3.1.1.1. Vị trí địa lý:
Văn Lâm là huyện nằm về phía bắc tỉnh Hưng Yên, với Quốc lộ 5A chạy qua.
Văn Lâm được xác định là một trong các vùng kinh tế động lực quan trọng của tỉnh Hưng Yên, đã và đang có nhiều lợi thế phát triển trở thành huyện công nghiệp, diện tích hành chính của huyện và 7.521,38 ha được giới hạn bởi:
- Phía Bắc giáp với thành phố Hà Nội và tỉnh Bắc Ninh - Phía Tây giáp huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên
- Phía Nam giáp huyện Yên Mỹ và huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên - Phía Đông giáp tỉnh Hải Dương.
Hình 3.1. Sơ đồ vị trí địa lý huyện Văn Lâm - tỉnh Hưng Yên.
3.1.1.2. Địa hình, địa mạo
Địa hình của huyện Văn Lâm nhìn chung độ cao thấp không đều nhau, mà có sự chênh lệch, về cốt đất tương đối lún và có xu thế thoải dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Các xã thuộc về phía Tây Bắc địa hình đa số là vàn đến vàn cao diện tích thấp
trũng không đáng kể. Các xã phía Nam và Đông Nam (dưới đường sắt) đồng ruộng đa số là vàn thấp, thấp và trũng. Nhưng nhìn chung đất đai của huyện đều thuận lợi cho việc thâm canh tăng vụ.
3.1.1.3. Khí hậu
Huyện Văn Lâm nói riêng và tỉnh Hưng Yên nói chung đều nằm trong vùng đồng bằng Bắc Bộ và chịu ảnh hưởng của vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết trong năm được phân làm 2 mùa rõ rệt:
- Mùa hè: Nóng ẩm, mưa nhiều được kéo dài từ tháng 4 đến tháng 10.
- Mùa đông: Lạnh, khô hanh thường kéo dài từ tháng 11 năm trước đến tháng 3 năm sau.
- Theo số liệu điều tra của trung tâm khí tượng thuỷ văn tỉnh Hưng Yên, các yếu tố khí hậu được thể hiện:
3.1.1.4. Thủy văn
HuyệnVăn Lâm chịu ảnh hưởng và phụ thuộc vào chế độ thuỷ văn, lưu lượng dòng chảy thượng nguồn sông Hồng (chạy dọc từ Bắc xuống Nam với chiều dài 23km là nguồn cung cấp và tiêu thoát nước cho địa bàn huyện và các khu vực nằm ven sông) và mạng lưới sông ngòi chằng chịt gồm sông Cửu Yên, sông Điện Biên, sông Kim Ngưu, sông Từ Hồ, sông Đồng Quê.
3.1.2. Điều kiện kinh tế và xã hội
3.1.2.1. Thực trạng phát triển kinh tế, xã hội
Thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020 - 2021 trong bối cảnh diễn biến phức tạp của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp vi rút Covid-19 gây ra làm ảnh hưởng rất lớn đến tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện. Thực hiện Chương trình hành động số 10/CTr-UBND ngày 17/01/2020 của UBND tỉnh, Nghị quyết số 107/2020/NQ-HĐND ngày 17/12/2020 của HĐND huyện, Nghị quyết số 114/NQ-HĐND ngày 17/12/2020 của HĐND huyện, Ủy ban nhân dân huyện đã ban hành Chương trình hành động số 02/CTr-UBND ngày 07/02/2021 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách năm 2021 huyện Văn Lâm.
a. Về kinh tế:
- Tốc độ tăng giá trị sản xuất là: Công nghiệp, xây dựng 10,32%, Thương mại, dịch vụ 11,28% - Nông nghiệp, thủy sản 2,14%.
- Cơ cấu kinh tế: Công nghiệp, xây dựng 82,02% (năm 2019 là 80,23%) - Thương mại, dịch vụ 14,12% (năm 2019 là 15,94%) - Nông nghiệp, thủy sản 3,86%
(năm 2020 là 3,83%)
- Giá trị sản xuất/ha canh tác đạt 205 triệu đồng/1 ha; thu nhập bình quân đầu người đạt 75,26 triệu đồng (năm 2019 là 71,57 triệu đồng).
