CHƯƠNG 2. ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TỰ CHỦ TÀI CHÍNH CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ, ĐẠI HỌC HUẾ
2.4. Đánh giá tình hình TCTC tại trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế
Qua những nămthực hiện tựchủtài chính một phần chithường xuyên,trường Đại học Ngoại Ngữ,Đại học Huế đãđạt được những thành tíchđángkể, khẳng định chủ trương thực hiện tựchủtài chính của Nhànước là hoàn toànđúng đắn, phù hợp với yêu cầu và xu thếphát triển củatrường.
Có thể nói chủ trương trong Nghị định Nghị định 16/2015/NĐ-CP của Chính phủ đã có tác động mạnh mẽ đến nhận thức và tư tưởng của toàn bộ cán bộ, giáo viên trong trường. Nó đã làm thay đổi tư tưởng của người lao động trong trường thoát khỏi suy nghĩ cũlà trông chờ vào sựbao cấp của Nhànước. Từ đó, người lao động có ý thức, trách nhiệm hơntrong công việc, làm việc có hiệu quả hơnvà hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Trong suốt thời gian qua, trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế đã đạt được một sốkết quả nhưsau:
Một là, sửdụng hiệu quảnguồn kinh phí Ngân sách nhà nước cấpđể đảm bảo các hoạt độngthường xuyên củatrường. Bên cạnhđó, trường đã có nhiều giải pháp nhằm đa dạng hóa các nguồn tài chính ngoài ngân sách để đảm bảo được đời sống của cán bộ, công chức trongtrường, tăng cường cơ sở vật chất, góp phần nâng cao chất lượng hiệu quảhoạtđộng đàotạo củatrường.
Hai là, nguồn thu sự nghiệp, dịch vụ của trường ngày một tăng, giảm dần sự bao cấp của Ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, trường đã áp dụng các biện pháp tích cực để tiết kiệm chi thường xuyên, xây dựng các định mức chi tiêu hợp lý, từ đógóp phần tạo nguồn kinh phíTrường Đại học Kinh tế Huếđểthực hiện các nhiệm vụ được giao.
Ba là, sử dụng hiệu quả nguồn thu sự nghiệp, dịch vụ cơ cấu chi hợp lý, thực hiện chi có trọng tâm, trọng điểm, đặc biệt đầu tưchi thanh toán cho cá nhân và chi cho chuyên môn nghiệp vụ. Vì vậy, cán bộ giáo viên trong trường ngày càng có ý thức trách nhiệm trong công việc, tâm huyết với nghề, yên tâm giảng dạy và công tác.
Bốn là, trường đã tiến hành xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, quy định chặt chẽ, tiết kiệm các khoản chi như: Chi điện nước, điện thoại, chi hội nghị, công tác phí, tiếpkhách…và áp dụng quy chếnày trong toàntrường.
Năm là, trường đã tuân thủ đầyđủ các quyđịnh của Nhànước, các khoản chi theo đúng mục lục ngân sách và theođúng hướng dẫn của Bộtài chính và Bộ Giáo dục vàĐàotạo.
Sáu là, các kế hoạch thu chi các nguồn tài chính được lập dựa trên tình hình thực tế của trường như: số lượng sinh viên, quy mô của trường, số thu chi thực tế của các năm liền kề...Vì vậy, tính khả thi của các kế hoạch cao, đảm bảo sử dụng hiệu quảcác nguồn tài chính, mang lại hiệu quảcho sựnghiệpđàotạo củatrường.
2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân 2.4.2.1. Hạn chế
Thứ nhất, tuy nguồn thu sự nghiệp, dịch vụ của trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huếngày một tănglên, giảm dần sựbao cấp từNgân sách Nhànướcnhưng vẫn chưa đáp ứng hoàn toàn nhu cầu chi thực tế. Giai đoạn 2017 –2019, mức đảm bảo chi thường xuyên của trường trung bình là 73,04%.. Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn chưa thể đảm bảo đủ nguồn lực để tăng cường các hoạt động chi thường xuyên và đảm bảo thu nhâp tăng thêm cho cán bộ, giảng viên hàng năm. Nguồn thu của nhà trường chủyếu là nguồn học phí chính quy và không chính quy.
Thứ hai, mặc dù việc cải cách, đổi mới chính sách học phí, lộtrình tăng học phí của các trường ĐHCL trong thời gian qua đãđược thực hiện theo Nghị định số 86/2015/NĐ-CP từ năm học 2015 - 2016 đến nămhọc 2021 - 2025, tuy nhiên, việc thực hiện cải cách này của trường vẫn còn nhiều hạn chế. Ngành Ngoại Ngữ là ngành họcđặc thù nên học phí ngành này luôn cao hơn các ngành học khác là điều dễ hiểu, tuy nhiên mức học phí hiện tại củaTrường Đại học Kinh tế Huếtrường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học
Huếthực hiện theo Quyếtđịnh 1072– QĐ/ĐHHvềmức thi học phí, miễn giảm học phí và thanh toán nội bộ trong Đại học Huế từ năm học 2017 –2019 đến năm học 2021 – 2025 vẫn còn chưa phù hợp với chi phí đào tạo thực tế của nhà trường hướng tới thực hiện TCT hoàn toàn.
