CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG TẠI CÔNG TY TNHH MTV DỊCH VỤ CÔNG ÍCH QUẬN THỦ ĐỨC
3.2. Nguyên tắc hoàn thiện công tác quản lý thi công
3.3.1. Nâng cao năng lực các phòng ban và ban chỉ huy công trường
Nâng cao năng lực bộ phận tham gia đấu thầu
Để chủ động hơn nữa trong việc tìm kiếm thị trường và xây dựng chiến lược phát triển công ty một cách bền vững. Phòng kỹ thuật cần phải tham mưu cho Ban giám đốc công ty trong công tác đấu thầu, kế hoạch tìm kiếm đối tác, liên doanh liên kết để đầu tư các dự án, quan hệ mở rộng, tìm kiếm công ăn việc làm. Để làm được việc này đòi hỏi Phòng kỹ thuật phải tập trung một đội ngũ cán bộ có trình độ am hiểu chuyên môn, có kinh nghiệm quản lý kinh tế, nắm vững pháp luật, đoàn kết, linh hoạt phối hợp hoạt động sao cho hiệu quả công việc đem lại cao nhất.
Muốn nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp thì yếu tố đầu ra giữ một vai trò rất quan trọng, doanh nghiệp phải bán được sản phẩm mà lợi nhuận mang về là lớn nhất. Giá bán sản phẩm của công trình giao thông chính là giá trúng thầu xây lắp họặc là giá mà công ty ký hợp đồng xây lắp. Do đó công tác đấu thầu, tìm kiếm việc làm có một vai trò rất quan trọng.
Hạn chế đấu thầu công trình giá thấp: Giá trúng thầu thấp cũng là một trong những nguyên nhân làm chậm tiến độ thi công công trình, giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh, gây khó khăn tài chính dẫn đến thua lỗ cho công ty. Một số công trình khi đấu thầu với giá trúng thầu thấp hơn giá cả thị trường tại thời điểm đấu thầu ví dụ như: Công trình Đường 49 Phường Hiệp Bình Chánh. Trong quá trình thi công
cộng với sự biến động tăng về giá cả vật tư, vật liệu, làm cho việc thi công đã khó khăn lại càng khó khăn hơn do thiếu tài chính để mua vật tư, thời gian chờ đợi nhiều. Để khắc phục tình trạng này Phòng kỹ thuật cần phải khảo sát kỹ lưỡng giá cả thị trường trước khi tham gia đấu thầu, dự báo những biến động giá trong tương lai và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi bỏ thầu, hạn chế tối đa những rủi ro về giá trong quá trình thi công.Không đấu thầu công trình không có vốn hoặc nguồn vốn không rõ ràng, không tham gia làm thầu phụ thi công vì rủi ro rất cao do không thu hồi được vốn.
Nâng cao năng lực bộ phận nghiệm thu thanh toán
Phòng kỹ thuật phải tăng cường cử cán bộ làm hồ sơ thanh toán xuống các công trường để phối hợp, hỗ trợ trong khâu lập hồ sơ thanh toán để đẩy nhanh tiến độ nghiệm thu, hướng dẫn các ban chỉ huy công trường thủ tục lập hồ sơ bù giá vật liệu, hồ sơ quyết toán công trình. Các khoản nợ do chủ đẩu tư thanh toán chậm lại không được trả lãi trong khi công ty đi vay vốn ngân hàng để thi công thì phải trả lãi điều này làm cho hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty giảm. Để khắc phục tình trạng này. Phòng kỹ thuật cần ra soát đánh giá lại toàn bộ các khoản phải thu nhằm có biện pháp thu hồi công nợ hợp lý đối với từng công trình.
