CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG TẠI CÔNG TY TNHH MTV DỊCH VỤ CÔNG ÍCH QUẬN THỦ ĐỨC
3.2. Nguyên tắc hoàn thiện công tác quản lý thi công
3.3.2. Hoàn thiện và nâng cao năng lực quản lý thi công xây dựng công trình
3.3.2.1. Hoàn thiện công tác quản lý tiến độ thi công công trình
Tiến độ thi công là tài liệu thể hiện rõ các thông tin cần thiết để nhà thầu tổ chức và quản lý tốt mọi hoạt động xây lắp trên công trường, nó cũng là căn cứ để chủ đầu tư kiểm tra gám sát nhà thầu thực hiện hợp đồng đã ký, nó cũng là một trong những tiêu chí hàng đầu để đánh giá năng lực thi công của doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông. Vì vậy hoạt động quản lý tiến độ thi công công trình là một trong những hoạt động quản lý cơ bản của doanh nghiệp xây dựng. Nếu doanh nghiệp thi công công trình, đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật với chất lượng tốt, tiến độ thi công ngắn, thì hiệu quả sản xuất kinh doanh sẽ cao, mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp, uy tín của doanh nghiệp sẽ được nâng lên và làm tăng khả năng cạnh tranh. Việc quản lý tiến độ thi công tốt sẽ giúp cho công ty kiểm soát được tiến độ, sẽ tránh được các sai sót, phải sửa chữa, làm đi làm lại nhiều lần, tránh được việc làm tăng chi phí do thi công kéo dài. Xác định rõ thời gian thực hiện từng hạng mục chính của công trình, giúp cho công ty phân phối các nguồn lực một cách hợp lý, đẩy nhanh việc nghiệm thu, thanh toán vốn nhanh, tránh được việc ứng đọng vốn,
tăng khả năng quay vòng vốn, thu hồi vốn nhanh.Để hoạt động công tác quản lý tiến độ thi công hiệu quả hơn công ty cần thực hiện các biện pháp sau:
+ Công tác lập tiến độ thi công :
Công tác lập tiến độ thi công của công ty cần tiến hành theo các bước như sau :
Bước 1: Thực hiện các công việc thu thập số liệu
Sau khi trúng thầu thi công công trình, Phòng kỹ thuật tổ chức đi khảo sát lại hiện trường,thu thập các thông tin: tình hình nguồn vật liệu hiện có và xu hướng của thị trường, nguồn nhân công lao động tại địa phương, khả năng đáp ứng xe máy, thiết bị thi công, điều kiện công trường và mặt bằng bố trí kho bãi, các điều kiện về thời tiết và các vấn đề khác có liên quan ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí của công trình. Đo đạc lại thực tế hiện trường, về tính toán đối chiếu với bản vẽ thi công để rà soát lại khối lượng chính xác. Để làm cơ sở phục vụ cho việc lập biện pháp thi công và tiến tiến độ thi công.
Bước 2: Lập danh mục các hạng mục công việc cần đưa lên tiến độ.
Tiến hành phân tích các công việc chính, công việc phụ phải thực hiện của công trình và xác định khối lượng phải thực hiện của các công việc đó. Khối lượng chính căn cứ vào bản vẽ thiết kế công trình do đơn vị tư vấn thiết kế lập, khối lượng phụ trợ dựa vào bản vẽ thiết kế tổ chức thi công do Phòng Kỹ thuật phối hợp với Chỉ huy trưởng của công trường lập lại biện pháp tổ chức thi công phù hợp với bản vẽ thi công.
Bước 3: Xác định khối lượng công tác cho từng hạng mục công việc Khối lượng tính toán theo các hạng mục thi công được bóc tách theo cách phân chia giai đoạn thi công. Tính toán khối lượng cần căn cứ vào bản vẽ thi công (do tư vấn thiết kế lập được chủ đầu tư duyệt) và bản vẽ thiết kế tổ chức thi công (do nhà thầu lập). Đơn vị của khối lượng phải lấy phù hợp với định mức và tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành.
