4.2.2. Đặc điểm sử dụng NSAID
4.2.2.2. Thống kê các thuốc dùng kèm NSAID
Bảng 4.3. So sánh các thuốc dùng kèm NSAID
Abu-Saeed
Tỷ lệ Của chúng tôi Rahman
` Kamaldeen
Tên thuôc (%) — (®)
(%)
Acetaminophen 63.78 86 46.6
Uc ché bom proton 80.12 60-86.67 -
Kháng đông 0 - 2.6
Canxi/vitamin3B 51.78 - -
Chúng tôi nhận thấy nỗi trội lên là tỷ lệ kê đơn thuốc ức chế bơm proton
rất cao với hơn 80%, kết quả này cũng phù hợp với kết quả của tác giả
Rahman. Điều này có thể được giải thích là thuốc NSAID đã được chứng
mỉnh là làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa trên, nguy cơ nay ty lệ thuận với thời gian và liều dùng của NSAID[7]. Thuốc ức chế bơm proton giảm nguy cơ tác dụng phụ của NSAID lên đường tiêu hóa theo các nghiên cứu[8, 9].
Thuốc giảm đau Acetaminophen cũng rất thường xuyên được chỉ định kèm theo thuốc NSAID, cụ thể trong nghiên cứu của chúng tôi có đến hơn
60% đơn thuốc có cả NSAID và Acetaminophen, tức là có hai loại thuốc giảm
đau cùng lúc. Hai bệnh khớp có tỷ lệ kê hai loại thuốc giảm đau cùng lúc cao
nhất là thoái hóa khớp gối với 17.6% và đau thần kinh toại với 15%. Điều này có thé được giải thích là các bệnh khớp đau mạn tính cần phối hợp các thuốc
giảm dau dé tăng hiệu quả giảm đau và giảm thiêu tác dụng phụ của NSAID.
(re Tài liệu phục vụ học tập, nghiên cứu khoa học 51
|
Thuốc phụ trợ điều trị như canxi hay vitamin 3B chiếm tỷ lệ cao trong nghiên cứu của chúng tôi nhưng không thấy trong những nghiên cứu khác.
Cần có thêm nghiên cứu về hiệu quả của việc sử dụng này.
Bảng 4.4 So sánh liều lượng một số loại NSAID thường dùng
eA
Lieu Của chúng tôi Louis Kuritzky
Tên thuốc (mg/ngày) ` (mg/ngày) `
Celecoxib 202+24 200-400
Dexibuprofen - 309+140 200-800
Meloxicam 18.9+38.7 7.7-15
Chúng tôi nhận thấy ngoại trừ Meloxicam còn lại liều NSAID của chúng
tôi đều thấp hơn của tác giả nước ngoài. Theo nhiều nghiên cứu thì chỉ nên dùng liều NSAID thấp nhất có hiệu quả và trong thời gian ngắn nhât có thể [7, 10].
4.3. Một số yếu tố liên quan đến sử dụng thuốc giảm đau kháng viêm
không steroid trong điều trị bệnh cơ xương khớp
4.3.1. Bệnh lý dạ dày:
Ở nhóm bệnh lý da dày chủ yếu là viêm đạ dày với 98.11%, bệnh lý tìm
mạch thường gặp nhất là tăng huyết áp, kế đến là nhồi máu cơ tim va suy tim,
nhóm bênh thận chiếm thứ yếu hầu hết là các bệnh thận ngoài suy thận.
Có một nghịch lý là ở nhóm bệnh nhân có viêm hoặc loét dạ dày tỷ lệ kê
đơn NSAID cao hơn ở nhóm không cé bénh ly da day, ty 16 88.67% so véi 79.61%. Xét về mặt thống kê thì sự cao hơn này có ý nghĩa với p = 0.0226 <
0.05 (phép kiểm Chỉ bình phương).