Thứ ba, hiện nay quyền tự chủ về tổ chức, quản lý, nhân sự của trường vẫn còn tồn tại một sốvấnđềcần phải được hoàn thiện tiếpđể bảođảm tính công bằng, công khai, khoa học của các quy định về mặt tổ chức. Việc chi trả lương cho cán bộ, giáo viên trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Huế vẫn phải tính theo hệ số lương cơ bản, theo ngạch bậc và thời gian làm việc như quy định của Nhà nước, chứkhông phải chi trả lươngtheo hiệu quảcông việc. Chính vì vậy, sẽdẫnđến tình trạng cào bằng trong chi trả tiền lương giữa người làm việc có hiệu quả và người làm việcchưahiệu quả, gây lãng phí nguồn tài chính của nhàtrường, gây khókhăn cho các trường trong việc nâng cao thu nhập cho người lao động và thu hút các giảng viên cũng nhưcác nhà khoa học giỏi vềlàm việc cho nhàtrường.
Thứ tư, quy chế chi tiêu nội bộ chưa bao quát đầy đủ các nội dung chi, gây khó khăn trong công tác điều hành quản lý chi. Ví dụ: như các chi phí thuê mướn...vẫn chưa có quy định cụ thể về định mức chi. Tình trạng này dẫn tới việc thực hiện chi cho các mục chi chưacó quyđịnh cụthể, không có tínhổnđịnh, khoa học mà phụthuộc nhiều vào yếu tốchủquan, nhưvậy rất khó kiểm soát.
Thứ năm, trường vẫn chưa tận dụng được việc huy động vốn từ các tổ chức tín dụng và các tổchức, cá nhân khác, nhằm hỗtrợ việc cung cấp dịch vụgiáo dục đại học theo nhu cầu củatrường vẫn còn hạn chếdo chưacó quyđịnh cụthể.
Trường vẫn chưa thể vận dụng cơ chế tài chính như doanh nghiệp bởi vì trường chưa chủ động được hoàn toàn trong việc xác định giá phí, thu hút các nguồn thu và quản lýnhưmột doanh nghiệp bìnhthường.
2.4.2.2. Nguyên nhân
Nguyên nhân của những tồn tại trên là do:
- Hệ thống văn bản chế độ tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế. Các định mức, chế độ, chỉ tiêu được Nhà nước quyđịnh nhưng tính khảTrường Đại học Kinh tế Huếthichưacao,chưaphù hợp với thực tế.
- Nguồn tăng thu của các trường đại học Ngoại Ngữ nói riêng và các trường đại học ở Việt Nam nói chung hiện nay vẫn là tăng quy mô đào tạo chứ chưa huy động được nguồn thu từcác hoạt động dịch vụchuyển giao khoa học công nghệvà dịch vụ tư vấn giáo dục đào tạo theo hợp đồng cho các tổ chức và cá nhân trong nước. Trong khi ở nhiều trường đại học trên thế giới, nguồn thu từ chuyển giao nghiên cứu khoa học khá lớn. Tỷ lệ chi cho con người chiếm phần lớn trong các nguồn chi, trong khi tỷ lệ chi cho cơ sở vật chất chưa tương xứng. Điều này cũng ảnhhưởng đến việc nâng cao chất lượngđàotạo, tạo nguồn thu cho nhàtrường
- Mặc dù là tựchủvềtài chính,nhưng việc chi tiêu củatrường vẫn phải tuân thủ theo các định mức kinh tế kỹ thuật, tiêu chuẩn ngành theo quy định hiện hành của Nhànước, trongđócó nhiều quyđịnhđã lạc hậu, không phù hợp với thực tiễn, nhiều định mức kinh tếkỹthuật còn thiếunhưngcáctrường khôngđược tựxây dựng.
- Theo quy định hiện hành, khi Nhà nước điều chỉnh các quy định về tiền lương,nâng mức lương tối thiểu, khoản tiềnlươngcấp bậc, chức vụ tăngthêm theo chế độ nhà nước quy định sẽ do trường tự chủ tự bảo đảm từ các nguồn thu sự nghiệp.Nhưvậy, mỗi khi có cải cách tiềnlương,cáctrường sẽphải cắt giảm nguồn tài chính dành cho hoạt động đào tạo trực tiếp để tăng lương, ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng đào tạo. Vấn đề này, trường cũng gặp khó khăn thực sự khi không thểcắt giảm nguồn tài chính dành cho hoạtđộngđàotạo quá nhiềuđược.
TÓM TẮT CHƯƠNG 2:
Trong chương 2 luận văn đã làm rõ tình hình tổng quan về trường Đại học Ngoại Ngữ,Đại học Huế, tình hình tài chính củatrường trong giaiđoạn 2017–2019, xác định mức độ tự chủ tài chính của trường, đánh giá khả năng tự chủ tài chính thông qua việc xác định mức thu, chi thường xuyên, chi tiền lương, thu nhập tăng thêm, trích lập các quỹ, thực hiện các giao dịch tài chính và thực hiệncơchếtài chính như doanh nghiệp từ đó rút ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân.
Những kết quảnghiên cứu trên đây là cơ sở khoa học để tìm ra các giải pháp nhằm nâng cao khả năngTrường Đại học Kinh tế Huếtựchủtài chính củatrườngĐại học Ngoại Ngữ,Đại học Huế