CHƯƠNG 2. ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TỰ CHỦ TÀI CHÍNH CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC HUẾ
2.3. Đánh giá khả năng TCTC của trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế
2.3.3. Đánh giá khả năng TCTC của trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế thông
a. TCTC thông qua việc thực hiện chi tiềnlương
Tại trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế, tiền lương ngạch, bậc phụ cấp chức vụcủa cán bộviên chức, người laođộng được chi trảtheo quy định hiện hành của Nhà nước, trên cơ sở bảng chấm công làm việc thực tế, khối lượng giờ giảng quy chuẩn hoặcđịnh mức công việc. Tiền công laođộngđối với Hợpđồng laođộng ngắn hạn, hợpđồng laođộng theo vụviệcđược chi trảtheo hợpđồng sau khi có xác nhận củađơnvịquản lý trực tiếp. Các khoản chi trảtiềnlươngcủatrường bao gồm:
- Tiềnlươngngạch, bậc;
- Phụcấp chức vụ;
- Phụcấp thâm niênvượt khung;
- Phụcấpđộc hại;
- Phụcấp làm thêm giờ, kiêm nhiệm;
- Phụcấpưu đãi ngành;
- Phụcấp thâm niên nhà giáo;
- Phụcấp hướng dẫn viên chức tập sự;
- Các khoản phụcấp khác theo quyđịnh của pháp luật.
Theo nguồn Báo cáo 3 công khai năm học 2017 – 2019 của trường Đại học Ngoại Ngữ,Đại học Huế,trường hiệnđang có 692 cán bộ cơhữu, trongđó có 479 cán bộbiên chế, 101 cán bộhợpđồng dài hạn và hợpđồng không xácđịnh thời hạn và 75 cán bộ là hợp đồng ngắn hạn, chính vì vậy tiền lương được chi trảmột phần từNSNN và một phần từcác khoản phí, lệphíđểlại:
Trường Đại học Kinh tế Huế
Bảng 2.20: Cơ cấu chi tiền lương của trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế giai đoạn 2017 – 2019
Đơnvị tính: Triệuđồng
2017 2018 2019
Chi tiềnlươngtừNSNN 10.391 11.217 11.363
Chi tiềnlươngtừphí, lệphí và dịch vụ 14.801 11.089 11.682
Nguồn khác 0 0 0
Nguồn: Báo cáo quyết toánTrường Đại học Ngoại Ngữ,Đại học Huế Khi Nhànướcđiều chỉnh tiềnlương cơsở,đểtrởthành một đơnvị tựbảođảm chithường xuyên và chiđầutưhoặcđơnvịtựbảođảm chithường xuyên thìtrường phải tự bảo đảm tiền lương tăng thêm từ nguồn thu của trường chứ NSNN không cấp bổsung. Đối với trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế, hiện nay theo tỷlệ tính toán, trường vẫn chưa tự đảm bảo được 100% các khoản chi thường xuyên, chính vì vậy mặc dù khoảng 2/3 tiềnlương cán bộ, nhân viên trong trườngđược chi chủyếu từnguồn phí, lệphíđểlại, tuy nhiên khi Nhànướcđiều chỉnh tiềnlương cơ sở, Nhà nước vẫn chi NS bổ sung cho phầntăng thêm đó. Đây là một trong những vấnđề nhà trường cần phải hoàn thiện nếu muốn tựchủ100% cảchi thường xuyên lẫn chiđầutư.
b. TCTC thông qua xácđịnh mức thu nhậptăngthêm
Đối với phần thu nhập tăng thêm, theo Nghị định 16, các đơn vị được chủ động sửdụng Quỹbổsung thu nhậpđể thực hiện phân chia cho người laođộng trên cơ sở quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị, theo nguyên tắc gắn với số lượng, chất lượng và hiệu quảcông tác củangười laođộng.
Hiện nay,trường Đại học Ngoại Ngữ,Đại học Huế đangcó 03 quỹ đểbổsung thu nhập tăng thêm cho cán bộ, giảng viên trong trường, bao gồm: Quỹ khen thưởng, Quỹ phúc lợi và Quỹdựphòng ổn định thu nhập. Thu nhậptăng thêm của người lao động. Thu nhập tăng thêm là khoản tiền mà trường cân đối từ kế hoạch ngân sách và nguồn thu sựnghiệp trongnămvà được quyđịnh rất rõ trong Quy chế chi tiêu nội bộTrường Đại học Kinh tế Huếcủatrường.
Hàng tháng, tạm tính thu nhậptăng thêm hệsốlà 0,3 trên hệsố lương cơ bản, hệsốphụcấp chức vụ, hệ số phụ cấp thâm niên vượt khung của cán bộ, viên chức vàngười laođộngđể chi trả.
