Người mẹ vườn cau
NGUYỄN NGỌC TƯ(,)
ộ Chuẩn bị
Đọc trước văn ban Người mẹ vườn caư. tìm hiêu thêm thông tin vê nhà vãn Nguyễn Ngọc Tư.
I lãy liên hệ với một tác phâm mà em dà dọc viết vê người mẹ. người bà có dề tài và chu dê gân với văn ban này dê giới thiệu với các bạn. (*)
Q Đọc hiểu
® Đê bài làm vãn chỉ hai chữ “Người mẹ". Cô Hương bào: “Binh luận, chứng minh, hay miêu tả cách nào cũng được '. Tôi căn bút. nghĩ mãi bãt dâu như thê nào nhi?
Chú ý tình huống khơi gợi cho nhàn vật “tôi”
vé hình ảnh “người mẹ Ba tôi có rất nhiều mẹ, tôi cũng có lắm bà nội ờ nhà VƯƠn cau •
cùng chú út. Nội ờ Phô Đông, nội ở vườn cau, nội nào
cũng già như nhau. Tôi nhớ khi còn nhỏ. ba dan vê thăm nội vườn cau. Hỏm dó. mưa nhicu. con đường từ dưới bên len nhà. đât bùn lẹp nhẹp(l), tôi ngà oành oạch<2). Nhà nội nho xíu, mái lá dột tong tongí3). Đón ba, nội gây gò, cười phô ca lợi:
Má tướng con không vê được, mưa gió tôi trời vây* 2 3 (4) khéo cảm.
Bà vuốt đâu tôi:
- Tiên tô mây, sao mà giông cha quá vậy?
Hôm ây bà giô chú Sơn. Trên cái bàn thờ con con thâp lè tè kia có đên ba chiêc lư dỏng, cái nào cũng nghi ngút khói. Bừa giỗ chì vài ba bât canh chua cá rò dông, mam kho. bông súng. Chưa bao giờ tôi dược ăn lại nghe ngon như the. Ba gap thức ăn cho bà, bà gắp thức ăn cho tôi, dôn hậu(5) bào:
Ãn cho mau lớn, con.
Tạnh mưa. mọi người lục dục đen, họ kéo gàu(6) xối ào ào ngoài hiên nước. Ai cũng gọi nội băng má, “má Tư". “Má Tư" ơi ới. rỏi hoi:
- Ba ơi, sao nội dông con quá vậy?
Ba cười bao:
- Tối, ba kê con nghe.
Một chú quân vo(7)tới gối, tay câm lông vô vai ba cười ha ha:
Tao biêt chú mây vê nên đem thịt rắn qua dây, tụi minh lai rai(8). Rôi chú quay lại:
Má ơi. cho tụi con vui một bừa với thẳng Sơn nghen. Nhận biết các từ là trợ từ,
thán từ trong văn bản.
(ì) Lẹp nhẹp: tiếng do vật ư<Ýt và dinh lại mà phát ra.
(2) Oành oạch: mó phóng tiếng ngã mạnh và liên tiếp xuống nền dất.
(3) Tong tong: chì tiếng nước nho thành giọt nhanh, đều đều tir trên cao.
(4) Pay (từ dịa phương): vậy; từ dùng dê clìi diều dà biết hoặc coi như dã biết, vì vừa dược (hoặc dang dược) nói dến, hoặc dang là thực tế ờ ngay tnrớc mắt.
(5) Đôn hậu: hiền từ, de gần, ẩm áp tinh người.
(6) Gàu: còn gọi là gầu, là một cóng cụ dược làm bằng ưe. nứa dùng dê tát nước, múc nước.
(7) Pb (khâu ngữ): xắn quẩn áo bàng cách cuộn tròn lén.
(8) Lai rai: không tập trung vào một thời gian mà rai ra mỗi lúc một ít, kéo dài; ờ dây ý chì bừa uổng rượu kéo dài.
Bà nội quân lại cái khăn sờn lên lóc:
- Rôi vợ mầy chạy lại méc(1) má cho mây coi.
Nội ôm tôi vào lòng, ngôi trên vồng bô dưa kèn kẹt. Các chú thinh thoang lại cười vang. Nội cũng cười, trông nội vui lam. cái vui như thức dậy sau đêm dài vươn minh ngắm bình minh. Ba tôi cùng các chủ nói chuyện huyên thuyên1 (2), toàn là chuyện ngày xưa.
Chú Biêu quân vo tới gôi. uống rượu tòn tọt(3), cười khà:
- Tường dâu lũ mầy quên má, qucn het tụi tao.
Ba tôi lúc lăc đâu, ông rót ba li rượu cúng trên bàn thờ quay lại hói:
- Bát hương em Châu, ben chông rước vê hờ má?
Ư, bên nhà sui(4) báo. cho chúng nó có dôi.
Bà nội dẫn tôi ra vườn, cái năng sau mưa nồng nga vàng pha sac đó, nhũng giọt nước còn đọng lại trên tán lá non. (5 dây cái gi cùng chín, từ trái mít, trái đu đu. trái chanh, đen ca buông cau. Trái chín do lừ(5) bên hông cau trăng muốt, tóc nội cùng trăng phau phau. Bà năm tay tôi, bàn tay bà nhãn nheo, gân guôc. Đềm hôm ây bà mac nnìng(6) cho tôi ngu, giường lạ ngu không được.