Bước 4: Lựa chọn phương pháp thi công
Phân tích lựa cho biện pháp thi công hợp lý nhất cho từng công trình: Căn cứ vào điều kiện thực tế ở công trường, máy móc thiết bị, kinh nghiệm, nhân lực hiện
có của công ty, thời gian thực hiện công trình. Phòng Kỹ thuật cùng với Chỉ huy trưởng tính toán đưa ra một vài giải pháp thi công, ưu nhược điểm mỗi giải pháp trong biện pháp thi công.Từ đó chỉ huy trưởng công trường nghiên cứu, lựa chọn phương án thi công tối ưu nhất hiệu quả nhất về mặt kinh tế nhưng đảm bảo vệ an toàn lao động, chất lượng sản phẩm hình thành..
Bước 5: Xác định nhu cầu nhân công, ca máy thi công
Căn cứ vào khối lượng công việc chính, khối lượng công việc phụ phân tích ở bước trên, tính toán lựa chọn máy thi công công chủ đạo, máy thi công phụ. Khi lựa chọn máy thi công cần nghiên cứu kỹ đặc điểm tính năng, công suất hiện có của máy, có phù hợp với đặc điểm công trình đang thi công, tránh hiện tượng chọn máy không phù hợp với công việc như khối lượng công việc nhiều chọn máy có công suất quá nhỏ sẽ kéo dài thời gian, hoặc khối lượng công việc ít chọn công suất lớn không khai thác hết công suất sẽ lãng phí. Từ đó tính toán chính xác số lượng từng loại ca máy sử dụng vào công trình, tổng hợp lại thành chi phí máy của từng hạng mục, và cả công trình. Tương tự tính toán chi phí nhân công cho toàn bộ công trình.
Bước 6: Xác định thời gian thực hiện từng hạng mục, và cả công trình Căn cứ vào khối lượng thực hiện, máy thi công, nhân công, tính toán được thời gian cần thiết để thi công từng hạng mục và toàn bộ công trình, tiến độ cung cấp vật tư, thiết bị nhân lực theo kế hoạch đã vạch ra .
Bước 7: Thiết kế tiến độ thi công công trình, xác định nhu cầu nguồn lực theo tiến độ và điều chỉnh tiến độ để trình duyệt
Dựa vào toàn bộ các thông số tính toán ở các bước trên vạch ra tiến độ thi công theo sơ đồ ngang, trên sơ đồ này thể hiện thời gian bắt đầu và kết thúc từng hạng mục, khối lượng xe máy, nhân công, vật tư chính theo thời gian. Sau đó kiểm tra soát xét lại lần cuối về tổng thể bảng tiến độ thi công về các mặt như: Sự hợp lý thời gian thi công của các hạng mục, sự phối hợp hợp nhịp nhàng của các hạng mục, khả năng huy động thiết bị, nhân công, xe máy, vật tư,đảm bảo quá trình thi công nhịp nhàng, đảm bảo tính liên tục không bị gián đoạn, đảm bảo tính hiệu quả và an toàn.
Bước 8: Trình duyệt tiến độ công trình
Sau khi điều chỉnh và hoàn thiện bảng tiến độ thi công. Trình giám đốc công ty xem xét và phê duyệt. Bảng tiến độ này là cơ sở để cho các phòng nghiệp vụ căn cứ vào đó thực thi nhiệm vụ của mình và gởi cho phòng trong công ty theo dõi tiến độ thực hiện của công trường, Phòng Kỹ thuật theo dõi và cung cấp vật tư và cấp thiết bị cho công trường theo dõi quản lý hệ thống chất lượng nghiệm thu và thanh toán. Phòng Tổ chức hành chính để theo dõi và điều động nhân sự theo dõi nhân công, theo dỏi chế độ tiền lương công tác bảo hiểm cho cán bộ kỹ thuật và an toàn lao động được thực hiện theo tiến độ ở công trường. Phòng Kế hoạch tài chính theo dõi tài chính, công nợ các nhà cung cấp vật tư theo dõi cân đối sản lượng doanh thu để thực hiện công tác thanh toán cho các nhà cung cấp vật tư.