Nâng cao năng lực bộ phận quản lý chất lƣợng
Hiện nay, công tác quản lý kỹ thuật chất lượng của bộ phận quản lý chất lượng tại Công ty chưa đáp ứng được yêu cầu công việc. Công tác quản lý hồ sơ thanh toán hoàn công còn nhiều thiếu sót, hồ sơ lập chậm không theo kịp thực tế thi công. Công tác quản lý chất lượng ở hiện trường còn nhiều bất cập, hồ sơ thiết kế biện pháp tổ chức thi công đưa ra chưa mang tính khả thi cao, chưa đáp ứng được với yêu cầu thực tế, vai trò của bộ phận quản lý chất lượng và nghiệm thu thanh toán đối với các công trường chưa thực hiện được hết chức năng và nhiệm vụ của mình. Nguyên nhân là do cơ cấu bộ máy của bộ phận quản lý chất lượng chưa qua thực tế thi công nhiều nên thiếu kinh nghiệm.
Trước tiên là kiện toàn bộ máy về mặt nhân sự cả về số lượng lẫn chất lượng, hiện nay từ văn phòng cho đến công trường. Phòng có đủ khả năng giải quyết được các vấn đề rất phức tạp của công tác kỹ thuật từ nội nghiệp cũng như thực tế thi
công tại hiện trường, luân chuyển các cán bộ trẻ xuống các công trường làm công tác kỹ thuật hiện trường để tiếp cận với thực tế thi công, nhằm giúp cho các cán bộ này học hỏi tích lũy kinh nghiệm thi công để nâng cao năng lực giải quyết công việc thực tế.
Nâng cao năng lực bộ phận vật tƣ, thiết bị
Trong ngành xây dựng giao thông nếu mức độ thi công cơ giới hóa càng cao thì tỷ trọng chi phí thiết bị, máy thi công chiếm trong giá thành xây dựng công trình càng lớn. Việc nâng cao hiệu quả sử dụng máy thi công sẽ góp phần giúp cho doanh nghiệp rút ngắn thời gian thi công, đảm bảo chất lượng công trình, hạ giá thành công trình, nâng cao được hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty. Do vậy bộ phận thiết bị công ty cần thực hiện các công việc sau:
Bộ phận thiết bị cần rà sót và đánh giá lại toàn bộ số máy móc, thiết bị hiện có trong toàn công ty trên sổ sách và tiến hành kiểm tra đối chiếu thực tế ở các công trường.
Tiến hành kiểm tra tình trạng kỹ thuật của tất các thiết bị trên công trường, lên phương án sửa chữa những thiết bị có hư hỏng nhẹ, hoặc có thể tận dụng lại để phục vụ thi công. Đồng thời lập kế hoạch thanh lý các thiết bị hư hỏng nặng không phát huy được tác dụng, không có khả năng phục hồi sửa chữa, hoặc quá cũ, công nghệ lạc hậu và không mang lại hiệu quả kinh tế cần lập danh sách thanh lý để thu hồi vốn và tái đầu tư các thiết bị mới. Xây dựng qui trình bảo dưỡng sửa chữa thiết bị xe máy, trong quá trình khai thác, cần theo dõi chặt chẽ tình trạng hoạt động các thiết bị, có kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ nhằm phát hiện sớm các hư hỏng nhỏ kịp thời sửa chữa tránh để quá lâu, hư hỏng nặng không làm việc được thì mới tiến hành sửa chữa làm ảnh hưởng đến hoạt động của công trường.
Bộ phận thiết bị cần lập kế hoạch đào tạo và đào tạo lại tay nghề cho đội ngũ vận hành thiết bị, để nâng cao trình độ tay nghề. Đồng thời xây dựng qui chế quản lý thiết bị, các chế độ đãi ngộ thích đáng như khoán lương theo giờ vận hành máy, gắn lợi ích của thợ vận hành máy vào sản phẩm thì mới nâng cao tinh thần trách nhiệm trong việc vận hành và khai thác thiết bị. Yêu cầu đội ngũ vận hành xe máy, thiết bị mở sổ nhật trình, sổ lý lịch theo dõi trình trạng hoạt động máy để phục vụ cho công tác bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ. Tổ chức thi tay nghề, thi nâng bậc cho đội ngũ vận hành xe máy thiết bị nhằm khai thác thiết bị tốt hơn. Tăng cường đầu tư
những thiết bị mới, áp dụng những tiến bộ khoa học vào trong sản xuất và giúp cho công tác thi công được nhanh chóng, đẩy nhanh tiến độ thi công, nâng cao chất lượng công trình và giảm giá thành sản phẩm [8].