Ba kê hồi trước, ba cùng hai chú ở trên bàn thờ là dông chí cua nhau, các chú ấy hiên ngang và anh dũng lãm. ba bao nội là một bà mẹ anh hùng. Tôi hơi bât ngờ. lè ra anh hùng phải là cao to.
dẹp khoe chứ!
(1) Méc (từ dịa phương): mách; nói cho ai dó biết diều gì dấy.
(2) Huyên thuyên: nói lan man từ câu chuyện này den cáu chuyện khác không có hồi kết.
- Vậy nội cỏ súng không ba?
VI’: ‘_________. ./n Chú ý những lời thoại
Nọi ban \echai . tái hiện hoàn cảnh của
- Bán ve chai cũng là anh hùng hở ba? “người mẹ vườn caư".
- ừ nội gánh gio di dâu làng cuối xóm. Nội dưa thư cho ba. Nội mang thức ãn. tin tức.
Ba vuốt dâu tôi. cái tay nặng trịch:
- Giá mà các chú ây còn sống, bây giờ nội dà có cháu, dâu phai song một minh.
rỏi nghe gai gai người, nhớ cái dáng cỏm cõi, nụ cười phúc hậu. dôi mắt già nua nheo nheo(2). Trông ra ngoài, thây bóng còng còn in trên vách, tôi nhôm dậy, “con ra ngu với bà nghe ba”.
'2) Ba tôi chuyên công tác lên tinh, nhà tôi dọn vê phô khác. Mẹ nhăc ba:
Lâu rôi. anh không vê thăm má “vườn call".
Oi dào. má ơ dưới, mây anh dưới lo.
Một hỏm. chú Biêu den nhà. chú mang theo xâu êch
dài thiệt dài, bỗ bã(3): Chú ý lời thoại của nhân
, Ạ ...2 . ,. . .X . vật Chú Biểu.
- Cái này má gởi cho may, má biêu phai dem den tận nhà. Mấy giỗ mầy không VC. má nhớ mẩy lẩm. Sáng hôm qua. má còn khoe vừa gặp mầy trên vô tuyên<4).
Rôi chú lăc đâu:
Lũ mây bạc làm sao đâu.
Tôi dó mưa xập xoài<5) ra rích, ba tôi chong đèn ngôi rít thuốc, mẹ hoi. ba bảo: “Uống rượu, ngu không được.".
Món thịt êch dâu mùa lịm trong lưỡi làm ba đau nhói. Ba ru tỏi:
- Mai về nội “vườn cau”, con ha?
Chăng biết chôn ây còn chín lừ qua ngọt, hương cau còn nông nàn trăng xoá một góc trời, tóc nội chắc bạc nhiêu hơn. Lúc tôi VC, the nào bà cũng giúi(6) cho tôi nhiêu quà chín mang vê bicu mẹ, xâu cch biếu ba. Thứ thức ăn mà không có hương vị cao lương<7) nào thay thê dược, dù bây giờ ba tôi xuống ngựa lên xe.
(1) Ve chai (từ địa phương): nhưng đồ vật. vật liệu không còn sư dụng dược hoặc không có nhu cầu sư dụng, nhưng vẫn có kha năng tái chế dế sư dụng.
(2) Nheo nheo: cố co mắt lại dê nhìn vật nào dó ở quá xa hay quá gần so với tầm nhìn.
(3) fìỗbã: \ ụng về, thô lỗ, không có ý tứ; ở dây muốn dể cập đến cách nói gần gùi, thân thuộc, không có khoang cách giữa hai người.
(4) Vô tuyến: ti vi.
(5) Xập xoài: từ tượng thanh micu ta tiếng mưa.
(6) Giúi: dúi; cho.
(7) Cao lương: món ăn ngon, quý giã.
(Xa xóm Ảíũi9 NXB Kim Dồng, Hà Nội, 2016)
9 __"J2L2ZZ1. Truyện ngắn trên viết về đé tài gì? Giải thích nhan đề Người mẹ vườn cau.
2. Theo em, chủ đề của truyện ngắn trên là gì?
3. Ai là người kể câu chuyện? Ngôi kể ấy có tác dụng như thế nào?
4. Cốt truyện của văn bản Người mẹ vườn cau có gì đáng chú ý?
5. Hình ảnh “người mẹ vườn cau” đã được tái hiện với những chi tiết tiêu biểu nào? Em ấn tượng với chi tiết nào nhất? Vì sao?
6. Có người cho rằng, qua truyện ngắn này, tác giả muốn nhắn gửi đến người đọc thông điệp về truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Ý kiến của em như thế nào? (Trình bày thành đoạn văn khoảng 6 - 8 dòng).
3) Bài văn dược 4 diêm, lời phê cùng ngăn gọn như đê bài, “nghèo ý" tôi viết “Mẹ là người sinh ra cm, nuôi em lớn. ngày thường mẹ nau cơm cm ăn. giặt đô cm mặc.”.
Bọn con Hài. Lam chọc ghẹo mãi, tòi chông chê: ‘ Làm sao viết về mẹ băng mây dòng dược, phai không?”.
Đoạn :3) đã gợi mở những vấn đé gì?