+ Công tác theo dõi tiến độ
Để công tác quản lý tiến độ thi công đạt kết quả cao và kiểm soát được tiến độ thực hiện. Trước khi bắt đầu thi côngcông trình ban chỉ huy công trường cần tổ chức họp toàn thể cán bộ, công nhân viên, các tổ đội tham gia thi công trên công trường, giới thiệu tổng quát về công trình, các hạng mục thi công chính, thời gian thực hiện của từng hạng mục, thời gian hoàn thành toàn bộ công trình, bảng tiến độ thi công của công trình do công ty ban hành để cho mọi người nắm bắt được chủ trương của công ty đối với công trình. Trong quá trình thực hiện, ban chỉ huy công trường cử cán bộ kỹ thuật theo dõi, cập nhập thường xuyên các diễn biến trên công trường để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện so với kế hoạch. Hàng tuần, hàng tháng ban chỉ huycông trường tổ chức họp kiểm điểm tiến độ thi công của công trường, đánh giá những mặt tích cực để phát huy, tìm ra nguyên nhân để khắc phục và báo cáo kết quả thực hiện về công ty để theo dõi và kiểm soát. Để đảm bảo được tiến độ thi công đề ra ban chỉ huy công trường cần phải phối hợp chặt chẽ với các phòng ban liên quan về cung cấp vật tư, thiết bị và các điều kiện khác để thi công theo như kế hoạch. Nếu sự chậm trở do các phòng ban không đáp ứng kịp thời về cung cấp vật tư, thiết bị, Ban chỉ huy công trường cần làm văn bản báo cáo nhanh cho lãnh đạo công ty để kịp thời can thiệp và xử lý,tránh tình trạng không báo cáo đến khi có sự chậm trể không qui được trách nhiệm cho bộ phận nào, đổ lỗi cho nhau, gây thiệt hại về kinh tế cũng như uy tín công ty đối với các chủ đầu tư. Phòng
kỹ thuật cử cán bộ giám sát theo dõi xuyên suốt quán trình thi công, để nắm bắt sát tình hình diễn biến thi công trên công trường, định kỳ hàng tháng để kiểm tra đối chiếu giữa khối lượng các hạng mục đã thực hiện với kế hoạch tiến độ đã đề ra. Căn cứ tiến độ đã đề ra các phòng ban công ty theo chức năng nhiệm vụ của mình cần có biện pháp hỗ trợ kịp thời cho công trường. Hàng quý công ty cần tổ chức cuộc họp để đánh giá kết quả thực hiện, để tìm ra nguyên nhân của sự sai lệch và đề ra biện pháp khắc phục, tránh tình trạng để chậm tiến độ quá lâu mà không đưa ra giải pháp nào khắc phục.
Kế hoạch tiến độ thi công công trình trong quá trình thực hiện chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố về con người, nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, công cụ dụng cụ, tiền vốn, môi trường… làm cho tiến độ thực hiện sai khác so với tiến độ kế hoạch. Vì lý do đó, kỹ sư giám sát phải liên tục theo dõi tình hình thực hiện kế hoạch tiến độ, nếu cần thiết kịp thời điều chỉnh theo chu kỳ khống chế tuần hoàn.