Đối tượng đượchưởng thu nhậptăng thêm củatrường cũng được quy định rất rõ trong Quy chếchi tiêu nội bộ, bao gồm:
- Cán bộ, viên chức, người lao động đảm bảo ngày công, giờ công làm việc trong tháng, hoàn thành công việcđược giao;
- Cán bộ, viên chức, người lao động nghỉ ốm đau, thai sản thuộc chế độ BHXHđượchưởng thu nhậptăngthêm.
Ngoài ra, các đốitượng sau khôngđượchưởng thu nhậptăngthêm bao gồm:
- Cán bộ, viên chức, người lao động không đảm bảo ngày công trong tháng, không hoàn thành công việcđược giao;
- Cán bộ, viên chức, người laođộng bị xửlý kỷluật từkhiển trách trởlên tính từngày ra quyết định kỷluật.
Theo quy chế chi tiêu nội bộ ban hành từ năm 2012 và vẫn còn hiệu lực cho đến bây giờthì thu nhậptăng thêmđược tínhnhưsau:
- Cán bộviên chức, người laođộng có hợpđồng laođộng từ1 nămtrở lên áp dụng công thức:
Thu nhập tăng thêm = {(hệ số lương cơ bản + hệ số phụ cấp chức vụ + hệ số PC thâm niên VK) x mức lương tối thiểu hiện hành x 0,3 hệ số tăng thêm}).
- Người laođộng có hợpđồng laođộng dưới 1nămáp dụng công thức:
Thu nhập tăng thêm = (Tiền công thoả thuận trong HĐ x 0,3 hệ số tăng thêm) Cuối tháng, đơn vị Khoa, Phòng, Bộ môn chuyển bảng chấm công vệ phòng Tổchức Hành chính kiểm tra và xác nhận, trình Hiệutrưởng hoặcngười được Hiệu trưởng ủy quyền xác nhận vào bảng chấm công của các đơn vị sau đó chuyển về phòng Kếhoạch Tài chính làm bảng thanh toán chi trảchongười laođộng.
Ngoài ra, thu nhập tăng thêm của trường còn bao gồm: Thu nhập tăng thêm các ngày lễ tết; Khen thưởng. Cụ thể quy định của các khoản thu nhập tăng thêm nàyđược thểTrường Đại học Kinh tế Huếhiện trong quy chếchi tiêu nội bộcủatrường (PHỤLỤC 02)
Như vậy tiêu chí về xây dựng thu nhập tăng thêm trong cơ chế TCTC của trường làđảm bảo, tuy nhiên mức chinhư thế nào thì còn phụ thuộc vào tình hình tài chính củađơnvị.
c. TCTC thông qua trích lập các quỹ
Nghị định 16 quyđịnh, hàng nămsau khi hạch toánđầyđủcác khoản chi phí, nộp thuếvà các khoản nộp NSNN khác (nếu có) theo quyđịnh; phần chênh lệch thu lớn hơn chi, đơn vị được sử dụng để trích lập các quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp; quỹ bổ sung thu nhập; quỹ khen thưởng và quỹ phúc lợi. Ngoài ra, nghị định mới cũng cho phép các đơn vị được trích lập các quỹ khác theo quy định của pháp luật cho phù hợp với thực tế.
Theo quy chế hoạt động củađơn vị, cuối năm, căn cứ vào kết quảhoạt động tài chính sau khi trang trải các khoản chi phí và các khoản chi khác, số chênh lệch thu lớnhơn chi, trường sửdụngđểphân bổtheo quyđịnh.
Bảng 2.21: Chênh lệch thu lớn hơn chi của trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế giai đoạn 2017 – 2019
Đơnvị tính: Triệuđồng
Năm Chênh lệch thu lớn hơn chi
2017 9.204
2018 13.921
2019 16.644
Nguồn: Báo cáo quyết toánTrường Đại học Ngoại Ngữ,Đại học Huế Bảng sốliệu cho thấynăm 2017trường Đại học Ngoại Ngữ,Đại học Huếchỉ trích lập 1 quỹ là Quỹ phát triển hoạt động sựnghiệp, nguyên nhân là do đầu năm 2017 số dư trên các Quỹ với còn cao nên trường không nhất thiết phải trích lập 3 quỹ còn lại. Đến năm 2018, 2019 trường trích lập 3 quỹ là quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi và quỹphát triển hoạtđộng sựnghiệp.