3.3.1.2. Hoàn thiện qui chế hoạt động tại công trường
Hiện nay, công ty đã có qui chế phân công chức năng nhiệm vụ của các ban chỉ huy công trường nhưng các công trường rất bị động, chưa phát huy được hết khả năng của cán bộ công nhân viêncủa công trường. Để cho các ban chỉ huy công trường hoạt động hiệu quả và năng động hơn nữa, đáp ứng yêu cầu ngày càng đòi hỏi cao của các chủ đầu tư và của cơ chế thị trường, công ty cần thực hiện một số biện pháp sau:
- Công ty chỉ quản lý và cấp các loại vật tư chính và có giá trị lớn trong công trình như: sắt, thép, ximăng, bê tông nhựa, cấp phối đá dăm thi công đường ...vv.
Các loại vật tư phụnhư: que hàn, kẽm buột, đinh, ván khuôn công ty nên giao khoán trọn gói cho các công trường trực tiếp quản lý sử dụng. Tương tự các xe máy, thiết bị thi công chủ đạo công ty chịu trách nhiệm cung cấp cho công trường, các thiết bị nhỏ như: Đầm dùi, máy hàn, máy trộn, máy uốn thép, đầm cóc...vv tiến hành giao khoán cho các công trường tự chịu trách nhiệm trang bị cũng như quản lý sử dụng.
Tất cả vật tư chính, thiết bị chủ đạo không bao cấp như trước đây mà tiến hành giao khoán định mức sử dụng vật tư, ca máy theo dự toán công trình để quản lý các ban chỉ huy công trường. Thực tế trong những năm qua đã chứng minh mô hình bao cấp toàn bộ do công ty cấp đã không phát huy hiệu quả. Khi trúng thầu thi công công trình, Phòng kỹ thuật tiến hành bóc tách khối lượng các loại vật tư chính công ty sẽ cấp, khối lượng ca máy của thiết bị thi công chủ đạo sẽ sử dụng trong công trình làm cơ sở giao khoán theo định mức sử dụng,các loại vật tư phụ, máy thi công nhỏ giao khoán trọn gói cho các công trường quản lý và sử dụng. Trong hợp đồng giao khoán cần qui định rõ quyền lợi, trách nhiệm và nghĩa vụ của công trường,công ty cần xây dựng qui chế thưởng phạt rõ ràng, quy định tỷ lệ % công trường được hưởng trên tổng số giá trị làm lợi cho công ty, nếu ban chỉ huycông trường quản lý tốt, quản lý có hiệu quả về sử dụng vật tư chính, thiết bị xe máy chủ đạo, đồng thời có những chế tài cụ thể nếu quản lý yếu kém, gây thất thoát lãng phí cho công ty.
Công ty giao cho chỉ huy trưởng công trường toàn quyền quyết định trong việc đề
đạt, lựa chọn, bố trí, tuyển dụng nhân sự và trả lương cho cán bộ công nhân viên của công trường trên cở sở quy định về tiêu chuẩn tuyển dụng và mức lương tối thiểu áp dụng tại công ty.
- Cho phép các công trường được đầu tư các thiết bị thi công chủ đạo như:
Xe lu rung, lu tĩnh, máy đào, xe san...vv để phục vụ thi công theo hình thức công ty sẽ thuê lại của công trường, đơn giá theo thị trường, hoặc các công trường tự trang bị và phục vụ thi công cho công trường, chi phí máy được tính vào chi phí giao khoán ca máy trong hợp đồng giao khoán nội bộ giữa công ty và công trường. Công ty nên tiến hành giao khoán lương ban chỉ huy công trường theo tỷ lệ giá trị sản lượng thực hiện, xóa bỏ hình thức hiện nay là trả lương tháng theo hệ số lương của từng người.