Hình 3.1: Sơ đồ khống chế tuần hoàn tiến độ thi công công trình
3.3.2.2. Hoàn thiện công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng
Yếu tố kỹ thuật chất lượng, thể hiện ở trình độ công nghệ của mỗi doanh nghiệp, đây là một trong những nhân tố quan trọng quyết định đế khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp ngành xây dựng công trình giao thông. Do vậy, Công ty cần chú trọng việc áp dụng công nghệ tiên tiến vào trong thi công, lập các biện pháp tổ chức thi công hợp lý để giảm bớt chi phí và đẩy nhanh tiến độ thi công. Để hoạt động quản lý kỹ thuật chất lượng công trình hiệu quả hơn cần thực hiện một số biện pháp sau:
Tăng cường công tác đào tạo về quản lý chất lượng
Con người là một nhân tố quan trọng trực tiếp tạo ra sản phẩm và chất lượng sản phẩm là phụ thuộc vào trình độ chuyên môn, tay nghề, kinh nghiệm, ý thức trách nhiệm của mỗi thành viên. Vì thế công ty cần tiến hành đào tạo về quản lý chất lượng sản phẩm cho tất cả những người tham gia vào quá trình xây dựng công trình để cho toàn thể cán bộ công nhân viên nhận thức rõ vấn đề chất lượng sản phẩm là sự sống còn của một công ty. Đào tạo quản lý chất lượng không chỉ giới hạn ở những cán bộ lãnh đạo công ty, cán bộ kỹ thuật cần nhận thức, tầm quan trọng của chất lượng và quản lý chất lượng công trình xây dựng tới tất cả người lao động tham gia vào quá trình xây dựng. Công ty cần mở các lớp đào tạo kiến thức cơ bản về quản lý chất lượng công trình xây dựng. Nội dung công tác đào tạo cho cán bộ công nhân viên chức cần nắm vững các kiến thức về quản lý chất lượng nói chung, qui định về quản lý chất lượng công trình xây dựng, những yêu cầu cụ thể về chất lượng và quản lý chất lượng công trình xây dựng. Các hướng dẫn công việc cụ thể để đảm bảo chất lượng, các biểu mẫu cần áp dụng cho từng vị trí công việc.
Công tác đào tạo và bồi dưỡng kiến thức về chất lượng và quản lý chất lượng cần được tiến hành thường xuyên và liên tục để đáp ứng những thay đổi công nghệ, giai đoạn phát triển, môi trường hoạt động của công ty.
Tổ chức sắp xếp lại đội ngũ cán bộ kỹ thuật
- Sắp xếp, bố trí lại đội ngũ cán bộ quản lý kỹ thuật từ văn phòng công ty đến Ban chỉ huy các công trường sao cho phù hợp vời năng lực kinh nghiệm của từng con người. Tăng cường việc luân chuyển cán bộ kỹ thuật từ văn phòng xuống các
công trường và ngược lại nhằm nâng cao năng lực quản lý thi công cho các ban chỉ huy công trường, giúp cho các cán bộ kỹ thuật văn phòng không chỉ giỏi về mặt thi công thực tế còn nâng cao khả năng quản lý, kiểm soát hồ sơ. Hoạt động kiểm tra giám sát chất lượng từ văn phòng công ty cần phải được tiến hành thường xuyên để đảm bảo công trình thi công đáp ứng được yêu cầu đề ra. Hàng tháng, hàng quí công ty cần tổ chức họp giữa khối văn phòng và khối lao động trực tiếp để rút ra những tồn tại như tiến độ thi công trên các công trường, công tác quản lý chất lượng, công tác quản lý khối lượng, công tác an toàn lao động và phòng chống cháy nổ để có biện pháp tháo gỡ khó khăn và đẩy nhanh tiến độ thi công. Bên cạnh đó công ty cần chú trọng công tác xây dựng quản lý kế hoạch tác nghiệp như kế hoạch cung cấp vật tư, kế hoạch cung cấp thiết bị, kế hoạch cung cấp nhân công để công việc thi công diễn ra nhịp nhàng, khắc phục tình trạng chậm tiến độ thi công do phải chờ vật tư thiết bị.
- Thực trạng trong những năm vừa qua dược đúc kết lại là công tác lập hồ sơ quản lý chất lượng, hồ sơ hoàn công ở các công trường chậm, nhiều công trình đã thi công xong đã lâu mà hồ sơ quản lý chất lượng và hoàn công chưa được lập xong.
