Hoạt động n Giới thiệu kiểu bài
GV có thể giới thiệu kiểu bài theo gợi ý trong SHS, lưu ý HS vể sự kết nối giữa phần Đọc và phần Viết trong bài 2.
Tim hiểu các yêu cầu đối với kiểu bài văn phân tích một bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật
GV cho HS đọc các yêu cầu đối với kiểu bài văn phần tích một bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật. GV có thể sử dụng câu hỏi gợi ý: Một bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật có những đặc điểm cơ bản nào? Theo em, bài văn phân tích một bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đương luật cần đáp ứng những yêu cầu gỉ?
GV nhận xét câu trả lời của HS, từ đó khái quát các yêu cầu đối với kiểu bài văn phân tích một bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật.
Hoạt động Đọc và phân tích bài viết tham khảo
Bài viết tham khảo là phương tiện trực quan giúp HS nhận biết rõ các yêu cầu và thao tác, kĩ năng cần chú ý khi viết bài văn phần tích một bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật.
GV yêu cầu HS đọc bài viết tham khảo, lưu ý các thẻ chỉ dẫn để xác định bố cục (Đoạn 1: giới thiệu tác giả và bài thơ; đoạn 2: phần tích nội dung; đoạn 3: phần tích đặc sắc nghệ thuật; đoạn 4: nêu ý nghĩa, vị trí của bài thơ). GV hướng dẫn HS phân tích, thảo luận về bài viết tham khảo. Có thể thiết kế phiếu học tập hoặc sử dụng các cầu hỏi gợi ý:
- Bài viết đã giới thiệu những gì về bài thơ “Thương vợ” trong đoạn văn mở đầu?
- Bài viết đã phân tích những nội dung nào trongbài thơ “ Thương vợ’? (Hình tượngngười vỢ được khắc hoạ với những đặc điểm gì? Bài thơ thể hiện những cảm xúc, tâm trạng nào của tác giả?)
Hoạt động H
- Bài viết đã chỉ ra những nét đặc sắc nghệ thuật gì ở bài thơ “Thương V(f? (thể thơ, đề tài, thi liệu, ngôn ngữ, bút pháp trữ tình hoà quyện cùng bút pháp trào phúng,...)
Hoạt động Thực hành viết theo các bước
- HS cẩn xác định rõ mục đích viết (khám phá cái hay, cái đẹp của bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tú tuyệt Đường luật) và người đọc (những người có nhu cầu tìm hiểu vẽ thơ Đường luật hoặc về bài thơ được phân tích).
- GV hướng dẫn HS lựa chọn bài thơ để phân tích: Có thể lựa chọn theo quan điểm cá nhân, nhưng bài thơ phải đáp ứng yêu cầu vễ thể loại: được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật.
- GV hướng dẫn HS dựa vào đặc điểm cơ bản của thể thơ để tìm ý cho bài viết:
+ Tìm hiểu nhan để, bố cục và nội dung chính của bài thơ.
+ Chọn phần tích những nét đặc sắc trong nội dung và nghệ thuật của bài thơ. Vẽ nội dung, có thể tìm ý bằng cách trả lời các câu hỏi: Bài thơ tập trung khắc hoạ những hình tượng nào? Hình tượng thiên nhiên/ con người hiện ỉên với những đặc điểm gì? Qua đó, tác giả thể hiện nh ững cảm xúc, tâm trạng nào? vẽ nghệ thuật, có thể căn cứ vào các đặc điểm hình thức của thơ Đường luật (niêm, luật bằng trắc, vần, nhịp, đối,...) và bút pháp tả cảnh, tả tình, nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ,...
Hoạt động n Nhắc lại, khắc sâu yêu cẩu của kiểu bài
Việc nhắc lại các yêu cẩu của kiểu bài phần tích một bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tú tuyệt Đường luật giúp HS có tiêu chí để đánh giá và chỉnh sửa bài viết.
Nhận xét về kết quả và chỉnh sứa bài viết
Đây là hoạt động có vai trò rất quan trọng trong quy trình dạy viết theo kiểu loại VB. Hoạt động này giúp HS nhận xét, đánh giá được sản phẩm của mình; từ đó nhận biết được những gì cần phát huy, chỉnh sửa hoặc bổ sung.
- GV nhận xét về những ưu điểm và hạn chế chung của HS.
- GV trả bài và hướng dẫn HS chỉnh sửa bài viết theo gợi ý trong SHS (trang 53).
TRẢ BÀI
Hoạt động
NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐÊ XÃ HỘI
(MỘT SẢN PHẨM VĂN HOẮ TRUYỀN THỐNG TRONG cuộc SỐNG HIỆN TẠI) 1. Phân tích yêu cẩu cẩn đạt
HS trình bày được ý kiến về một sản phẩm văn hoá truyển thống trong cuộc sống hiện tạt Hoạt động nói và nghe được kết nối với hoạt động đọc (chủ để vẻ đẹp cổ điển, đặc biệt là ở VB 3. Ca Huế trên sống Hương).
