Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.3. TỶ LỆ CÁC LOẠI THUỐC ĐƯỢC SỬ DỤNG ĐIỀU TRỊ HEN Ở BỆNH NHÂN ĐIỀU TRỊ NỘI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN LAO VÀ BỆNH
3.3.1. Số lượng thuốc trung bình được sử dụng trong một bệnh án
Bảng 3.6. Số lượng thuốc trung bình được sử dụng trong một bệnh án
Số lượng thuốc trung bình được sử dụng / bệnh án Số BN Tỷ lệ % < 3 thuốc
3 – 10 thuốc > 10 thuốc
18 207
33
7,0 80,2 12,8
Tổng 258 100
Nhận xét:
Số lượng thuốc được sử dụng trên một bệnh án chủ yếu trong khoảng 3 – 10 thuốc, chiếm 80,2 %.
3.3.2. Các nhóm thuốc chính sử dụng trong điều trị
Bảng 3.7. Số lượng các nhóm thuốc chính sử dụng trong điều trị HPQ
Nhóm thuốc chính sử dụng trong điều trị HPQ Tần số sử dụng
Tỷ lệ % (N=258) Thuốc làm giãn khí quản:
Nhóm Xanthin
Nhóm chủ vận 2-adrenergic Nhóm kháng Cholin
Thuốc kháng viêm corticosteroid:
Nhóm thuốc khác: Nhóm làm ổn định tế bào mast, nhóm kháng leucotrien ...
124 258 78 252
0
48,1 100,0
30,2 97,7 0,0
Nhận xét:
Qua kết quả bảng 3.6 cho thấy nhóm thuốc được sử dụng chủ yếu là nhóm chủ vận 2-adrenergic chiếm 100%. Sau đó là nhóm kháng viêm corticosteroid (97,7%) và thứ 3 là nhóm xanthin (48,1%).
3.3.3. Tỷ lệ các nhóm thuốc được phối hợp trong điều trị
Bảng 3.8. Tỷ lệ các nhóm thuốc được phối hợp và đường sử dụng nhóm thuốc giãn phế quản
Các nhóm thuốc giãn phế quản
Tần số sử dụng
Tỷ lệ % (N=258) Tỷ lệ các nhóm thuốc được phối hợp:
Chủ vận 2-adrenergic + Xanthin
Chủ vận 2-adrenergic + Corticosteroid Chủ vận 2-adrenergic + Kháng Cholin Chủ vận 2-adrenergic + Acid cromoglicic Tỷ lệ các đường sử dụng của nhóm giãn phế quản:
Tiêm truyền tĩnh mạch Khí dung, hít
Tĩnh mạch và khí dung Đường uống và khí dung Tĩnh mạch, uống và khí dung
72 174
31 11
24 80 136
53 43
27,9 67,4 12,0 4,3
9,3 31,0 52,7 20,5 16,7
Nhận xét:
Nhóm thuốc phối hợp trong điều trị HPQ được sử dụng nhiều nhất là Chủ vận 2-adrenergic + Corticosteroid (chiếm 67,4%), nhóm thuốc phối hợp ít gặp nhất là Chủ vận 2-adrenergic + Acid cromoglicic (chiếm 4,3%).
Thuốc được sử dụng bằng đường dùng phổ biến là đường tiêm tĩnh mạch kết hợp với đường khí dung (chiếm 52,7%). Đường sử dụng ít nhất là đường tiêm truyền tĩnh mạch (chiếm 9,3%).
3.3.4. Tỷ lệ các thuốc giãn phế quản sử dụng theo đường tĩnh mạch Bảng 3.9. Tỷ lệ các thuốc giãn phế quản sử dụng theo đường tĩnh mạch
Nhóm
Chủ vận
2-adrenergic Xanthin
Kết hợp
Thuốc
khác Tổng Thuốc Terbutalin Theophylin Terbutalin +
Theophylin
N 75 110 43 30 258
Tỷ lệ (%) 29,1 42,6 16,7 11,6 100
Nhận xét:
Đối với đường tiêm tĩnh mạch, qua kết quả khảo sát cho thấy hoạt chất được sử dụng chủ yếu là Terbutalin (65%) và Theophylin (96%).
3.3.5. Nhóm thuốc chống viêm corticosteroid
Bảng 3.10. Tỷ lệ các hoạt chất corticoid và các đường dùng của nhóm Corticoid
Nhóm thuốc chống viêm Corticosteroid
Tần số sử dụng
Tỷ lệ N=258 Tỷ lệ các hoạt chất corticoid được sử dụng
Methylprednisolon Budesonid
Flucatison
Không sử dụng corticoid
203 80 69 6
78,7 31,0 26,7 2,3 Tỷ lệ các đường sử dụng của nhóm corticoid
Tiêm tĩnh mạch Đường uống Khí dung, hít
Tĩnh mạch và khí dung, hít Đường uống và khí dung, hít
91 48 117
82 6
35,3 18,6 45,3 31,8 2,3
Nhận xét:
Có 97,7% bệnh án có sử dụng corticoid với 3 hoạt chất chính là
Methylprednisolon, Budesonid và Flucatison. Trong đó Methylprednisolon là hoạt chất được dùng chủ yếu, chiếm 78,7%.
Đường sử dụng chủ yếu của nhóm corticoid trong điều trị HPQ là dạng khí dung/hít (chiếm 45,3%), đường tiêm tĩnh mạch cũng chiếm ưu thế chiếm 35,3%, đường uống và khí dung/hít chiếm tỷ lệ thấp nhất (chiếm 2,3%).
3.3.6. Các nhóm thuốc khác sử dụng trong điều trị HPQ
Tiến hành khảo sát trên 258 bệnh án cho thấy không có bệnh nhân nào sử dụng thuốc thuộc nhóm làm ổn định tế bào mast hoặc nhóm kháng
leucotrien trong điều trị hen phế quản.
3.3.7. Các cách phối hợp các nhóm thuốc trong điều trị
Bảng 3.11. Tỷ lệ phối hợp các nhóm thuốc trong điều trị hen
Tỷ lệ phối hợp các nhóm thuốc trong điều trị HPQ Số BN Tỷ lệ % - Đơn trị liệu
- Phối hợp 2 thuốc - Phối hợp 3 thuốc
169 71 18
65,5 27,5 7,0
Tổng 258 100
Nhận xét:
Đa số (65,5%) bệnh nhân được xử trí cấp cứu cắt cơn hen bằng đơn trị liệu (chất chủ vận 2-adrenergic dạng khí dung), có 27,5% bệnh nhân được xử trí cắt cơn hen bằng cách phối hợp 2 thuốc (chủ yếu phối hợp chất chủ vận
2-adrenergic và corticosteroid) và chỉ có 7,0% bệnh nhân sử dụng cách phối hợp 3 thuốc trong điều trị cơn hen.