Nguyên nhân chủ yếu là do cán bộ quản lý chất lượng còn thiếu kinh nghiệm chưa nắm vững được trình tự nghiệm thu cũng như thủ tục nghiệm thu, nên khi lập hồ sơ có nhiều sai sót phải sửa lại nhiều lần, nên đã ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề nghiệm thu thanh toán, nghiệm thu bàn giao công trình. Do vậy công ty cần bồi dưỡng tập huấn cho cán bộ kỹ thuật có kinh nghiệm thực hiện công việc lập hồ sơ nghiệm thu và lập hồ sơ hoàn công tại công trường theo sát tiến độ, biết kiểm tra rà soát các công việc như làm hồ sơ hoàn công, hồ sơ nghiệm thu thanh toán, khối lượng thi công để đẩy nhanh công tác nghiệm thu để nghiệm thu bàn giao các công trình cho Chủ đầu tư sớm nhất.
3.3.2.3. Hoàn thiện công tác quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình Công tác quản lý khối lượng là một trong những nhiệm vụ hàng đầu đối với các công ty xây dựng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành của công trình cho nên nếu công tác quản lý khối lượng không chặt chẽ sẽ dẫn đến thất thoát, thua lỗ.
Để công tác quản lý khối lượng thi công tốt hơn công ty cần thực hiện các biện pháp như sau:
- Từ khi lập hồ sơ dự thầu Phòng kỹ thuật cần kiểm tra kỹ bản vẽ thi công nhằm phát hiện những khối lượng mà thiết kế tính thừa, hoặc thiếu. Nếu khối lượng tính thừa sẽ có giải pháp về điều chỉnh giá dự thầu để sao cho khi thanh quyết toán với chủ đầu tư không bị thiệt hại. Nếu khối lượng thiết kế tính thiếu cần đưa vào hồ sơ dự thầu để có cở sở kiến nghị với chủ đầu tư thanh toán những khối lượng sau này.
- Nâng cao năng lực lập bản vẽ thiết kế tổ chức thi công nhằm đưa ra các giải pháp thi công hợp lý để tiết kiệm được nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị thi công của các công trình phụ trợ và đẩy nhanh được tiến độ thi công.
- Khi triển khai thi công, Phòng Kỹ thuật chịu trách nhiệm rà soát khối lượng bản vẽ thi công nhằm xác định khối lượng chính xác để làm cơ sở kiểm tra và duyệt cấp vật tư cho các công trường. Phòng Kỹ thuật cần cử cán bộ kỹ thuật theo dõi thường xuyên công trường để nắm bắt được diễn biến thi công trên công trường.
Hàng tháng yêu cầu các công trường báo cáo khối lượng thực hiện được trong tháng, đối chiếu với khối lượng đã nghiệm thu, kiểm tra chặt chẽ khối lượng dỡ dang trên công trường, tập trung thi công đến đâu nghiệm thu thanh toán đến đó, hạn chế thấp nhất khối lượng dỡ dang trên công trường nhằm mục đích thu hồi vốn nhanh và tránh hao hụt thất thoát do thời gian chờ đợi hoàn thiện kéo dài.
- Phòng kỹ thuật thường xuyên kiểm tra so sánh khối lượng đã thực hiện với khối lượng vật tư đã cấp cho các công trường có bị thất thoát, hao hụt hay không.
- Trong quá trình thi công nếu có khối lượng phát sinh ngoài bản vẽ thiết kế, công trường phải báo cáo ngay về phòng kỹ thuật để theo dõi, chỉ đạo, đồng thời kết hợp với các phòng ban liên qua làm việc với tư vấn giám sát, chủ đầu tư để duyệt khối lượng phát sinh này làm cơ sở thanh toán. Tránh trường hợp thi công xong mới bổ sung thủ tục duyệt khối lượng phát sinh, vừa mất thời gian chờ quyết toán, vừa làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân của công trình.
- Sau khi kết thúc công trình, các phòng ban liên quan kết hợp với ban chỉ huy công trường tổng kết đánh giá về các mặt như: Khối lượng quyết toán so với khối lượng trúng thầu tăng hay giảm, tiến độ thực hiện so với tiến độ trong hợp đồng, đánh giá tình hình sử dụng vật tư có hao hụt hay không, tình hình sử dụng ca