2. Gợi ý tổ chức hoạt động dạy học
Hoạt động Chuẩn bị bài nói
GV hướng dẫn và yêu cầu HS chuẩn bị bài nói ở nhà. HS có thể lựa chọn một sản phẩm văn hoá truyển thống của địa phương mình đang sinh sống hoặc của các vùng, miễn khác: trang phục, ẩm thực, lễ hội, công trình kiến trúc,... Sau đó, chuẩn bị nội dung nói theo hướng dẫn trong SHS.
Trên lớp, có thể dành khoảng 5-7 phút cho HS tự soát lại nội dung đã chuẩn bị Hoạt động Trình bày bài nói
Thời gian dành cho việc trình bày bài nói khoảng 20 - 25 phút nền các hình thức hoạt động cần đa dạng để mỗi HS đểu có cơ hội luyện tập trong nhóm hoặc trước cả lớp.
- GV hướng dẫn một số HS trình bày trước lớp, tập trung vào nội dung chính nêu ý kiến vẽ sản phẩm văn hoá truyền thống trong cuộc sống hiện tại. Có thể chọn một trong các phương diện: ý nghĩa, vai trò, hướng bảo tồn và phát triển,...; lưu ý các em sử dụng các phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ phù hợp, hiệu quả. Những HS còn lại thực hiện hoạt động nhóm theo yêu cầu đối với người nghe (theo dõi, nhận xét, đánh giá, bổ sung,...).
- GV cần giới hạn thời gian nói (khoảng 5 phút) để có khoảng 3 - 4 HS được trình bày bài nói trước lớp.
GV yêu cầu HS dựa vào hướng dẫn ở mục Sau khi nói trong SHS để trao đổi, nhận xét, đánh giá vể bài nói
- GV có thể thiết kế phiếu học tập theo các tiều chí đánh giá bài nói; hoặc sử dụng các cầu hỏi gợi ý dành cho người nghe:
+ Sản phẩm văn hoá truyền thống được giới thiệu có độc đáo, hấp dẫn khống?
+ Người nói có ỷ kiến nhận xét, đánh giá như thế nào về sản phẩm văn ho á truyền thống trong cuộc sống hiện tại? Những ý kiến ấy có sức thuyết phục không?
+ Cách trình bày ỷ kiến vể sản phẩm văn hoá truyền thống có rõ ràng mạch ỉạc không? Các phương tiện ngốn ngữ và phi ngôn ngữ có được sử dụng hiệu quả không?
Hoạt động Trao đổi về bài nói
83 - GV lưu ý HS cách trao đổi với người nghe:
+ Lắng nghe, nắm bắt những vấn để người nghe cần giải thích rõ hơn.
♦ Tiếp thu những ý kiến xác đáng và trao đổi với người nghe về những ý kiến chưa thoả đáng.
GV nhận xét chung, giúp HS nhận biết nhũng ưu điểm cần phát huy và hạn chế cần khắc phục để hoàn thiện kĩ năng nói và nghe.
CỦNG CỐ, MỞ RỘNG
GV cần dành thời gian hướng dẫn HS tự học phần Củng cố, mở rộng và Thực hành đọc ở nhà. Có thể dành 5-10 phút sau tiết Trả bài viết hoặc tiết Nói và nghe để hướng dẫn.
GV gợi ý để HS làm các bài tập trong phần Củng cố, mở rộng:
Bài tập 1 yêu cầu HS kẻ bảng vào vở theo mẫu (SHS, trang 55) để củng cố kiến thức vể thi luật của thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật qua VB 1. Thu điếu (Nguyễn Khuyến). GV có thể làm mẫu cho HS một cầu.
Bài tập 2 yêu cẩu HS kẻ bảng vào vở theo mẫu (SHS, trang 55) để củng cố kiến thức vể thi luật của thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật qua VB 2. Thiên Trường vãn vọng (Trần Nhân Tông). GV có thể làm mẫu cho HS một câu.
Với bài tập 3, GV hướng dẫn HS lựa chọn một bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật làm ngủ' liệu để thực hiện các yêu cầu.
♦ Có thể gợi ý cho HS một số bài thơ của các tác giả có sáng tác được giới thiệu trong bài học (Nguyễn Khuyến: Thu vịnh, Thu ẩm; Trần Nhân Tông; Xuân hiểu; Bà Huyện Thanh Quan: Hoàng hố n, Thăng Long thành hoài cố) hoặc của một số tác giả khác. H s cũng có thể tự chọn bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật mình yêu thick
♦ GV hướng dẫn HS thực hiện các yêu cầu trong SHS (trang 55).