Về sự lựa chọn NSAID ở nhóm bệnh lý dạ dày chúng tôi nhận thấy
Celecoxib là thuốc được ưu tiên lựa chọn với 58.65% đối với viêm dạ dày và
(re Tài liệu phục vụ học tập, nghiên cứu khoa học 52
|
100% đối với loét dạ dày, ở nhóm viêm đạ dày Dexibuprophen chiếm tỷ lệ 22.1%,M 8.6% va Aceclofenac 0.9%
Theo nghiên cứu của chúng tôi thì tuổi, bệnh lý dạ dày và bệnh lý tim mạch là các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng lên liều lượng và thời gian sử dụng các thuốc giảm đau kháng viêm không steroid. Điều này cũng phù hợp với kết
luận của nhiều nghiên cứu trên thế giới[6-8, 10] cho rằng các yếu tế như tuổi cao, tiền sử bệnh lý dạ dày, liều NSAID cao và dùng đồng thời thuốc kháng
đông là các yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng khi sử dụng NSAID.
Có bằng chứng cho rằng các thuốc giảm đau kháng viêm ức chế chọn lọc
COX-2 ít có tác dụng phụ lên dạ dày và ít gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa
trên hơn các thuốc giảm đau kháng viêm cỗ điển do duy trì sự toàn vẹn của lớp niêm mạc dạ dày [7, 11]. Vì vậy ưu tiên lựa chọn celecoxib ở bệnh nhân có tiền sử viêm loét đạ dày tá tràng như trong nghiên cứu của chúng tôi là một lựa chọn hợp lý
Biến chứng lên đạ dày của thuốc giảm đau kháng viêm không steroid lên
dạ dày phụ thuộc vào liều[7] nên việc chỉ định liều NSAID thấp nhất có hiệu
quả ở bệnh nhân có tiền sử bị viêm loét đạ dày tá tràng là hợp lý.
4.3.2. Bệnh ly tim mach:
Trước đây người ta cho rằng việc sử đụng các thuốc giảm đau kháng viêm không steroid làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tỉm mạch (tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim) khi sử dụng lâu đài[10, 12], và có nhiều bằng chứng cho rằng các thuốc ức chế chọn lọc COX-2 dường như ít tắng nguy cơ
bệnh lý tìm mạch hơn các thuốc NSAID cổ điển, nhưng cho đến năm 2016
nghiên cứu PRESICION ở Anh Quốc cho thấy rằng nguy cơ mắc bệnh lý tim
mạch khi sử dụng Celecoxib và thuốc NSAID cổ điển (Ibuprofn,
Aceclofenac) là như nhau.
(re Tài liệu phục vụ học tập, nghiên cứu khoa học 53
| Cơ chế làm tăng huyết áp của các thuốc NSAID hiện vẫn chưa rõ nhung có giả thuyết cho rằng do sự ức chế COX-1 dẫn đến ức chế tạo thành Prostaglandin dẫn đến co thắt mạch làm tăng thể tích tuần hoàn cũng như tăng kháng lực mạch máu ngoại vi, và tăng huyết áp cũng là là một yếu tố nguy cơ gây ra bệnh mạch vành và suy tim[12].
4.3.3. Bệnh lý thận:
Theo nghiên cứu của tác giả Kuritsky 2012[8] thì tác dụng độc tính lên thận xảy ra ở 1-5% bệnh nhân sử dụng NSAID, cơ chế có thể là do anh hưởng của các thuốc giảm đau kháng viêm không Steroid lên lưu lượng tưới máu thận và độ lọc cầu thận thông qua cơ chế Prostaglandin.
Tuy vậy trong nghiên cứu của chúng tôi thì không có sự ảnh hưởng của bệnh lý thận lên liều và thời gian sử dụng NSAID. Cần có thêm nghiên cứu
đánh giá tác dụng có hại của NSAID lên thận để làm rõ vấn đề này.
Tom lại:
Tuổi bệnh nhân ảnh hưởng lên liều dùng nhưng không ảnh hưởng lên thời gian dùng NSAID.
Bệnh lý dạ dày ảnh hưởng lên cả liều và thời gian dùng NSAID.
Bệnh lý tim mạch (tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, suy tim) ảnh hưởng
lên liều dùng nhưng không ảnh hưởng đến thời gian dùng NSAID.
Bệnh lý thận (suy thận, bệnh thận khác) không ảnh hưởng lên liều và thời gian dùng NSAID.
Gen PL Tài liệu phục vụ học tập, nghiền cứu khoa học 54