- Tổng thu ngân sách nhà nước 11 tháng thực hiện 2.654,247 tỷ đồng đạt 131,5% kế hoạch, ước thực hiện cả năm 2.785,83 tỷ đồng đạt 138,02% kế hoạch (năm 2019 thực hiện 2.329,853 tỷ đồng đạt 127,04% kế hoạch).
b. Về văn hóa xã hội:
- Duy trì tỷ lệ tăng dân số tự nhiên dưới 1% (ICH<1%) - Tỷ lệ hộ nghèo 1,26%.
- Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 98,1%
- Tỷ lệ làng, khu phố văn hóa đạt 97,6%
- Tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 91,2%
- Văn hóa, xã hội, cải cách hành chính, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí tiếp tục có những chuyển biến tích cực, đời sống của nhân dân từng bước được cải thiện và nâng lên. Chính trị, xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội được giữ vững.
3.1.2.2. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
Là một trong những huyện có điều kiện thuận lợi nên Văn Lâm được xem là địa phương có tiềm năng về phát triển kinh tế, đặc biệt là công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp. Tuy nhiên, công tác bảo vệ môi trường hiện nay còn nhiều vấn đề cần tập trung khắc phục đó là: cơ sở hạ tầng kỹ thuật môi trường (đường xá, hệ thống cấp thoát nước, hệ thống kỹ thuật quản lý chất thải rắn, cây xanh, nghĩa địa,...) phát triển
chưa đồng bộ và không theo kịp quá trình đô thị hóa; hệ thống thu gom và xử lý chất thải rắn chưa triệt để và còn nhiều bất cập; nước thải sinh hoạt khu vực nông thôn chưa được xử lý trước khi thoát ra ao, hồ, sông; chất thải và ô nhiễm môi trường do hoạt động sản xuất công nghiệp (khói thải từ các lò gạch, bụi từ các hoạt động sản xuất và chế biến thức ăn gia súc, các nhà máy chế biến thực phẩm...) chưa được xử lý, các bãi rác tự phát chưa được quy hoạch...
- Văn Lâm có vị trí tương đối thuận lợi, có đường Quốc lộ 5, đường sắt Hà Nội - Hải Phòng chạy qua và hệ thống giao thông tương đối đầy đủ và đồng bộ. Đây là một lợi thế rất quan trọng thúc đẩy khả năng chuyển dịch kinh tế theo hướng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại - dịch vụ và đa dạng hóa các ngành nghề, có nhiều cơ hội cho giao thương và tiếp cận thị trường tiêu thụ cũng như việc tiếp cận với các tiến bộ trong khoa học kỹ thuật.
- Tài nguyên đất đai của Văn Lâm tương đối phong phú, chất lượng trung bình, khá ổn định. Nguồn tài nguyên nước mặt có trữ lượng dồi dào, được cung cấp từ con sông lớn, lượng mưa bình quân/năm cao có nhiều thuận lợi trong việc chủ động tưới, tiêu phục vụ tốt cho việc phát triển sản xuất nông nghiệp.
- Bên cạnh các điều kiện thuận lợi thì huyện cũng có những mặt hạn chế nhất định:
- Phát triển các khu, cụm công nghiệp chưa đồng bộ, do đó khu vực đất nông nghiệp vàn sâu thường xuyên xảy ra ngập úng gây khó khăn trong quá trình sản xuất dẫn đến nhân dân bỏ ruộng không canh tác.
- Việc kê khai đăng ký đất đai còn chậm; vẫn còn tình trạng đổ, đốt rác ven đường giao thông, một số cơ sở sản xuất kinh doanh xả chất thải gây ô nhiễm môi trường.
- Một số công trình xây dựng chậm tiến độ; công tác giải phóng mặt bằng một số dự án còn khó khăn, kéo dài.
- Công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn một số xã, thị trấn chưa được quan tâm đúng mức. Sản xuất tiểu thủ công nghiệp trong các làng nghề còn mang tính tự phát.