Trường Đại học Kinh tế Huế
Bảng 2.22: Tình hình trích lập các quỹ của trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế giai đoạn 2017 – 2019
Đơnvị tính: Triệuđồng
Quỹ 2017 2018 2019
Quỹkhenthưởng 1.714 1.701 1.502
Quỹphúc lợi 1.862 4.668 3.849
Quỹdựphòngổnđịnh thu nhập 55 1.040 2.259
Quỹphát triển hoạt động sựnghiệp 13.112 19.911 26.411 Nguồn: Báo cáo quyết toánTrường Đại học Ngoại Ngữ,Đại học Huế Quy định hiện hành của nhà trường về việc trích lập các quỹ trong Quy chế chi tiêu nội bộ nhưsau:
- Trích tối thiểu 25% đểlập Quỹphát triển hoạt động sựnghiệp;
- Trích lập Quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi tối đa không quá 03 tháng tiềnlương
- Trích lập Quỹdựphòngổnđịnh thu nhập sau khiđã trích lập 03 quỹtrên.
Cơchếsửdụng các quỹ:
- Quỹphát triển hoạt động sựnghiệp dùng chiđầutư phát triển, nâng cao chất lượng hoạt động quản lý, đào tạo, NCKH, bổ sung vốnđầu tư XDCB, hỗ trợ huấn luyện cán bộviên chức củatrường;
- Quỹ dự phòng ổn định thu nhập dùng để ổn định thu nhập cho cán bộ viên chức củatrường trongtrường hợp thu nhập bịgiảm;
- Quỹkhen thưởng, phúc lợi dùng chi khen thưởng, phúc lợi cho cán bộ viên chức, chi thêm cho viên chức trong biên chế thực hiện tinh giản biên chế, chi hoạt động từthiện xã hội và những hoạt động xã hội khác.
Theo quy chếhoạt động của trường, kết quả chênh lệch thu lớn hơn chiđược phân phối theo trình tự trên, nhưng thực tế thường được sửdụng để trả tiền lương tăngthêm cho cán bộgiảng viên trongtrường.
Trường Đại học Kinh tế Huế
So sánh với yêu cầuđặt ra trong Nghị định 16, để hướng tới là đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huếphải có mức trích lập các quỹ nhưsau:
- Trích tối thiểu 25% đểlập Quỹphát triển hoạt động sựnghiệp;
- Trích lập Quỹbổ sung thu nhập: Đơn vị được tự quyết định mức trích Quỹ bổsung thu nhập (không khống chếmức trích);
- Trích lập Quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi tối đa không quá 3 tháng tiền lương,tiền công thực hiện trongnăm củađơnvị;
- Trích lập Quỹkhác theo quyđịnh của pháp luật;
- Phần chênh lệch thu lớnhơn chi còn lại (nếu có) sau khiđã trích lập các quỹ theo quyđịnhđược bổsung vào Quỹphát triển hoạtđộng sựnghiệp
Như vậy, việc trích lập các quỹ của nhà trường là phù hợp với xu hướng TCTC hoàn toàn theo quyđịnh của pháp luật.
2.3.4. Đánh giá khả năng TCTC của trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế thông qua thực hiện giao dịch tài chính và vận dụng cơ chế như doanh nghiệp
a. TCTC thông qua thực hiện các giao dịch tài chính
Nghị định 16 quy định, Để tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị sự nghiệp trong giao dịch với bên ngoài, đặc biệt là trong các hoạt động liên doanh, liên kết, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho đơnvị,đơnvịsựnghiệp côngđược mở tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng thương mại hoặc Kho bạc Nhànướcđể phản ánh các khoản thu, chi hoạt động dịch vụ sự nghiệp công không sửdụng ngân sách nhànước. Lãi tiền gửi đơnvị được bổsung vào Quỹphát triển hoạt động sựnghiệp hoặc bổsung vào Quỹ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành (nếu có), không được bổ sung vào Quỹbổsung thu nhập.
Hiện nay trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế vẫn mở tài khoản tại Kho bạc Nhànướcđể phản ánh các khoản kinh phí thuộc NSNN, các khoản thu dịch vụ sựnghiệp công sửdụng NSNN, các khoản thu phí theo pháp lệnh phí, lệphí. Ngoài ra, đối với các động dịch vụ không sử dụng ngân sách nhà nước, trường có mở tài khoản giao dịch tại ngân hàngTrường Đại học Kinh tế Huếthươngmại đểtạo thêm nguồn thu chođơnvị.
b. TCTC thông qua vận dụngcơchế nhưdoanh nghiệp
Hiện nay, trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế vẫn chưa phải là đơn vị tự bảođảm chithường xuyên và chiđầutư,Nhànước vẫn bao cấp một sốcác khoảnđầu tưvà chithường xuyên cho nhàtrường, học phí, lệphí khám chữa bệnh vẫnđangthực hiện theo lộ trình quyđịnh của nhànước, chưaxây dựng chính sách giá riêng tính đủ các chi phí (bao gồm cảtrích khấu hao tài sản cố định), chính vì vậy, trườngĐại học Ngoại Ngữ,Đại học Huếvẫnchưathểvận dụngcơchếtài chínhnhưdoanh nghiệp.