- Ban chỉ huy công trường hàng tháng, quý phải báo cáo khối lượng thực hiện trong tháng, tình hình sử dụng tư, ca máy thi công, nhân công về công ty. Các phòng nghiệp vụ của công ty căn cứ báo cáo sử dụng vật tư và đối chiếu với khối lượng thiết kế, khối lượng đã thi công thực tế tại công trường để kiểm tra. Khi xảy ra hao hụt, thất thoát, lãng phí vật tư hơn so với khối lượng định mức thì yêu cầu các Ban chỉ huycông trường giải trình và tìm ra các biện pháp khắc phục để rút kinh nghiệm, chấn chỉnh kịp thời. Việc kiểm tra đối chiếu được diễn ra liên tục trong suốt quá trình thi công. Khi kết thúc công trình, các công trường lập bảng tổng hợp vật tư đã sử dụng cho công trình và quyết toán với công ty để làm cơ sở thưởng phạt. Nếu công trường sử dụng tiết kiệm vật tư hơn so với định mức, căn cứ vào giá trị tiết kiệm công ty sẽ thưởng cho công trường theo tỷ lệ % giá trị đã làm lợi. Nếu sử dụng vượt quá số lượng vật tư theo định mức, thì tiến hành xem xét trách nhiệm của ban chỉ huy công trường. Tùy theo mức độ vi phạm mà có các hình thức như trừ lương, thưởng, hoặc bồi thường thiệt hại cho công ty.
Việc thực hiện các biện pháp nêu trên hiệu quả dự kiến sẽ mang lại là:
- Việc giao khoán định mức sử dụng vật tư, ca máy thi công xuống các công trường sẽ khắc phục được tình trạng thất thoát, lãng phí vật tư, ca máy tại các công trường vì trước đây vật tư cũng do công ty cấp nhưng công trường sử dụng tiết kiệm được hay lãng phí cũng chưa có tiến hành đối chiếu số liệu, công ty cũng chưa có chính sách khen thưởng thích đáng nên chưa khuyến khích tinh thần trách nhiệm, ý
thức tiết kiệm của người lao động. Khi đã tiến hành giao khoán cho các công trường thì vật tư này là vật tư của công trường, ý thức sử dụng tiết kiệm, hợp lý sẽ được nâng lênChỉ huy trưởng công trình sẽ có trách nhiệm quản lý tốt hơn. Nâng cao năng lực quản lý, trách nhiệm của các cán bộ quản lý tại công trường, đồng thời sẽ gắn hiệu quả công ty đi đôi với quyền lợi của cán bộ, công nhân lao động, họ sẽ thấy tiết kiệm được vật tư là sẽ có lợi cho công ty và cho bản thân người lao động.
- Thiết bị xe máy thi công sẽ được sử dụng hợp lý và khai thác hiệu quả hơn trước đây, vì toàn bộ chi phí máy đã được khoán theo định mức sử dụng, lợi ích của người lao động gắn liền với lợi ích tiết kiệm được nên cán bộ công nhân viên công trường phải có trách nhiệm và ý thức hơn trong việc sử dụng để đem lại hiệu quả cao nhất cho công trường cũng như cho công ty. Phát huy tính sáng tạo của các thành viên trong ban chỉ huy công trường, mọi người sẽ làm việc tích cực hơn, đưa ra nhiều sáng kiến, giải pháp thi công tốt nhất, phát huy được sức mạnh tập thể vì quyền lợi chung của công trường.
- Các ban chỉ huy sẽ năng động và tích cực hơn được tự chủ hơn trong điều hành thi công, rút ngắn được thời gian thi công do không phải chờ đợi cấp các loại vật tư phụ, thiết bị thi công nhỏ, khuyến khích mọi người đầu tư thiết bị thi công,để phục vụ thi công cho công trường tốt hơn, công ty sẽ giảm được áp lực vốn, đồng thời tạo thêm thu nhập, giúp cho cán bộ công nhân viênyên tâm công tác.
