ là tập hợp những phương tiện ,phương pháp ,kiến thức,ký năng và những thông tin cần thiết nhằm biến đổi các nguồn lực thành các sp và dịch vụ phục vụ nhu cầu con người
- Vai trò của KHCN:
❖ Thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kt thông qua việc sd các nguồn lực của nền kt như : TNTN ,nguồn lđ, vốn và chính KHCN:
• KHCN giúp phát hiện , khai thác ,sd tài nguyên mới một cách tiết kiệm hiệu quả; tạo cơ sở vật chất ,kỹ thuật hiện đại phục vụ PTKT
• Góp phần nâng cao chất lượng LĐ từ đó phát huy hiệu quả của con người trong PTKT
• Tạo đk để sản sinh ra KHCN ở trình độ cao hơn, tiên tiến hơn
❖ KHCN thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nói chung và các ngành kt theo hướng công nghiệp hóa-hiện đại hóa:
• Tạo đk cho các ngành phát triển đa dạng, hiệu quả, chất lượng sp nâng cao , giá thành rẻ,đáp ứng nhu cầu têu dùng → kích thích các ngành pt
• Thúc đẩy các ngành công nghiệp phát triển với tốc độ cao, tận dụng lợi thế so sánh ,đảm bảo sức cạnh tranh , giúp tăng tỉ trọng ngành công nghiệp
• KHCN hiện đại kéo theo dịch vụ phát triển, nông nghiệp phát triển
• KHCN tiến bộ làm thay đổi cơ cấu kt trong nội bộ ngành, thúc đẩy nền kt phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu
❖ Tăng sức cạnh tranh của nền kt nói chung và từng ngành kt nói riêng:
• Khcn giúp dn tăng năng suất, sd tối ưu các nguồn lực, nâng cao chất lượng sp
❖ Góp phần nâng cao chất lượng cs con người :
• Các thành tựu khcn liên quan tới con người, góp phần làm cs con người ngày càng tiện nghi, chất lượng cs ngày càng nâng cao ( tiến bộ về y học, công nghệ thông tin ,hệ thống giao thông..)
- Mặt trái của KHCN :
❖ KHCN càng hiện đại , khai thác TN càng nhiều → nguy cơ cạn kiệt TNTN
❖ Dẫn tới ô nhiễm môi trường ( không khí, đất ,nước..) ảnh hưởng tới sk con người
❖ Dần thay thế con người , gây thất nghiệp ra tăng
❖ Con người quá phụ thuộc vào KHCN , các giá trị văn hóa truyền thống ít được quan tâm
❖ Gây ra nguy cơ chạy đua vũ trang giữa các nước lớn ---