3.3.1.3. Tổ chức, sắp xếp lại các công trường
- Hiện nay bộ máy của ban chấp hành công trường được thành lập khi công ty trúng thầu thi công công trình, Ban chấp hành công trường được thành lập theo tên gọi của công trình. Sau khi thi công xong công trình thì toàn bộ ban chỉ huycủa công trình này giải thể và điều động đến các công trình khác, cho nên các ban chỉ huy công trường liên tục thay đổi nhân sự, không ổn định. Để bộ máy của các Ban chỉ huy công trường hoạt động ngày càng hiệu quả hơn, phát huy được tính sáng tạo và năng động, công ty cần thành lập ra một số chỉ huy trưởng công trường chủ đạo theo định biên tương đối ổn định.Mỗi ban chỉ huy công trường có một bộ khung cán bộ cơ bản bao gồm như: Chỉ huy trưởng điều hành chung, 01 hoặc 2 chỉ huy phó tùy theo cấp công trình phụ trách kỹ thuật, 01 kế toán toán thống kê, 02-03 cán bộ kỹ thuật, 01 cán bộ phụ trách quản lý chát lượng, 01cán bộ phụ tráchnghiệm thu
thanh toántheo tiến độ thực thi, 01cán bộ phụ trách công tác vệ sinh môi trường và an toàn lao động. Với việc lập ra các ban chỉ huy công trường sẽ mang lại một số hiệu quả như sau:
- Giúp cho công ty có được một số ban chỉ huycông trường tương đối ổn định, hình thành nên một bộ khung cơ bản ở công trường. Công ty rất thuận lợi trong việc quản lý, đào tạo cán bộ, bồi dưỡng nâng cao năng lực cán bộ. Nâng cao tinh thần trách nhiệm, năng lực điều hành và quản lý thi công của Chỉ huy trưởng công trường,cán bộ công nhân viên trong công trường sẽ đoàn kết gắn bó hơn, phát huy hết năng lực vì mục tiêu chung đưa công trường ngày càng lớn mạnh.Công ty thuận lợi hơn trong việc trong việc hoạch định chiến lược phát triển vì nắm chắc được năng lực thực sự từng công trường, giúp cho việc phân công, bố trí công việc phù hợp với năng lực từng công trường. Công ty có thể đánh giá khả năng quản lý, điều hành thi công của mình qua đánh giá năng lực của từng chỉ huy trường các công trường.
- Khi ban chỉ huy công trường nhận nhiệm vụ thi công công trình mới thì có thể bắt tay vào việc ngay, tránh tình trạng như hiện nay mỗi khi công ty trúng thầu thi công lại thành lập một ban chỉ huy công trường mới, các thành phần của ban chỉ huy công trường công trường này được điều động từ các công trình khác bổ sung, hoặc điều từ công ty xuống, nên phải mất một thời gian bộ máy mới có thể hoạt động nhịp nhàng được.
- Giúp cho Chỉ huy trưởng và cán bộ kỹ thuật trong công trường yên tâm công tác trong một tổ chức ổn định, phát huy được năng lực cán bộ, phân công, gắn trách nhiệm của từng cán bộ rõ ràng, tránh tình trạng khi chưa hoàn thành công trình phải luân chuyểncán bộ đến nhận nhiệm vụ ở công trình khác.
3.3.1.4. Xây dựng tiêu chuẩn chức danh chỉ huy trưởng công trường
Để có thể lãnh đạo, chỉ đạo công trường hoạt động hiệu quả thì người chỉ huy trưởng công trường giữ một vai trò rất quan trọng trong ban chấp hành công trường như: Tổ chức lực lượng lao động tham gia thi công hợp lý để thi công công trình đúng thiết kế, đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng, đảm bảo tuyệt đối an toàn lao động, đảm bảo vệ sinh môi trường với giá thành thấp nhất, mang lại hiệu quả kinh